I SA/Wa 1613/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-12
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Dorota Apostolidis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niewykonania przez organ wyroku sądu administracyjnego, pomimo wcześniejszego wymierzenia grzywny, sąd powinien ponownie wymierzyć grzywnę i stwierdzić rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne wymierzenie grzywny Prezydentowi jest uzasadnione w sytuacji, gdy organ nadal nie wykonał wyroku sądu administracyjnego, mimo wcześniejszego ukarania grzywną. Niewykonywanie wyroków sądów przez organy władzy publicznej jest niedopuszczalne i podważa zaufanie do tych organów, co stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd oddalił wniosek o przyznanie skarżącym sumy pieniężnej, uznając, że środek ten ma charakter kompensacyjny i prewencyjny i nie jest konieczny w tej konkretnej sytuacji.Stan faktyczny
Skarżący wystąpili do WSA w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi za niewykonanie wyroku z 15 stycznia 2016 r., który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Pomimo wcześniejszego wymierzenia grzywny przez WSA w 2017 r. z powodu dalszej bezczynności, organ nadal nie wydał rozstrzygnięcia. Skarżący domagali się wymierzenia kolejnej grzywny, rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, przyznania im kwot pieniężnych oraz zwrotu kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 2000 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałej części (dotyczącej przyznania sumy pieniężnej) i zasądził od Prezydenta na rzecz skarżących solidarnie kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dorota Apostolidis Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. Z., M. C., A. C., M. Z., W. G. i J. F. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 696/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części, 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. Z., M. C., A. C., M. Z., W. G. i J. F. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A. Z., M. C., A. C., M. Z., W. G. i J. F. (dalej jako skarżący) pismem z [...] lipca 2018 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] (Prezydent/organ) w związku z niewykonaniem przez ten organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 696/15.
Skarżący wyjaśnili, że wyrokiem z 15 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 696/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z dnia 25 października 2013 roku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ([...]) hip. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W złożonej skardze skarżący wnieśli o:
- wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] stosownej do bezczynności;
- rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;
- przyznanie od Prezydenta [...] każdemu ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie po 5000 złotych;
- zasądzenie od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018.1302) (dalej : ppsa). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia organowi grzywny.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 696/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2013 roku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ([...]) hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W związku z brakiem podejmowania jakichkolwiek czynności zmierzających do rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku, organ został wezwany do wykonania w/w wyroku. Z uwagi na dalszą bezczynność Prezydenta i brak wydania rozstrzygnięcia w terminie wyznaczonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dnia 8 grudnia 2016 roku została złożona do tut. Sądu skarga o wymierzenie grzywny. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2017 roku (sygn. I SA/Wa 1592/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 1000 zł oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na dalszą bezczynność organu, pismem z dnia [...] czerwca 2018 roku skarżący ponownie wezwali organ do wykonania wyroku z dnia 15 stycznia 2016 roku. Pomimo tego do dnia dzisiejszego Prezydent nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym w/w wyrokiem nie załatwił sprawy, a wyrok nakładający na niego grzywnę nie przyniósł oczekiwanego rezultatu, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi kolejnej grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Wobec powyższego uznać należy, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 2000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa i jest adekwatna do zaistniałej bezczynności.
Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, obecna bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa.
Jednocześnie Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie skarżącym sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna z art. 154 § 7 ppsa ma charakter kompensacyjny i prewencyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy. Środek ten powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu oraz w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez zastosowania tego środka organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodzi.
Wobec powyższego, na podstawie art. 154 § 1 ppsa w związku z art. 154 § 6 ppsa sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku wydane zostało na podstawie art. 154 § 2 ppsa. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku zapadło na podstawie art. 151 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa i 205 § 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło