I SA/Wa 1609/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] dotyczącą zmiany wysokości świadczenia w formie zasiłku stałego przyznanego A. D. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Prezydent W. decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 roku przyznał A. D. świadczenie w formie zasiłku stałego od dnia 1 maja 2004 roku do odwołania w wysokości [...] zł. Następnie decyzja ta była kilkakrotnie zmieniana. Ostatecznie decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2006 roku Prezydent W. zmienił swoją ostatnią decyzję w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego, przyznając A. D. od 1 października 2006 roku świadczenie w formie zasiłku stałego w kwocie [...] zł. Następnie Sąd Rejonowy dla W. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2009 roku sygn. akt: [...] zmienił decyzję Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] stycznia 2009 roku nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] listopada 2008 roku nr [...] - ustalając, że A. D. jest niepełnosprawna w stopniu znacznym od dnia 26 maja 2009 roku na okres dwóch lat. W związku z powyższym wyrokiem Prezydent W. decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 roku przyznał A. D. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od dnia 1 maja 2009 roku do dnia 31 maja 2011 roku. Fakt przyznania zasiłku pielęgnacyjnego zmienił sytuację majątkową wnioskodawczyni, dlatego też Prezydent W. decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2010 roku zmienił swoją decyzję Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 roku wraz z jej późniejszymi zmianami w części dotyczącej wysokości i okresu wypłacania zasiłku stałego w ten sposób, że od dnia 1 marca 2010 roku do dnia 26 maja 2011 roku przyznał zasiłek stały w wysokości: od dnia 1 marca 2010 roku do dnia 30 kwietnia 20 11 roku w kwocie [...] zł i od dnia 1 maja 2011 roku do dnia 26 maja 2011 roku w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, iż miesięczny dochód A. D. wynosi [...] zł - [...] zł jako pomoc finansowa od matki i [...] zł zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego decyzją z dnia [...] stycznia 2010 roku. Ta kwotę należało zatem potrącić od kwoty zasiłku wynikającego z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. od kwoty [...] zł. Podkreślił także, że ze względu na fakt, iż kwota wyrównania zasiłku pielęgnacyjnego ([...] zł za okres maj 2009 - luty 2010 zł), którą wypłacono w lutym 2010 roku, nie przekroczyła pięciokrotnej wysokości kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, nie uwzględniono tej kwoty w dochodzie przez okres, za który ustalono ten dochód. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. D., żądając jej zmiany i przyznania zasiłku stałego w dotychczasowej wysokości, tj. w kwocie [...] zł. Skarżąca podniosła, iż bezpodstawnie doliczono do jej dochodu kwotę zasiłku pielęgnacyjnego, nie uwzględniając przy tym, iż wyrokiem sądu został przyznany jej znaczny stopień niepełnosprawności. Po rozpatrzeniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w całości zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji dotyczącym konieczności zmiany wysokości świadczenia przyznanego A. D. w formie zasiłku. Dodało, że warunki nabywania prawa do zasiłku stałego określa ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 roku Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Przepis art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł (tzw. kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej), 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł (tzw. kryterium dochodowe na osobę w rodzinie). Natomiast zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) ustalone zostały zweryfikowane kryteria dochodowe: a) dla osoby samotnie gospodarującej - w wysokości nie przekraczającej 477 zł, b) dla osoby w rodzinie - w wysokości nie przekraczającej 351 zł. Kwoty wskazane w powołanych przepisach stanowią tzw. "kryterium dochodowe", co oznacza, że osobie, której dochód jest wyższy niż wskazane kwoty nie przysługują świadczenia z pomocy społecznej. Z wywiadu środowiskowego wynika, że A. D. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie pracuje zawodowo i jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2009 roku sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. ustalił, że A. D. jest niepełnosprawna w stopniu znacznym od dnia 26 maja 2009 roku na okres dwóch lat. Dochód skarżącej stanowi pomoc finansowa uzyskiwana od matki w wysokości [...] zł miesięcznie oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Kolegium stwierdziło, że w świetle przepisów art. 37 ust. 1 ww. ustawy o pomocy społecznej A. D. kwalifikuje się do dalszego uzyskiwania zasiłku stałego. Zasiłek stały - zgodnie z dyspozycją art. 37 ust. 1 - przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W myśl art. 37 ust. 2 w związku z § 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie. Organ zauważył, iż zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 3 i 4 ww. ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca, poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu nie wlicza się też jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. W związku z powyższym Kolegium uznało, że zasiłek pielęgnacyjny ewidentnie stanowi dochód. Skoro zatem skarżąca otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, to organ pierwszej instancji zobligowany był do uwzględnienia tej kwoty w miesięcznym dochodzie tej osoby. Kolegium odniosło się też do żądania skarżącej przyznania jej wyższej kwoty zasiłku stałego z uwagi na orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, stwierdzając, iż kwestia ta pozostaje bez wpływu na sytuację skarżącej - powołane bowiem przepisy nie różnicują kwoty przysługującego zasiłku stałego ze względu na orzeczony stopień niepełnosprawności. Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, iż Prezydent W. prawidłowo dokonał ustalenia dochodu skarżącej - a tym samym wysokości przyznanego świadczenia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. D. Przedstawiła w niej swoją trudną sytuację życiową stwierdzając, że jest osobą bardzo schorowaną i nie nadaje się do żadnej pracy. Dodała też, iż jest dyskryminowana, zaś jej podpis do ZUS- u jest sfałszowany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. dotyczącą zmiany wysokości świadczenia w formie zasiłku stałego przyznanego A. D. Zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie jest fakt doliczenia do dotychczasowego dochodu skarżącej ([...] zł miesięcznie pomocy finansowej uzyskiwanej od matki) - kwoty [...] zł zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego jej na okres dwóch lat (od dnia 1 maja 2009 roku do dnia 31 maja 2011 roku). Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że organy obu instancji prawidłowo obliczyły wysokość zasiłku stałego doliczając do dochodu skarżącej kwotę [...] zł zasiłku pielęgnacyjnego. Zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 roku Nr 175, poz. 1362 ze zm. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca, poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. W świetle powyższego przepisu zasiłek pielęgnacyjny stanowi dochód. Skoro zatem A. D. otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, to organy orzekające w sprawie zobligowane były do uwzględnienia tej kwoty w jej miesięcznym dochodzie. Takie stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowym vide: - prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 marca 2008 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 489/07 w którym Sąd stwierdził, że: "Zasiłek pielęgnacyjny podlega zaliczeniu do dochodu warunkującego przyznanie prawa do zasiłku stałego, co w sposób jednoznaczny wynika z treści art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej Zasiłek pielęgnacyjny, nie jest wymieniony w ust. 4 art. 8 ustawy o pomocy społecznej wśród świadczeń, które nie podlegają wliczeniu do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 art. 8 tejże ustawy. Określony w ust. 4 art. 8 katalog wyłączeń ma charakter zamknięty."- LEX nr 501350; - prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2008 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 158/08 w którym Sąd stwierdził, że: " Na gruncie przepisów ustawy o pomocy społecznej pod pojęciem dochodu rozumieć należy wszelkie dochody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w przepisach wymienionych (art. 8 ust. 3 i 4). Wskazane zaś w ustawie wyjątki nie przewidują wyłączeń jakiejkolwiek grupy przychodów z tego tylko tytułu, że nie podlegają one opodatkowaniu." - LEX nr 509612; - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2007 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1549/06 w którym Sąd stwierdził, że: " Artykuł 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, wyraźnie określając składniki podlegające odliczeniu od przychodu, nie wymaga odwoływania się do przepisów innych ustaw w celu wyjaśnienia tego pojęcia. Wynika z tego przepisu bowiem, że dla potrzeb ustalenia dochodu, od którego zależy przyznanie bądź nie pomocy społecznej, należy wziąć pod uwagę kwotę pieniężną uzyskaną w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc lub w którym złożono wniosek, gdy dochód został utracony, bez względu na źródło uzyskania tej kwoty, przy czym pomniejsza się ją o składniki wskazane w pkt 1-3 tego przepisu, z jednym zastrzeżeniem, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Zastrzeżenie to należy odnieść do czasu uzyskania dochodu i wyjątek inaczej normujący zasadę zawartą w art. 8 ust. 3 zawiera ust. 11 art. 8. Art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowi wyraźnie, że chodzi o każdy dochód, bowiem niezależnie od źródła jego pozyskania należy brać pod uwagę każdą uzyskaną kwotę, o ile pochodzi ona z okresów wskazanych w tym przepisie lub ust. 11 art. 8." - LEX nr 372580. Reasumując, Sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo uznały, że zasiłek pielęgnacyjny stanowi dochód i właściwie obliczyły wysokość zasiłku stałego należnego skarżącej w wysokości [...] zł - odliczając od kwoty zasiłku wynikającego z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. kwoty [...] zł jej miesięczny dochód wynoszący [...] zł ([...] zł jako pomoc finansowa od matki i [...] zł zasiłku pielęgnacyjnego) - a Sąd w całości podzielił ich stanowisko. Organy wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz wyczerpująco i szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy - uzasadniając przekonująco swoje decyzje. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.