I SA/Wa 1603/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-14
Skład orzekający: Referendarz sądowy Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazuje dochody netto w wysokości pozwalającej na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli jej dochody netto, nawet przy uwzględnieniu wydatków, pozwalają na pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd ocenia sytuację finansową wnioskodawcy, biorąc pod uwagę nie tylko jego dochody i wydatki, ale także obowiązek wzajemnej pomocy i współdziałania małżonków dla dobra rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca A. R. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z mężem, utrzymywane z dochodów z umów o pracę, a jej miesięczne wydatki wynoszą ok. [...] zł. Wskazała, że nie posiada oszczędności i większość dochodów przeznacza na bieżące wydatki. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż poniesienie kosztów sądowych wiązałoby się z uszczerbkiem dla jej utrzymania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnosząc skargę na opisane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skarżąca A. R. wystąpiła jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy (PPF) skarżąca wskazała, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane z dochodu własnego uzyskiwanego z tytułu umowy o pracę ([...] zł miesięcznie netto) oraz dochodów męża (umowa o pracę) w wysokości [...] zł. Skarżąca wskazała, że jest współwłaścicielką samochodu osobowego o wartości [...] zł, nie posiada innego majątku, w tym oszczędności. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jej stałe wydatki wynoszą miesięcznie ok. [...] zł ([...] zł rata kredytu, [...] zł czynsz za mieszkanie, ok. [...] zł utrzymanie mieszkania, media; [...] zł – bieżące wydatki, w tym jedzenie). W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że jest osobą młodą, która pracę zawodową rozpoczęła w 2013 r. i większość dochodów przeznacza na bieżące wydatki w związku z czym nie zgromadziła oszczędności, z których mogłaby ponieść koszty sądowe. Spór zawisły przez sądem jest efektem błędu urzędniczego, wobec czego konieczność jego finansowania strona uznaje jako niesprawiedliwą. Wydatkami związanymi z wszczętym postępowaniem sądowym skarżąca nie chce obciążać swojego męża, jako że związek małżeński zawarła w miesiącu poprzedzającym wystąpienie z wnioskiem o prawo pomocy, a ponadto mąż pomaga finansowo rodzicom.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ustalenia przyjęte na podstawie oświadczeń skarżącej złożonych w rozpoznawanym wniosku o prawo pomocy nie dają podstawy do uznania, że wnioskodawczyni wykazała, iż samodzielne poniesienie przez nią kosztów sądowych związanych z wszczętym postępowaniem sądowoadministracyjnym wiązać się będzie z uszczerbkiem, o którym stanowi powołany powyżej przepis.
Z oświadczeń złożonych przez stronę wynika, że dwuosobowe gospodarstwo domowe skarżącej utrzymywane jest z dochodów wnioskodawczyni i jej męża uzyskiwanych z tytułu umów o pracę w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie netto. Na wydatki konieczne skarżąca przeznacza zaś miesięcznie kwotę ok. [...] zł, tj. mniej niż połowę uzyskiwanego dochodu. W tych warunkach, pomimo złożonej deklaracji o braku majątku, w tym oszczędności, należało przyjąć, że skarżąca we własnym zakresie zdoła sprostać wynikającemu z art. 199 p.p.s.a. obowiązkowi ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. Ocena zgłoszonego żądania zwolnienia od kosztów sądowych uwzględniać bowiem musi wysokość tego rodzaju obciążeń finansowych, te zaś we wszczętym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie są znaczne. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do kosztu wpisu od skargi w wysokości [...] zł (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193). Pozostałe koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty [...] zł, zaś ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie. W nawiązaniu zatem do oświadczeń skarżącej, w świetle których wyklucza ona możliwość finansowania postępowania sądowego przy wykorzystaniu zasobów małżonka należy zauważyć, że wskazana powyżej wysokość szacunkowych kosztów sądowych w sprawie, której dotyczy rozpoznawany wniosek, umożliwia stronie pokrycie tych kosztów z regularnie uzyskiwanych dochodów własnych, przy ewentualnym posiłkowaniu się dochodami męża przy ponoszeniu innych wydatków koniecznych związanych z bieżącym utrzymaniem utworzonej przez nich rodziny. Należy wskazać, że w świetle przepisów regulujących małżeńskie stosunki majątkowe, małżonkowie obowiązani są do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny i mają obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli (art. 23 i art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, t.j. Dz.U. z 2015 poz. 583).
Mając zatem na uwadze, że skarżąca posiada wystarczające własne środki finansowe w oparciu o które ma możliwość wygospodarowania środków na wydatki związane z kosztami sądowymi, a ponadto prowadzi obecnie wspólne gospodarstwo domowe z osobą, na której ciąży względem niej obowiązek pomocy materialnej w zakresie przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny należało uznać, że strona nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z powołanych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło