I SA/Wa 1587/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Beata Karczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2020 r. sprawy ze skargi H. P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 04 lutego 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 482/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz H. P. sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące ) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz H. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; H. P. pismem z 22 czerwca 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 482/13, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku H. P. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] róg ul. [...], hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w zakreślonym przez Sąd terminie; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny określonej w art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wysokości według uznania Sądu; przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej określonej w art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wysokości według uznania Sądu; rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że odpis wyroku z 4 lutego 2014 r. wraz z aktami sprawy doręczony został Prezydentowi [...] kwietnia 2014 r. Organ nie wykonał wyroku mimo, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął ponad 6 lat temu. Wyrokiem z 6 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1074/18 z uwagi na nierozpoznanie spraw w wyznaczonym terminie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 3000 zł i stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec braku podjęcia przez organ merytorycznych czynności 22 listopada 2019 r. ponownie wezwano do wykonania wyroku i wydania decyzji w sprawie. Decyzja nie została jednak wydana. Skarga jest więc uzasadniona. Z uwagi na długi okres bezczynności grzywna powinna zostać wymierzona w dotkliwej wysokości. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że postępowanie prowadzone jest zgodnie z obowiązującą w Biurze Spraw Dekretowych procedurą postępowania w zakresie rozpoznawania wniosków w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiącą załącznik do zarządzenia z 15 grudnia 2016 r. nr 1826/2016. Organ zaznaczył, że dokonana analiza zgromadzonej dokumentacji, a także ponowna jej weryfikacja - w oparciu o procedury wynikające z właściwych rozporządzeń - wykazały, że zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczający do wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania. Prezydent podkreślił, że postępowania administracyjne dotyczące nieruchomości objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. należą do spraw niezwykle złożonych. Nie bez znaczenia dla długości trwania postępowania jest wciąż zmieniający się stan prawny i poglądy orzecznictwa, co często powoduje konieczność ponownej weryfikacji wykonanych już w sprawie czynności lub podejmowanie kolejnych. Prezydent wskazał, że w niniejszej sprawie koniecznym pozostaje ustalenie, kiedy inwestor rozpoczął prace związane z zagospodarowaniem terenu, co ma znaczenie dla ustalenia daty, w której dotychczasowi właściciele utracili możliwość faktycznego władania przedmiotową nieruchomością. Podjęto ponadto działania mające na celu przygotowanie opracowania polegającego na wkreśleniu dawnej nieruchomości hipotecznej w obecne działki ewidencyjne oraz rozliczeniu powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w skład tych nieruchomości, a także wkreśleniu decyzji lokalizacyjnych, którymi została objęta ww. nieruchomość. Prezydent zaznaczył ponadto, że pismem z 15 czerwca 2020 r. stronom postępowania przesłano informację w trybie art. 36 § 1 kpa, że zakończenie postępowania nastąpi w terminie do 30 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z 22 listopada 2019 r., którym wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 4 lutego 2014 r. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z 4 lutego 2014 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie dwóch miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi 30 kwietnia 2014 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem 30 czerwca 2014 r. Mimo to Prezydent [...] nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. W wyniku zaś wniesionych skarg kolejnymi wyrokami z 18 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1499/15 oraz z 6 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1074/18 wymierzono Prezydentowi grzywnę w wysokości odpowiednio 1500 zł i 3000 zł. W orzeczeniu z 6 grudnia 2018 r. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z 4 lutego 2014 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W wyroku tym Sąd przyznał ponadto od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1000 zł. Zauważyć trzeba, że z analizy akt wynika, że po otrzymaniu prawomocnego wyroku z 4 lutego 2014 r. wraz z aktami sprawy Prezydent [...] podejmował działania mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. Stosowne czynności podejmowane były w listopadzie 2014 r. (pisma z 19 listopada 2014 r. skierowane do Delegatury Biura Geodezji i Katastru, Wydziału Infrastruktury, Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej), w sierpniu 2015 r. (pisma z 25 sierpnia 2015 r. skierowane do Archiwum Państwowego i do Delegatury Biura Geodezji i Katastru), w kwietniu 2017 r. (pisma z 13 i 14 kwietnia 2017 r. skierowane do Delegatury Biura Geodezji i Katastru, Zarządu Dróg Miejskich, Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego), w maju 2019 r. (pisma z 28 maja 2019 r. skierowane do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego oraz do Biura Geodezji i Katastru), w grudniu 2019 r. (pismo z 16 grudnia 2019 r. skierowane do Centralnego Archiwum Wojskowego), a następnie w czerwcu 2020 r. (pismo z 15 czerwca 2020 r. skierowane do Archiwum Państwowego oraz do pełnomocnika skarżącego). Nie ulega jednak wątpliwości, że pomimo wskazanych wyżej dwóch orzeczeń wymierzających grzywnę sprawa nie została załatwiona. Organ nie wydał stosownego rozstrzygnięcia. Spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z 4 lutego 2014 r. terminu na załatwienie sprawy, a także uwzględniając, że ww. wcześniejszymi wyrokami z 18 listopada 2015 r. i 6 grudnia 2018 r. wymierzono już Prezydentowi grzywnę (w wysokości odpowiednio 1500 zł i 3000 zł) w związku z niewykonaniem wyroku, Sąd uznał, że kolejna grzywna w wysokości 4000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Określając wysokość grzywny uwzględniono, że Prezydent mimo, iż z przekroczeniem terminu to podejmował jednak działania mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wyjaśnienie sprawy. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z 4 lutego 2014 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania - mimo dwóch kolejnych wyroków wymierzających grzywnę – nie została przez organ załatwiona i wyznaczony w wyroku z 4 lutego 2014 r. termin został znacznie przekroczony. Prezydent po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy podejmował co prawda działania mające na celu zakończenie postępowania, jednak jak wyżej wskazano działania te podejmowane były sporadycznie, w dużych odstępach czasu, zwykle po interwencji ze strony skarżącego. Okoliczności usprawiedliwiających bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku nie stanowią podnoszone w odpowiedzi na skargę twierdzenia dotyczące konieczności gromadzenia materiału dowodowego. Nie ulega wątpliwości, że prawomocny wyrok Sądu nie został wykonany. Sąd uznał ponadto, że w sprawie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Zauważyć należy, że suma pieniężna, określona w powołanym przepisie jest stosowana w sytuacjach wyjątkowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwych działań organu. Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. W ocenie Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł jako zadośćuczynienie za wieloletnie oczekiwanie na rozpoznanie sprawy. Określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze stan sprawy, czas trwania postępowania oraz fakt, że wcześniejszym wyrokiem z 6 grudnia 2018 r. przyznano na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1000 zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).