I SA/Wa 1580/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi G. P. i M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu zażalenia G.P. i M. P., na postanowienie Wójta Gminy I. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] opiniujące wstępny projekt geodezyjnego podziału nieruchomości uregulowanej w KW Nr [...], stanowiącej działkę nr ew. [...], położonej w I. przy ul. [...] w obrębie [...], umorzyło postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że wnioskiem z dnia 16 stycznia 2007 r. J. C. N. wystąpił o podział działki nr [...] położonej w I. przy ul. [...] w obrębie [...]. Wójt Gminy I. postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału wskazanej powyżej nieruchomości. Postanowienie to zostało zaskarżone z zachowaniem ustawowego terminu przez małżonków G. i M. P. - właścicieli m.in. sąsiednich działek [...] i [...]. Organ wskazał, że żalący się, na mocy wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] lipca 2001 r. sygn. akt [...], ujawnieni zostali jako wierzyciele w księdze wieczystej Nr [...] prowadzonej dla działki nr [...] i stanowiącej własność J. C. N. W ocenie żalących się posiadają oni przymiot strony w tym postępowaniu i w tym zakresie powołali się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 310/05, zgodnie z którym m.in.: "(...) przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw". Organ wskazał dodatkowo, że z akt sprawy wynika, że postanowieniem Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym dla W. z dnia [...] czerwca 2007 r. sygn. akt [...] umorzono postępowanie egzekucyjne z całego majątku dotychczasowego dłużnika w tym z emerytury i nieruchomości będącej przedmiotem podziału uregulowanej w KW Nr [...], stanowiącej działkę nr ew. [...] - z uwagi na spłatę całego długu z kosztami dodatkowymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w wyniku rozpoznania zażalenia, wyjaśniło, że we wstępnej fazie postępowania zażaleniowego organ drugiej instancji zobowiązany jest podjąć czynności mające na celu ustalenie, czy zażalenie jest dopuszczalne, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminu oraz czy zostało ono wniesione przez jednostkę mającą legitymację do wniesienia tego środka zaskarżenia. Kolegium wskazując na treść przepisów art. 141 § 1 i art. 28 k.p.a. oraz powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wyjaśniło, że w sprawie dotyczącej opinii o zgodności podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] położonej w I. z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego nie można przypisać prawnej legitymacji strony G. P. i M. P. Organ wyjaśnił, że z uwagi na spłatę całego długu z kosztami dodatkowymi na rzecz wierzyciela oraz umorzeniem postępowania egzekucyjnego (m.in. co do będącej przedmiotem podziału nieruchomości) brak jest przesłanek do występowania małżonków G. i M. P. jako strony przedmiotowego postępowania. Kolegium podało, że w orzecznictwie sądowym przesądzono, że stronami w postępowaniu podziałowym mogą być jedynie osoby posiadające tytuł własności nieruchomości lub będący jej użytkownikami wieczystymi. Wobec powyższego, nie można uznać, aby stroną w niniejszym postępowaniu byli - władający nieruchomościami sąsiednimi G. P. i M. P. Wobec ustalenia, że składający zażalenie nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzyło postępowanie zażaleniowe. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli G. P. i M. P. zarzucając, że projektowany podział nieruchomości jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz że nie uzyskano zgody Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a także że w wyniku proponowanego podziału działki o nr ew. [...] sąsiednie nieruchomości nie będą posiadały dostępu do drogi publicznej. Skarżący nie zgodzili się także z twierdzeniem organu, że nie wykazali interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Wskazali, że zaskarżone postanowienie ogranicza prawa przysługujące im jako właścicielom nieruchomości sąsiadujących z działką o nr ew. [...], a ich interes prawny wynika z prawa cywilnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Sprawa niniejsza dotyczy umorzenia postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. w sprawie wyrażenia opinii o wstępnym projekcie geodezyjnego podziału nieruchomości uregulowanej w KW Nr [...], stanowiącej działkę nr ew. [...], położonej w I. przy ul. [...] w obrębie [...]. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., że G. P. i M. P. będący właścicielami nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...] sąsiadujące z nieruchomością dzieloną nie są stroną postępowania podziałowego. Trzeba wskazać, że pojęcie strony zostało określone w art. 28 k.p.a. Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określanemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, przesądzają przepisy prawa materialnego. Interes prawny wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. W przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości mógł wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te są tym samym stronami postępowania administracyjnego. Przedstawiony wyżej pogląd od dawna ugruntowany jest w orzecznictwie sądowym (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt I SA 1016/03, LEGALIS; wyrok NSA z dnia 24 września 2003 r., sygn. akt I SA 2515/01, LEX nr 159259; wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1710/00, LEX nr 82813; wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2001 r., sygn. akt I SA 1289/00, LEGALIS). W przedmiotowej sprawie brak jest takiej normy prawnej, z której skarżący mogliby wywodzić swoje prawa do dzielonej nieruchomości. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę. Sam fakt podziału nieruchomości sąsiedniej nie miał żadnego wpływu na zakres praw, którymi dysponowali skarżący. Argumenty podnoszone przez skarżących wskazują na ich interes faktyczny, a nie prawny. Skarżący w dacie podziału nieruchomości nie mieli żadnego prawa rzeczowego do nieruchomości dzielonej, a fakt domagania się zapewnienia działkom nr [...] i [...], których są właścicielami, odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, nie daje im praw strony w postępowaniu podziałowym. Legitymacji do bycia stroną tego postępowania nie można również wyprowadzić z faktu ujawnienia w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr ew. [...] stanowiącej własność J. C. N. wierzytelności na rzecz małżonków G. i M. P. Jest to sprawa odrębna dotycząca rozliczeń cywilnoprawnych. Do uznania bowiem, że konkretny podmiot ma prawo strony, istnieć musi wyraźna norma prawa materialnego, z którego podmiot ten wywodzi swoje prawa. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.