I SA/Wa 1605/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat S. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złote. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] odmawiającej S. M. przyznania zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w uzasadnieniu decyzji wskazało, że decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. odmówił przyznania S. M. zasiłku stałego. Organ pierwszej instancji wskazał, że na dochód S. M. składało się świadczenie rentowe w wysokości [...] zł miesięcznie. Organ ten ustalił ponadto, iż S. M. posiada gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni [...] ha oraz jest współwłaścicielem w [...] działki o powierzchni [...] ha przeznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniowo – usługową. Ze względu na posiadane nieruchomości i możliwość przezwyciężenia trudnej sytuacji Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania zasiłku stałego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. M., który wystąpił o uchylenie decyzji w całości i przyznanie zapomogi pieniężnej w wysokości [...] złotych. W uzasadnieniu odwołania S. M. podniósł, iż organ nie uwzględnił wyroku i niezgodnie z prawdą twierdzi, iż skarżący prowadzi [...] i uzyskuje z tego tytułu dochody oraz jest płatnikiem podatku [...]. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wskazał, iż zgodnie za art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do prawy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z art. 12 ustawy w przypadku stwierdzonych przez pracownika dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. Przepis ten zwraca uwagę na subsydiarną funkcję pomocy społecznej wyrażoną w art. 2 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc ta nie powinna być udzielana, jeżeli osoba lub rodzina nie jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej. Możliwość samodzielnego pokonania sytuacji kryzysowych zależy zwykle od posiadania odpowiednich środków finansowych oraz sytuacji majątkowej potencjalnego świadczeniobiorcy. Uwzględniając powyższe Kolegium stwierdziło, iż S. M. prowadzi odrębne jednoosobowe gospodarstwo domowe, legitymuje się orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy, na mocy którego został uznany za osobę niezdolną do pracy [...]; jego dochód to [...] w wysokości [...] zł. W ocenie Kolegium wnioskodawca jest w stanie przedsięwziąć działania, które pozwolą mu we własnym zakresie zaspokoić jego potrzeby. S. M. jest w dalszym ciągu właścicielem [...] oraz udziału w działce o powierzchni [...] ha. S. M. posiadając majątek o znacznej wartości, przy jego odpowiednim wykorzystaniu, miał i nadal ma możliwości wyjścia z trudnej sytuacji we własnym zakresie. Brak z jego strony działań w tym kierunku nie może skutkować przeniesieniem obowiązków tym zakresie i kosztów z tym związanych na organy pomocy społecznej. S. M. wniósł skargę na decyzję organu drugiej instancji zaskarżając ten akt w całości. Skarżący wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji dokonana w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi. Organy obu instancji odmówiły przyznania zasiłku stałego w oparciu o art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej: "ustawa". Przepis ten stanowi: W przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. Z powyższego przepisu wynika zatem subsydiarna funkcja pomocy społecznej, która powinna być udzielana, jedynie w wypadku, gdy osoba (rodzina) nie jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej. Odmowa przyznania oświadczenia w oparciu o art. 12 ustawy następuje w ramach uznania administracyjnego. Odnosząc przedstawione warunki do sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją Sąd stwierdza, iż organy obu instancji nie uchybiły prawu ustalając stan faktyczny, na podstawie którego rozstrzygnęły sprawę, a odmawiając przyznania świadczenia w oparciu o art. 12 ustawy nie naruszyły tego przepisu poprzez jego niewłaściwą wykładnię lub zastosowanie. Wydanie decyzji zostało poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym w zakresie ustalenia aktualnego stanu majątkowego i dochodów skarżącego. Ostatecznie organy obu instancji prawidłowo oceniły sytuację majątkową skarżącego przyjmując, iż S. M. może, przy wykorzystaniu posiadanego majątku ([...] o powierzchni [...] ha i udziału w nieruchomości o powierzchni [...] ha) przezwyciężyć samodzielnie trudną sytuację w zakresie zaspokojenia aktualnych potrzeb skarżącego. W ocenie Sądu, organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a przyjęte stanowisko zostało w wyczerpujący sposób wyjaśnione w uzasadnieniu wydanych decyzji. Podkreślić w tym miejscu należy, iż S. M. został uznany za trwale niezdolnego do pracy [...]. Skarżący nie podejmuje jednak działań w celu zaspokojenia aktualnych potrzeb przy wykorzystaniu posiadanego majątku. S. M. zakłada bowiem, że może zostanie "(...) cudownie uzdrowiony (...)" i będzie mógł samodzielnie [...]. Nieuzasadniona rezygnacja ze sprzedaży [...], skoro skarżący został uznany za trwale niezdolnego do pracy [...], mogła stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia określonego w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z uwagi dyspozycję art. 12 ustawy. Organy obu instancji ustaliły, iż skarżący spełnia kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Okoliczność ta nie stanowiła, na gruncie niniejszej sprawy administracyjnej, wystarczającej przesłanki do uwzględnienia wniosku skarżącego. W toku ponownego rozpoznania sprawy organy uwzględniły wskazania ujęte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2006 r. (I SA/Wa 1215/06), a w szczególności ustaliły przedmiot wniosku. Oświadczenie złożone przez wnioskodawcę w dniu [...] marca 2007 r., które zostało ujęte w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego, zawiera żądanie przyznania zasiłku stałego na bieżące utrzymanie wnioskodawcy i wydane decyzje odnoszą się do tak sprecyzowanego wniosku skarżącego. Podsumowując Sąd stwierdza, iż w toku postępowania administracyjnego nie uchybiono przepisom postępowania administracyjnego i art. 153 p.p.s.a. oraz przepisom ustawy o pomocy społecznej Organy obu instancji wyjaśniły okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o art. 12 ustawy. Zarzuty zawarte w uzasadnieniu skargi w skuteczny sposób nie podważyły przyjętego przez te organy stanowiska Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego zgłoszonego na rozprawie w dniu 13 października 2010 r., gdyż w postępowaniu sądowym możliwe jest przeprowadzenie wyłącznie dowodu z dokumentów, jeżeli będzie to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z zeznań Burmistrza H. i Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, a zatem dowodów, które nie zostały wyszczególnione w powołanym przepisie. W konsekwencji konieczne stało oddalenie wniosku dowodowego skarżącego. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach z tytułu pomocy prawnej udzielnej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.