II OSK 1942/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) Sędzia del. NSA Andrzej Irla Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1837/14 w sprawie ze skargi R. N. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r. w sprawie o sygnaturze VII SA/Wa 1674/09 oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 lutego 2015r., sygn. akt VII SA/Wa 1837/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. N. o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010r. w sprawie o sygnaturze VII SA/Wa1674/09 oddalającym skargę R. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 sierpnia 2009r. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 4 września 2014r. R. N. wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010r., sygn. akt VIISA/Wa 1674/09. Skargę o wznowienie oparł na podstawie art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Wskazał jednocześnie, że w dniu 15 grudnia 2013r. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki obiektu na działce nr ewid. ..., przy ul. O. ... w G., zakończonego decyzją ostateczną z dnia 5 sierpnia 2009r. Jako podstawę wznowienia wskazał uzyskanie dokumentów istniejących w dacie wydania decyzji o rozbiórce, a nieznanych organowi nadzoru budowlanego, tj.: (1) decyzji Wojewody G. z dnia 16 kwietnia 1984r., ..., o wyrażeniu zgody przez Wojewodę na przeznaczenie gruntów rolnych przy ul. O. ... w G. pod zabudowę jednorodzinną, wydaną na rzecz T. S., (2) projektu sporządzonego na zlecenie T. S. z września 1984r., planu zagospodarowania terenu G. O. ..., Miejskiego Zespołu Usług Projektowych. Wyżej wymieniony projekt poddaje w wątpliwość, czy w dacie wzniesienia obiektu przez H. G. obowiązywał ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Zespołu P."G.", uchwalony uchwałą nr ... Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. z dnia 20 sierpnia 1962r. (Dz. U. Urz. WRN w G. nr 2 z 1963r., poz. 14), o którym mowa decyzji z dnia 19 maja 2009r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia 5 sierpnia 2009r. i po jego przeprowadzeniu wydał decyzję, którą stwierdził, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 sierpnia 2009r. została wydana z naruszeniem prawa, jednakże odmówił jej uchylenia, albowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Skarżący podkreślił, że w toku wznowionego postępowania ujawniły się nowe okoliczności faktyczne, z których wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny został wybudowany w latach 1959–1961, a nie tak, jak ustalono w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 5 sierpnia 2009r. w latach 1984–1987. Ustalono nadto, że działka nr ... w G., przy ul. O. ... położona jest na obszarze określonym jako zabudowa jednorodzinna (w ramach terenów mieszkalnych). Powyższe ustalenia, zdaniem wnoszącego skargę, pozwalają na stwierdzenie, że nie istniała przesłanka do nałożenia obowiązku rozbiórki budynku w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Ma to istotne znaczenie dla wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010r., VII SA/WA 1674/09, który oceniał legalność decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 sierpnia 2009r., gdyż w tej sytuacji nie istniały podstawy do oddalenia skargi R. N. na wspomnianą decyzję z dnia 5 sierpnia 2009r. Zdaniem skarżącego, nie ulega wątpliwości, że gdyby te okoliczności były znane Sądowi w chwili orzekania, to wynik sprawy byłby zupełnie inny i doszłoby do uchylenia decyzji ostatecznej i poprzedzającej ją decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 maja 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że istota sprawy sprowadza się do oceny, czy wystąpiły wskazane przez skarżącego przesłanki do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu i wywiódł, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową. Postawy wznowienia postępowania sądowego zostały wskazane przez ustawodawcę w art. 271-273 p.p.s.a. W literaturze przedmiotu są one klasyfikowane jako: przyczyny nieważności (art. 271 p.p.s.a.), właściwe przyczyny restytucyjne (art. 273 p.p.s.a.) oraz przyczyny, o których mowa w art. 272 § 1 p.p.s.a. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (tak w wyroku NSA z dnia 9 maja 2006r., sygn. akt II FSK 743/05, LEGALIS). Nadto jak się akcentuje: "Sąd nie może doszukiwać się samodzielnie przesłanek wznowienia, abstrahując od sformułowań zawartych w skardze wniesionej przez stronę. Zasada niezwiązania sądu granicami środka zaskarżenia w kształcie, w jakim obowiązuje ona w postępowaniu zwykłym toczącym się przed sądem pierwszej instancji, nie znajduje w takim przypadku zastosowania (tak w wyroku NSA z dnia 13 marca 2008r., sygn. akt II FSK 11/07, LEGALIS). Zdaniem Sądu I instancji nie budzi wątpliwości, że wskazane przez stronę skarżącą przesłanki wznowienia postępowania z art. 273 § 2 p.p.s.a. dotyczą postępowania administracyjnego, a nie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010r., gdyż są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto sprawę administracyjną co do istoty. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, wznowione winno być postępowanie administracyjne, co nastąpiło na wniosek skarżącego, a wydana po jego przeprowadzeniu decyzja ostateczna została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2015r., sygn. akt VII SA/Wa 2096/14. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 1674/09, podlega oddaleniu, stosownie do art. 282 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016r., poz. 718), dalej p.p.s.a. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. N. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, art. 282 § 2 w zw. z art. 273 § 2 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez oddalenie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, oraz naruszenie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., polegające na błędnym ustaleniu, że wskazane przez skarżącego R. N. przesłanki wznowienia z art. 273 § 2 p.p.s.a. dotyczą postępowania administracyjnego nie zaś postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010r. o sygn. akt VII SA/Wa 1674/09, mimo że wykrycie nowych istotnych okoliczności faktycznych świadczących o tym, że obiekt R. N. został wybudowany w latach 1959-1961, zaś działka ... przy ul. O. ... w G., położona była na obszarze określonym w planie miejscowym jako zabudowa jednorodzinna (w ramach terenów mieszkaniowych), nie były znane WSA w Warszawie w dniu 21 stycznia 2010r. o sygn. akt VII SA/Wa 1674/09, czego skutkiem jest wydanie wadliwego wyroku z 25 lutego 2015r. i oddalenie skargi o wznowienie postępowania sądowego - przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.; 2. przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie oraz art. 282 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. oraz art. 282 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i nie dokonanie zmiany wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010r., o sygn. akt VII SA/Wa 1674/09 poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 sierpnia 2009r., znak: ... oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 19 maja 2009r., wydanej przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., znak: ... - przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016, p.718), dalej p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Kontrola dotyczy zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, która wykracza poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Nie jest usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 151 p.p.s.a., poprzez jego zastosowanie, ponieważ Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., a nie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Nie są także usprawiedliwione zarzuty naruszenia art. 282 § 2 w zw. z art. 273 § 2 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez oddalenie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, oraz naruszenie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., polegające na błędnym ustaleniu, że wskazane przez skarżącego R. N. przesłanki wznowienia z art. 273 § 2 p.p.s.a. dotyczą postępowania administracyjnego nie zaś postępowania sądowego, a także zarzuty naruszenia art. 282 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. oraz art. 282 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i nie dokonanie zmiany wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010r., o sygn. akt VII SA/Wa 1674/09 poprzez uwzględnienie skargi. W ocenie skarżącego kasacyjnie wskazane w skardze dokumenty istniejące w dacie wydania decyzji o rozbiórce, a nieznane organowi nadzoru budowlanego stanowią podstawę wznowienia postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. Należy zatem podkreślić, że jeżeli wykryta okoliczność faktyczna lub środek dowodowy mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej, to powinny być wykorzystane w tym właśnie postępowaniu; wówczas dotknięta taką wadą ostateczna decyzja administracyjna podlega zweryfikowaniu w trybie wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 i nast. k.p.a.), bez konieczności wcześniejszej zmiany bądź uchylenia wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na tę decyzje (por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 1986r., sygn. akt SA/Wr 137/86, ONSA 1986, nr 1, poz. 29 z aprobującą glosą J. Borkowskiego, OSPiKA 1987r., nr 4, poz. 82). Natomiast wznowienie postępowania przed sądem administracyjnym uzasadniają te przesłanki wznowienia, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2006r., sygn. akt II FSK 743/05). Jak słusznie podniósł Sąd I instancji, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 sierpnia 2009r. powołana w skardze kasacyjnej okoliczność faktyczna, wykryta już po zapadnięciu wyroku oddalającego skargę na powyższą decyzję powinna być ujawniona i wykorzystana przez skarżącego kasacyjnie w toku jej załatwiania administracyjnego. Okoliczność ta nie ma bezpośredniego związku z postępowaniem sądowym, w którego toku oceniano tylko zgodność decyzji z prawem w czasie jej wydania. Wobec późniejszego ujawnienia przyczyny wznowienia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ administracji państwowej powinien postąpić w sposób określony w przepisach regulujących tę nadzwyczajną procedurę wzruszania wadliwych decyzji ostatecznych. Jak stwierdził Sąd I instancji, postępowanie administracyjne zostało wznowione, a wydana po jego przeprowadzeniu decyzja ostateczna została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2015r. (sygn. akt VII SA/Wa 2096/14). Nie ma natomiast podstaw, aby wznawiać postępowanie sądowe zakończone wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010r. sygn. akt VII SA/Wa 1674/09 oddalającym skargę R. N. na wymienioną ostateczną decyzję administracyjną. Podstawą wznowienia postępowania sądowego, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i na podstawie art.184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. ----------------------- 1