I SA/Wa 1583/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-09
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Jolanta Rudnicka, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda pozostawał w bezczynności w rozumieniu art. 154 § 1 PPSA, co uzasadnia wymierzenie mu grzywny, jeśli zawiesił postępowanie w sprawie wniosku o ujawnienie w rejestrze uprawnionych do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, podczas gdy wyrok zobowiązywał go do rozpoznania tego wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 154 § 1 PPSA, jeśli nie podejmuje działań mających na celu wykonanie wyroku sądu administracyjnego. Zawieszenie postępowania w sprawie wniosku o ujawnienie w rejestrze uprawnionych do rekompensaty, podczas gdy wyrok zobowiązywał do rozpoznania tego wniosku (a nie do ustalenia prawa do rekompensaty), nie może stanowić przesłanki do uznania, że organ nie pozostawał w bezczynności. W przypadku, gdy organ nie wykonał wyroku sądu administracyjnego, mimo pisemnego wezwania, sąd jest zobowiązany do wymierzenia mu grzywny.Stan faktyczny
Skarżąca B. R. wniosła o wymierzenie Wojewodzie grzywny za niewykonanie wyroku WSA z 11 września 2007 r., który zobowiązywał go do rozpoznania wniosku o ujawnienie w rejestrze uprawnionych do rekompensaty. Wojewoda zawiesił postępowanie w sprawie wniosku, powołując się na toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności zaświadczenia. WSA pierwotnie oddalił skargę, uznając, że Wojewoda nie pozostawał w bezczynności z powodu zawieszenia postępowania. NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA, rozpoznając ponownie sprawę, uznał skargę za zasadną i wymierzył Wojewodzie grzywnę.Rozstrzygnięcie
Wymierza Wojewodzie grzywnę w wysokości 500 zł i zasądza od Wojewody na rzecz B. R. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi B. R. w przedmiocie wymierzenia Wojewodzie [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2007 r. sygn. akt I SAB/Wa 78/07 1. wymierza Wojewodzie [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. R. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 września 2007 r. sygn. akt I SAB/Wa 78/07, po rozpatrzeniu skargi B. R. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wniosku o ujawnienie w rejestrze uprawnionych do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, zobowiązał Wojewodę [...] do rozpoznania złożonego wniosku w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Z akt administracyjnych wynika, że odpis wyroku z 11 września 2007 r. wraz z aktami sprawy doręczony został organowi w dniu 20 listopada 2007 r.
Postanowieniem z [...] stycznia 2008 r. nr [...] r. Wojewoda [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia przedmiotowego wniosku B. R. do czasu rozpatrzenia przez Ministra Skarbu Państwa wniosku o stwierdzenie nieważności zaświadczenia Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 1999 r. nr [...].
W dniu 26 czerwca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga B. R. w przedmiocie wymierzenia grzywny Wojewodzie [...] w związku z niewykonaniem wyroku z dnia 11 września 2007 r. Skarżąca wskazała, że mimo jej pisma z 16 maja 2008 r. wzywającego Wojewodę do wykonania prawomocnego wyroku, organ ten nie dokonał do dnia złożenia skargi żądanego wpisu i nie podjął żadnych działań w sprawie tego wniosku, chociaż otrzymał akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku w dniu 20 listopada 2007 r.
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że postanowieniem z [...] marca 2008 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy jego postanowienie z [...] stycznia 2008 r., a obecnie postępowanie w sprawie zbadania legalności wydanego zaświadczenia Starosty Powiatu [...] nadal toczy się przed Ministrem Skarbu Państwa, gdzie zostały również przekazane akta sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt I S.A./Wa 944/08 oddalił skargę B. R. w przedmiocie wymierzenia Wojewodzie [...] grzywny. Sąd wskazał, że iż skarga została złożona na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w i innej formie przewidzianej prawem. W wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a.
Z art. 154 § 1 ustawy wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku, po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie spełniona została druga przesłanka, lecz nie została spełniona przesłanka pierwsza, bowiem w dacie orzekania w niniejszej sprawie organ I instancji nie pozostawał w bezczynności po wyroku z dnia 11 września 2007 r. W aktach sprawy znajduje się, wydane po tym wyroku, postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2008 r., którym organ ten na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 101 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przedmiotowego wniosku B. R. do czasu rozpatrzenia przez Ministra Skarbu Państwa złożonego przez organ wniosku o stwierdzenie nieważności zaświadczenia Starosty Powiatu [...] z [...] lipca 1999 r.
Skoro po wyroku Sądu z dnia 11 września 2007 r., a jeszcze przed złożeniem skargi o wymierzenie organowi grzywny, organ podjął działania zmierzające do kontynuacji postępowania administracyjnego mającego zakończyć sprawę odpowiednim orzeczeniem administracyjnym, to tym samym uznać należy, że wykonał zawarte w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie polecenie i nie pozostawał w dniu złożenia skargi w bezczynności. W tej sytuacji nie zostały łącznie spełnione przesłanki zawarte w art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co czyni skargę o wymierzenie organowi grzywny niezasadną.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej B. R., wyrokiem z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 78/09 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2008 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że postępowanie w sprawach uregulowanych ustawą z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP (Dz. U. Nr 169, poz. 1418) jest dwuetapowe. Pierwszy etap kończy wydanie decyzji lub zaświadczenia stwierdzającego prawo do rekompensaty. Inaczej przedstawia się sprawa z wniosku o ujawnienie w rejestrze uprawnionych do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. W tym postępowaniu przepisy k.p.a. nie mają zastosowania, załatwienie sprawy następuje bowiem w formie czynności materialno-technicznej a nie decyzji administracyjnej.
Wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 września 2007 r. sygn. I SAB/Wa 78/07, którego niewykonanie zarzucała skarżąca, zobowiązywał Wojewodę [...] do rozpoznania wniosku B. R. z 20 września 2005 r. o ujawnienie w rejestrze uprawnionych do rekomensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku. Wyrok ten nie dotyczył sprawy stwierdzenia prawa do rekompensaty a tylko konsekwencji prawnych posiadania takiego prawa w postaci ujawnienia go w rejestrze. Zawieszenie z urzędu postępowania w sprawie wniosku B. R. o potwierdzenie prawa do rekompensaty w sytuacji, gdy takiego wniosku skarżąca obecnie nie składała bo potwierdzenie już uzyskała i podjęcie czynności zmierzających do stwierdzenia nieważności uzyskanego przez skarżącą zaświadczenia nie mogło stanowić przesłanki do uznania, że zobowiązany do działania w drodze czynności materialnoprawnej – ujawnienia w rejestrze wybranej formy realizacji prawa – organ nie pozostawał bezczynny. Dopiero stwierdzenie nieważności zaświadczenia lub decyzji stworzy podstawę do działań mających na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjnego albo po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające związane dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. I OSK 78/09 wykładnią prawa.
Uwzględniając powyższe Sąd rozpoznając ponownie sprawę o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 11 września 2007 r. sygn. I S.A./Wa 78/07, uznał ją za zasadną. Przedmiotem skargi jest wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny w związku z niewykonaniem powołanego wyżej wyroku, zobowiązującego Wojewodę [...] o ujawnienie w rejestrze uprawnionych do rekomensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, a nie ustalenie uprawnień w tym zakresie, co stanowi sprawę odrębną. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zaświadczenia jest sprawą inną, niż ta której dotyczy wyrok zobowiązujący Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2007 r. Ewentualne zakwestionowanie uprawnień skarżącej do rekomensaty lub jej wysokości może w dalszej kolejności skutkować weryfikacją tego wpisu.
Wobec powyższego uznać należy, że spełnione zostały przesłanki do wymierzenia organowi grzywny. Zgodnie z art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, grzywnę wymierza się do wysokości dzisięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę wyjaśnienia organu co do przyczyn niewykonania wyroku, w tym z powodu braku akt sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 500 zł będzie adekwatną sankcją.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 154 § 1 i 6 oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło