I SA/Wa 1600/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2023 r. sprawy ze skargi E. H., K. H. i K. H. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 965/21 w sprawie ze skargi E. H., K. H. i K. H. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 29 marca 2021 r. nr DO.1.7614.136.2021.KW w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego. W piśmie z dnia 27 czerwca 2022 r. E. H., K. H.(1) i K. H.(2) wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 965/21, którym Sąd oddalił skargę E. H., K. H.(1) i K. H.(2) na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 29 marca 2021 r. nr DO.1.7614.136.2021.KW w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Powiat [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] oraz [...] zajętej pod drogę publiczną. Skarżący podali, że swój wniosek składają na podstawie art. 273 § 1 pkt 1 w zw. z art. 274 oraz art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdzili, że za jeden z głównych dowodów w sprawie Sąd przyjął mapę do celów prawnych z projektem podziału nieruchomości wraz z wykazem zmian gruntowych, sporządzoną przez geodetę uprawionego W. G.. Za datę wejścia do obiegu prawego mapy do celów prawnych należy przyjąć 5 marca 2020 r., kiedy poświadczono tę mapę za zgodność z zasobem ewidencyjno-geodezyjnym. Wcześniej brak jest potwierdzenia, że mapa istniała. Dnia 16 sierpnia 2017 r. Starosta [...] wydał decyzję z przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczącej działki nr [...]. Do decyzji załączono wykaz zmian gruntowych działki nr [...] powstałych do zgłoszenia pracy geodezyjnej [...]. W wykazie zmian gruntowych w rubryce "dane ustalone w wyniku wykonanej pracy geodezyjnej" brak jest użytku gruntowego OFU, jakim jest droga. Decyzja z dnia 16 sierpnia 2017 r. jest prawomocna i potwierdza, że mapa do celów prawnych uznana przez WSA w Warszawie za potwierdzenie faktu zajętości spornych nieruchomości pod drogę publiczną jest dokumentem przerobionym przez Starostę [...]. Skarżący podnieśli, że Sąd ani strony postępowania nie miały możliwości zapoznania się z oryginałem mapy z 2020 r. oraz zapisem w systemie komputerowym kiedy i przez kogo ta mapa została tak naprawdę zewidencjonowana. Zdaniem skarżących, Sąd orzekający w sprawie nie dostrzegł dowodów jawnych zgromadzonych w sprawie i odmiennie ocenił przez to inny dowód. Sąd nie zauważył dowodu w sprawie, jakim był wypis z rejestru gruntów na działkę nr [...] i [...] oraz informacji o przeprowadzeniu pracy geodezyjnej z numerem podanym na mapie do celów prawnych. Dowody niedostrzeżone podważają wiarygodność mapy do celów prawnych. Skarżący uznali w związku z powyższym, że "Sąd został wmanewrowany w fałszerstwo przez organy". Do wniosku skarżący załączyli kserokopię decyzji z dnia 16 sierpnia 2017 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego we [...] II Wydział Karny z dnia 26 października 2020 r. sygn. akt [...] utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez członków Zarządu Powiatu [...] poprzez skierowanie wniosku o stwierdzenie nabycia przez Powiat [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. części działek oznaczonych nr [...] oraz [...]. Zarządzeniem z dnia 25 sierpnia 2022 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez wskazanie podstawy wznowienia oraz daty, w jakiej skarżący dowiedzieli się o podstawie wznowienia. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący w piśmie z dnia 26 listopada 2022 r. wyjaśnili, że okolicznością stanowiącą podstawą wznowienia postępowania jest przeprowadzenie czynności geodezyjnych w dniu 13 kwietnia 2022 r. na działkach nr [...] i [...] oraz pismo Prezesa Sądu Rejonowego we [...] z dnia 20 maja 2022 r. W dniu 13 kwietnia 2022 r. po okazaniu E. H. mapy z projektem podziału nieruchomości, powzięła ona informację, że w obiegu prawnym będzie kilka map zewidencjonowanych w Starostwie o różnych numerach ewidencyjnych na te same nieruchomości m.in. [...], [...] oraz powstałe z nich [...] i [...] w 2016 r.; [...] i [...] w 2022 r.; [...] i [...] w 2016 r.; [...] i [...] w 2022 r.; oraz pierwotne numery [...] i [...] z 2016 r. potwierdzone decyzją z dnia 16 sierpnia 2017 r. Stwierdziła, że czynności w dniu 13 kwietnia 2022 r. i okazana mapa z podziału nieruchomości jest sprzeczna z mapą do celów prawnych z 2016 r. z akt sprawy sądowej i obie są sprzeczne z prawomocną decyzją Starosty [...]z dnia 16 sierpnia 2017 r. W ocenie skarżących, decyzja z 2017 r. potwierdza, że położenie działek nr [...] i [...] jest takie jak w dokumentacji z odnowy ewidencji gruntów w 1990 r. i nie przebiega na nich żadna jezdnia, droga. Starosta fałszuje dokumentację w 2020 i 2022 r. Starosta zewidencjonował mapę w sierpniu 2022 r. m.in. z pomiarów z dnia 13 kwietnia 2022 r. Ponadto skarżący wskazali, że zostali pobawieni możliwości uczestniczenia w rozprawie przez Sąd, pomimo że potrafią posługiwać się komunikacją na odległość. WSA w Warszawie pozbawił ich prawa do uczestniczenia w rozprawie na odległość, aby czynnie nie zabrali głosu w obronie swoich interesów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. W myśl zaś art. 279 p.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Co szczególnie istotne, jak stanowi art. 282 § 1 p.p.s.a., Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Sąd nie rozpoznaje zatem ponownie sprawy w jej całokształcie, lecz jest związany wskazanymi w skardze o wznowienie postępowania podstawami wznowienia. W niniejszej sprawie skarżący powołali jako podstawę wznowienia art. 273 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jako okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, skarżący wskazali dokonane w dniu 13 kwietnia 2022 r. czynności geodezyjne, z których ich zdaniem wynikało, że mapy będące podstawą wyrokowania Sądu były błędne, ponadto powołali się na decyzję Starosty [...] z dnia 16 sierpnia 2017 r. oraz mapę do celów prawnych z 2020 r. Odnosząc się do powyższego, należy stwierdzić, że jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, wznowienie postępowania przed sądem administracyjnym uzasadniają przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1942/15, LEX 2316387). W art. 273 § 2 p.p.s.a. mowa jest o takich okolicznościach faktycznych i dowodach, które istniały w czasie trwania postępowania sądowego, ale nie były znane stronom. Tymczasem, powoływane przez skarżących czynności geodezyjne zostały dokonane już po wydaniu wyroku w tej sprawie, z kolei decyzja Starosty [...]z dnia 16 sierpnia 2017 r. oraz mapa do celów prawnych z 2020 r. były znane skarżącym w toku postępowania sądowego. Decyzja z dnia 16 sierpnia 2017 r. została bowiem doręczona skarżącym, którzy byli stronami zakończonego tą decyzją postępowania administracyjnego, natomiast na treść mapy z 2020 r. powoływali się już w skardze do Sądu z dnia 5 maja 2021 r. Brak było zatem przeszkód, aby skarżący powołali się na te dokumenty przed wydaniem wyroku z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 965/21. Skarżący powoływali się również na okoliczność przerobienia mapy do celów prawnych i sfałszowania dokumentacji z lat 2020 i 2022, tj. na podstawę wznowienia określoną w art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym lub orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Należy jednak zauważyć, co również wielokrotnie było odkreślane w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych, że podrobienie lub przerobienie dokumentu stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego jedynie wówczas, gdy dowód z powyższego dokumentu został przeprowadzony w trybie art. 106 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądem, który wydał prawomocne orzeczenie będące przedmiotem skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego (por. komentarz do art. 273 p.p.s.a., [w:] Woś Tadeusz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WK 2016 i wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 16/07 dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W sprawie będącej przedmiotem skargi o wznowienie dowód taki nie był jednak przeprowadzany. Ponadto, jak stanowi art. 274 p.p.s.a., z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawili wyroku sądu skazującego za popełnienie przestępstwa, zaś z załączonego do skarg o wznowienie postanowienia Sądu Rejonowego we [...] z dnia 26 października 2020 r., utrzymującego w mocy postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej we [...] o odmowie wszczęcia śledztwa, wynika, że Sąd uznał, że "nie może być mowy o tym, że doszło do popełnienia jakiegokolwiek przestępstwa". W konsekwencji Sąd uznał, że również w zakresie drugiej ze wskazywanych przez skarżących podstaw wznowienia postępowania sądowego skarga o wznowienie nie mogła zostać uwzględniona. Odnosząc się do wskazywanej przez skarżących okoliczności dotyczącej pozbawienia ich możności działania w związku z wydaniem wyroku w tej sprawie na posiedzeniu niejawnym, należy zauważyć, że w myśl art. 271 pkt 2 p.p.s.a., nie można żądać wznowienia na podstawie wskazywanej w tym przepisie, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała. Jak przyjmuje się w doktrynie, przytoczony fragment oznacza, w przypadku orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, że strona mogła w toku postępowania, przez złożenie zwykłego środka odwoławczego, usunąć istniejącą wadliwość postępowania (B. Dauter i inni, Komentarz do p.p.s.a. – uwagi do art. 271 p.p.s.a., wyd. II, Lex 2021, a także przywołany tam komentarz do art. 401 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Uważa się bowiem, że ta konkretna, nieważnościowa przesłanka wznowienia (tj. niemożność działania) ma charakter subsydiarny. Uznając, że ustanie niemożności działania w rozumieniu art. 401 pkt 2 zdanie drugie in principio k.p.c. (tożsamą treść ma art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) ma wyrażać założenie, że skarga jest niedopuszczalna, jeżeli strona mogła się powołać się na pozbawienie jej możności działania wcześniej, czyli w prawomocnie zakończonym postępowaniu, w tym w środku zaskarżenia od orzeczenia, które zapadło w warunkach pozbawienia jej możności działania, należy stwierdzić, że przepis ten w odniesieniu do tej podstawy wznowienia przesądza o subsydiarnym charakterze opartej na niej skargi. Innymi słowy, skargę wyklucza tu okoliczność, że strona mogła powołać się na pozbawienie jej możności działania przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Jeżeli tego nie uczyniła, to nie może wnieść skargi, w której chciałaby jeszcze podnosić kwestię pozbawienia jej możności działania (Tadeusz Ereciński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom III. Postępowanie rozpoznawcze, wyd. V, komentarz do art. 401 k.p.c.). W sprawie, w której skarżący domagają się wznowienia postępowania, skarżąca E. H. wystąpiła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 marca 2022 r. i takie uzasadnienie zostało jej doręczone w dniu 19 kwietnia 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 262 akt sądowych sprawy sygn. akt I SA/Wa 965/21). Skarżąca była zatem uprawniona do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA, w której mogła podnieść wszystkie zarzuty, podnoszone obecnie w skardze o wznowienie postępowania sądowego. Skarga kasacyjna nie została jednak wniesiona, wskutek czego wyrok z dnia 20 marca 2022 r. stał się prawomocny. Skarżący nie mogą zatem skutecznie powoływać się na pozbawienie ich możności działania w postępowaniu sądowym, skoro ich ewentualna niemożność działania ustała w związku z ich uprawnieniem do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, z którego to uprawnienia jednak nie skorzystali. Z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał, że skarga o wznowienie postępowania nie zasługiwała na uwzględnienie. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.