I SA/Wa 1600/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-12

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Jolanta Dargas, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta, który pozostaje w bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, podlega karze grzywny, stwierdzeniu rażącego naruszenia prawa oraz przyznaniu sumy pieniężnej na rzecz strony?
Ratio decidendi
Tak, Prezydent miasta podlega karze grzywny, stwierdzeniu rażącego naruszenia prawa oraz przyznaniu sumy pieniężnej na rzecz strony, jeśli pozostaje w bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, pomimo wcześniejszego wezwania do wykonania wyroku i wymierzenia grzywny. Długotrwała bierność organu w podejmowaniu czynności procesowych lub merytorycznych uzasadnia zastosowanie sankcji przewidzianych w art. 154 PPSA.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2014 r., który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy. Pomimo upływu terminu, wcześniejszego wyroku nakładającego grzywnę i stwierdzającego rażące naruszenie prawa, organ nadal pozostawał w bezczynności. Skarżąca domagała się wymierzenia grzywny w maksymalnej wysokości, przyznania sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów postępowania. Prezydent miasta wniósł o oddalenie skargi, wskazując na złożoność sprawy związaną z dekretami o gruntach warszawskich i konieczność ustalenia daty pozbawienia poprzedniego właściciela władania działką.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 2.000 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznał od Prezydenta na rzecz G. G. sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł oraz zasądził od Prezydenta na rzecz G. G. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2017 r. sprawy ze skargi G. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 471/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz G. G. sumę pieniężną w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz G. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 471/14, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] (dawna ulica [...]), ozn. hip. "[...]" dz. nr [...] i nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku), ponadto stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku) oraz zasądził od Prezydenta [...] na rzecz skarżących Z. G., W. G., T. G. i G. G. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Skarga na niewykonanie powyższego wyroku została uwzględniona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 18 stycznia 2016r. sygn. akt I SA/Wa 1789/15, orzekającym o ukaraniu organu grzywną w wysokości [...] zł oraz stwierdzającym, że bezczynność organu w badanym zakresie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. G. G., reprezentowana przez R. N., pismem z dnia [...] września 2016 r. ponownie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 471/14, wnosząc o wymierzenie Prezydentowi grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w przepisie art. 154 § 6 p.p.s.a, tj. dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że prawomocnym wyrokiem z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 471/14, tutejszy Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ponadto wskazano, że pismem z dnia [...] września 2016 r. wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku. Wskazana skarga została uzupełniona pismem z dnia [...] grudnia 2016r., o żądanie przyznania Skarżącej sumy pieniężnej w ustawowej wysokości. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że do zakończenia postępowania niezbędne jest ustalenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. W tym celu, pismami z dnia [...] października 2016 r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] oraz Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 471/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał ten organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za sporną nieruchomość warszawską, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Pomimo uprawomocnienia się tego orzeczenia oraz upływu terminu jego wykonania, po orzeczeniu przez tutejszy Sąd o ukaraniu organu grzywną w wysokości [...] zł, Prezydent nie wydał decyzji rozpoznającej wniosek. Do dnia wydania niniejszego wyroku przez Sąd, Skarżąca nadal oczekuje bezskutecznie na decyzję co do swojego żądania. Stosownie do treści art. 154 § 6 powołanej ustawy, grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc przede wszystkim pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 27 listopada 2015 r., terminu na rozpoznanie wniosku oraz wcześniejsze wymierzenie grzywny wyrokiem z dnia 18.01.2016r., Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł. jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzenie jej we wskazanej wysokości znajduje uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy tj. przekroczeniu wyznaczonego przez Sąd terminu i w fakcie wcześniejszego ukarania organu karą finansową. Wskazać również należy, że w myśl przepisu art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem przemawia długość trwającego postępowania, jego przebieg oraz wcześniejsze zignorowanie orzeczeń sądowych. Zaznaczenia wymaga zwłaszcza fakt, że po wydaniu wyroku z dnia 18.01.2016r., Prezydent [...] praktycznie nie podejmował czynności procesowych w sprawie. Oceniając zwłokę organu w świetle okoliczności faktycznych związanych z rozpoznawaniem przez Prezydenta Miasta [...] wielkiej liczby analogicznych spraw oraz znanych Sądowi przeszkód natury finansowej, Sąd ocenił, że czynią one znacznie utrudnionym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jednocześnie Sad uznał, że powyższe nie wpływa na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów prawa. To zaś zdeterminowało uwzględnienie wniosku Skarżącej sformułowanego w oparciu o treść art. 154 § 7 p.p.s.a. Sąd stanął w tej kwestii na stanowisku, że wymierzenie grzywny we wskazanej wyżej wysokości oraz stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ, nie jest wystarczająco dyscyplinujące, co do dalszego przebiegu postępowania i nie stanowi dolegliwości adekwatnej do dotychczasowego zaniechania Prezydenta. Zdaniem Sądu, sankcja dodatkowa w postaci przyznania Skarżącej sumy pieniężnej jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków niewykonywania wyroków sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie taki przypadek zachodzi z uwagi na zupełną bierność organu w przedsiębraniu jakichkolwiek czynności procesowych lub merytorycznych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 , § 6 i 7 oraz art. 200 i 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło