I SA/Wa 1559/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-16

Skład orzekający: sędzia WSA Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji zobowiązującej do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego może narazić skarżącego, przebywającego w zakładzie karnym i nieosiągającego dochodu, na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniające wstrzymanie wykonania tej decyzji?
Ratio decidendi
Wykonanie decyzji zobowiązującej do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego może narazić skarżącego, przebywającego w zakładzie karnym i nieosiągającego dochodu, na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza w razie późniejszego wzruszenia tej decyzji przez sąd administracyjny. W związku z tym, sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 PPSA.
Stan faktyczny
R. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zobowiązującą go do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Następnie, przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika, złożył wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Skarżący przebywa w zakładzie karnym, nie ma możliwości odpłatnego zatrudnienia i obawia się, że nie będzie w stanie spłacić należności, co może prowadzić do przypisania mu czynu zabronionego polegającego na uchylaniu się od regulowania alimentów. Podkreślił, że nawet po odzyskaniu wolności nie będzie miał szans na ustabilizowanie finansowe z uwagi na znaczną kwotę do zwrotu.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. R. P., pismem z dnia 18 lipca 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Z kolei w dniu 12 grudnia 2011 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – sporządzony przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika skarżącego. W uzasadnieniu wniosku przytoczono treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz podkreślono, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 10 marca 2010 r., I FSK 1841/09). Skarżący zaznaczył, że przebywa w zakładzie karnym bez możliwości odpłatnego zatrudnienia i mimo, iż deklaruje w przyszłości spłatę należności w wysokości [...] zł, to jednak na chwilę obecną jest to niemożliwe do realizacji. Obawia się on ponadto, że gdy w najbliższej przyszłości nie zostanie zatrudniony odpłatnie w zakładzie karnym, a w rezultacie nie będzie w stanie w dalszym ciągu uregulować ww. kwoty, to może mu zostać przypisany czyn zabroniony polegający na uchylaniu się od regulowania alimentów. Tymczasem nie czyni on tego z winy własnej, są to okoliczności całkowicie niezależne od niego. Poza tym, nawet gdy skarżący odzyska wolność to i tak nie będzie miał szansy na ustabilizowanie finansowe swojego życia z uwagi na znaczną kwotę jaką będzie zmuszony uregulować jako zwrot należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Okoliczności powyższe – zdaniem skarżącego - uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. R. P. podkreślił ponadto, że przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony (postanowienie NSA z 14 grudnia 2005 r., II OZ 1256/05, postanowienie NSA z 1 lutego 2010 r., II OZ 35/10). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i ma on charakter zamknięty. Stosownie do treści tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym – jak słusznie zauważył skarżący w złożonym wniosku - podkreśla się, że z powołanego przepisu wynika, iż podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Celem omawianej instytucji jest zatem ochrona strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu wykonanie zaskarżonej decyzji, mocą której zobowiązano skarżącego do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej w łącznej kwocie [...] zł, może narazić skarżącego, przebywającego obecnie w zakładzie karnym i nieosiągającego jakiegokolwiek dochodu, na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, zwłaszcza w razie późniejszego (ewentualnego) wzruszenia tej decyzji przez sąd administracyjny W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło