I SA/Wa 1588/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. P., B. K. i U. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę. Minister Infrastruktury i Budownictwa, decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w mieście W. z [...] września 1967 r. nr [...]. Następnie organ ten, decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy własna decyzję z [...] czerwca 2016 r. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że nieruchomość warszawska położona przy ul. [...], pochodząca z Tabeli Likwidacyjnej nr [...] byłej wsi [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W.. Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej wpłynął do Urzędu Miejskiego mieście W. [...] maja 1948 r., a więc został złożony w terminie. Prezydium Rady Narodowej w mieście W. orzeczeniem z [...] września 1967 r. odmówiło spadkobiercom P. S. przyznania prawa własności czasowej do części gruntu nieruchomości o powierzchni [...] m 2 w uzasadnieniu wskazując, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren przedmiotowej nieruchomości został przeprowadzony pod inwestycje [...]" zabudowę magazynów. W dniu 28 maja 2014 r. do Ministerstwa wpłynął wniosek spadkobierców o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] września 1967 r. Organ nadzoru ustalił, że nieruchomości w dniu wydania kwestionowanego orzeczenia była objęta zapisami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (plan Etapowy i Kierunkowy) zatwierdzonego uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej mieście W. w dniu [...] stycznia 1961 r. Zgodnie z tym planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomości oznaczona jako Tabela Likwidacyjna byłej wsi [...] nr [...]o powierzchni [...] m 2 - położona była na terenie przeznaczonym pod przemysł budowlany i magazyny. W toku postępowania ustalono, że decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z [...] czerwca 1962 r. Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego ustalił lokalizację szczegółową rozbudowy magazynów [...] Z porównania załącznika graficznego do decyzji lokalizacyjnej z położeniem przedmiotowej nieruchomości wynika, że nieruchomości była objęta decyzję o lokalizacji szczegółowej Nr [...]. W tej sytuacji organ dekretowy zasadnie uznał, że dotychczasowi właściciele nie mogą korzystać z nieruchomości. Zapisy planu oraz precyzująca je lokalizacja szczegółowa przesądzały o planach inwestycyjnych, które nie mogły być zrealizowane przez osoby prywatne. Celem użyteczności publicznej jest bez wątpienia zapewnienie prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa państwowego jakim było "[...]", które było monopolistą na rynku kolportażu prasy, a osoby prywatne nie mogły wówczas prowadzić takiej działalności. Organ oceniając w postepowaniu decyzję dekretowa z [...] września 1967 r., aby stwierdzić czy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa – nie mógł pominąć obowiązujących w dacie jej podjęcia przepisów. W taj dacie obowiązywała ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94). Zatem dla oceny legalności decyzji z [...] września 1967 r. wzorem kontroli należało uczynić przepis art. 54 ustawy z 1958 r. Biorąc pod uwagę powyższe organ dekretowy zasadnie uznał, że dotychczasowi właściciele nie mogli korzystać z przedmiotowej nieruchomości. Zapisy planu zagospodarowania przestrzennego oraz lokalizacja szczegółowa przesądzały o planach inwestycyjnych, które nie mogły być zrealizowane przez osoby prywatne. Nie pozwala to stwierdzić aby kontrolowane orzeczenie administracyjne odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej obarczone było jedna z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa K. P., B. K. i U. S. zarzuciły: 1) naruszenie mającego istotny wpływ na wynik sprawy prawa materialnego tj. art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), art. 7 dekretu w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 7 ust. 2 dekretu w zw. z art. 54 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94); 2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa, art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa. Z powyższych względów skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z [...] czerwca 2016 r. i o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. W rozpoznawanej sprawie, toczącej się w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] września 1967 r. Prezydium Rady Narodowej w mieście W., organ obowiązany był do zbadania czy orzeczenie nie jest dotknięte jedną z wad nieważności określonych w art. 156 § 1 kpa. W ramach więc badania tych przesłanek obowiązany był do przeprowadzenia postępowania, a w tym do przeprowadzenia dowodów, które pozwoliłyby na ocenę, czy istniały podstawy do wydania orzeczenia o treści jaka została w nim zawarta co do przedmiotu rozstrzygnięcia. Przedmiotowym orzeczeniem odmówiono dawnemu właścicielowi nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], pochodzącej z Tabeli Likwidacyjnej nr [...] byłej wsi [...] o powierzchni [...] m 2 prawa własności czasowej. W uzasadnieniu orzeczenia zostało wskazane, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren przedmiotowej nieruchomości został przeznaczony pod inwestycje [...] rozbudowę magazynów. Organ nadzoru ustalił, że nieruchomość w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia była objęta zapisami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] (Plan Etapowy i Kierunkowy) zatwierdzonego uchwałą nr [...]Prezydium Rady Narodowej miasta W. w dniu [...] stycznia 1961 r. W tym planie nieruchomość była położona na obszarze przeznaczonym pod przemysł budowlany i magazyny. Zostało także ustalone przez organ nadzoru, że przedmiotowa nieruchomość objęta została decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 1962 r., którą Wydział Architektury i Nadzoru Budowalnego ustalił lokalizację szczegółową rozbudowy magazynów [...]. Powyższe ustalenia wynikają z materiału dokumentacyjnego i nie są kwestionowane przez skarżące. Konstrukcja art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przyznanie lub odmowę przyznania prawa własności czasowi do gruntu uzależnia od tego czy da się to pogodzić z planem zagospodarowania przestrzennego. Przyjęta konstrukcja prawna tego przepisu zakłada zatem konieczność rozważenia, czy przeznaczenie terenu w planie ma określony cel da się pogodzić z przeznaczeniem prawa wieczystej dzierżawy (wcześniej własności czasowej) do określonego gruntu znajdującego się na tym terenie. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 5/08, stwierdził, ze przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cel użyteczności publicznej nie wyłączało możliwości przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej (wieczystej dzierżawy) na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że cele użyteczności publicznej są pojęciem na tyle ogólnym, że wymagały bliższego określenia funkcji jaka mogła być na danym obszarze realizowane. Wprawdzie konkretyzacje te winne następować w planie zagospodarowania przestrzennego z tym, że jak stwierdził NSA, w ówczesnym systemie prawnym gospodarki planowanej mogła ona mieć miejsce w innych aktach planowania, czy też w inny sposób udokumentowana. W rozpoznawanej sprawie funkcja ogólna wskazana w planie jaka mogła być realizowana na przedmiotowej nieruchomości została skonkretyzowana w decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z [...] czerwca 1962 r., którą zatwierdzono lokalizację szczegółową inwestycji jaką była rozbudowa magazynów [...]. Nie ulega wątpliwości, że funkcja ta mogła być realizowana tylko przez administrację publiczną gdyż była ona związana z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa państwowego, które zajmowało się kolportażem prasy. Nie mogła więc być realizowana przez byłego właściciela nieruchomości. Uzasadniało to odmowę przyznania prawa własności czasowej na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu co też zostało orzeczone w orzeczeniu kontrolowanym w postępowaniu zakończonym zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją. Wskazuje to zatem na brak przesłanek wskazanych art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] grudnia 1961 r. Już tylko zbadanie przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu pozwało na wydanie orzeczenia odmownego bez potrzeby odnoszenia się do regulacji zawartej w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Odnoszenie się zatem do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów tej ustawy jest zbędne. Natomiast powyższe rozważenia pozwalają uznać pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia tak prawa materialnego jak i procesowego za niezasadne. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.