I SA/Wa 1573/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Przemysław Żmich, asesor WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. Z. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 300/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz E. Z. sumę pieniężną w kwocie 3000 (trzy tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz E. Z. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. Z. pismem z [...] czerwca 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tut. Sądu z 16 grudnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 300/14, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 15 kwietnia 2015 r. W związku z niewykonywaniem wskazanego wyroku i wniesioną w tym przedmiocie skargą, wyrokiem z 7 września 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 734/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w kwocie 1000 złotych. W wyroku tym stwierdzono, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 złotych. Akta administracyjne sprawy, wraz z odpisem prawomocnego wyroku, zwrócone zostały organowi 7 grudnia 2016 r. Równolegle do postępowania odszkodowawczego prowadzone było postępowanie nadzorcze, zainicjowane wnioskiem E. Z. i J. E., mające za przedmiot decyzję Prezydium Rady Narodowej z [...] sierpnia 1960 r. nr [...] o odmowie przyznania K. E. w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Postępowanie to zakończone zostało decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2021 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważność ww. decyzji Prezydium Rady Narodowej w części dotyczącej gruntu gminnego, czyli cz. działki ew. nr [...] z obrębu [...]. Wobec natomiast braku rozstrzygnięcia sprawy odszkodowawczej, E. Z. pismem z [...] maja 2021 r. ponownie wezwała Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 16 grudnia 2014 r., a następnie wniosła wskazaną na wstępie skargę, w której żądała: wymierzenia organowi grzywny w wysokości stosownej do jego bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie, biorąc pod uwagę kwotę przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2020; przyznanie na jej rzecz od Prezydenta [...] sumy pieniężnej w kwocie 3000 złotych; a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W motywach skargi przedstawiła przebieg postępowania podkreślając, że dotychczas wymierzona grzywna nie odniosła żadnego skutku. Uzasadniając zaś żądanie przyznania sumy pieniężnej, odwołała się do wyroków sądów administracyjnych, w których wrażano pogląd, że ów środek prawny winien być stosowany w sytuacji szczególnie rażącej zwłoki w rozpoznaniu sprawy, przy jednoczesnej obawie, że bez jego zastosowania wyrok nadal nie będzie wykonywany. Taka zaś sytuacja jej zdaniem zaistniała w przedmiotowej sprawie, gdzie mimo upływu ponad 6 lat, nadal oczekuje na wykonanie prawomocnego wyroku. Wnioskowała nadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie poinformował, że w celu zgromadzenia materiału dowodowego i sprawdzenia zaistnienia przesłanek z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) Biuro Spraw Dekretowych Urzędu [...] wystąpiło o zlecenie wykonania opracowania geodezyjnego przedmiotowej nieruchomości polegającego na sporządzeniu mapy sytuacyjnej z określeniem powierzchni, rozliczeniem w działkach ewidencyjnych ze wskazaniem ich stanu prawnego oraz wkreśleniem nieruchomości i jej rozliczeniem w strefach zabudowy wg planu z 1931 r. oraz wkreślenia nieruchomości hipotecznej na pozyskane z Wojskowego Biura Historycznego zdjęcia lotnicze [...] z 1953, 1955 i 1960 r. Ponadto wskazał, że w celu sprawdzenia zaistnienia przesłanki pozbawienia faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu [...] kwietnia 1958 r., tut. Biuro wystąpiło do: Archiwum Państwowego w [...], Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] i Biura Organizacji Urzędu [...] o przekazanie dokumentów dotyczących daty rozpoczęcia prac inwestycyjnych na przedmiotowym terenie tj. pozwoleń na budowę, decyzji lokalizacyjnych z załącznikiem graficznym oraz protokołów zdawczo-odbiorczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 16 grudnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 300/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, który to termin ekspirował [...] kwietnia 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę organu do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia mu z tytułu opieszałości w jego wykonywaniu grzywny, Prezydent [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od przeszło 6 lat pozostaje przy jego wykonaniu w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Tak ocena jest uzasadniona nie tylko drastycznym przekroczeniem wyznaczonego wyrokiem terminu zakończenia postępowania, ale również faktem, że po ostatnim wydanym przed pięciu laty wyroku wymierzającym Prezydent [...] z tego tytułu grzywnę, do dnia wniesienia skargi, nie podjął on ani jednej czynności procesowej ukierunkowanej na załatwienie sprawy odszkodowawczej. Po zwrocie akt z Sądu wraz z prawomocnym wyrokiem I SA/Wa 734/16 (co miało miejsce 7 grudnia 2016 r.) skoncentrował on bowiem swoją aktywność wyłącznie na ustaleniu rachunku bankowego, na który miały zostać przekazane zasądzone kwoty (vide: pisma z [...] marca 2017 r., [...] października 2018 r., [...] stycznia 2019 r., [...] lutego 2021 r.) oraz legitymacji pełnomocnika strony do ich odbioru (vide: pismo z [...] kwietnia 2021 r.). Działania w celu pozyskania dokumentacji niezbędnej do zakończenia postępowania podjął natomiast dopiero w czerwcu i lipcu 2021 r., występując wówczas w tym względzie do Archiwum Państwowego w [...], Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] i Biura Organizacji Urzędu [...] (vide: pisma z [...] czerwca 2021 r. i [...] lipca 2021 r.). Mając zatem powyższe na uwadze, jak też uwzględniając, że już przy półtorarocznej zwłoce w wykonaniu wyroku orzeczono grzywnę oraz sumę pieniężną w wymiarach po 1000 złotych, Sąd uznał za zasadne obecnie pięciokrotne zwiększenie wymiaru grzywny i trzykrotne zwiększenie przyznanej od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Przy czym decydując o zastosowaniu tej ostatniej sankcji finansowej jak też ustalając jej wymiar Sąd wziął pod uwagę, że przyznanie sumy pieniężnej stronie bezskutecznie oczekującej przez lata na wykonanie przez organ administracji publicznej prawomocnego wyroku, ma uświadomić jej, że nie jest ona bezbronna, a sąd administracyjny widzi wszystkie dolegliwości i niedostatki, jakich doznaje na skutek przewlekłego prowadzenia jej sprawy i że obejmuje ją swoją ochroną. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło natomiast na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a.