I SA/Wa 1615/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Referent stażysta Dorota Szczepek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi I. C., A. M., A. S., A. J., A. M., A. S., C. S., C. S., E. J., I. G., J. C., J. J., J. S., J. C., J. M., M. M., M. P., M. M., P. S., T. S. i Z. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 444/15. 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje I. C., A. M., A. S., A. J., A. M., A. S., C. S., C. S., E. J., I. G., J. C., J. J., J. S., J. C., J. M., M. M., M. P., M. M., P. S., T. S. i Z. S. od Prezydenta W. sumę pieniężną w kwocie po [...] ([...]) złotych na rzecz każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz I. C., A. M., A. S., A. J., A. M., A. S., C. S., C. S., E. J., I. G., J. C., J. J., J. S., J. C., J. M., M. M., M. P., M. M., P. S., T. S. i Z. S. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. C., M. P., J. C., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M. i, J. J., I. G., E. J., C. S., A. S., J. M., Z. S., A. S., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S. pismem z dnia [...] lipca 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 444/15, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżących z dnia 23 lipca 2008 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. [...] hip. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., o przyznanie na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie [...] zł w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że mimo dwóch wcześniejszych wyroków wymierzających grzywnę (z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1103/16 i z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1178/17) oraz mimo wystosowanego w dniu 29 czerwca 2018 r. kolejnego wezwania do wykonania wyroku Prezydent W. nadal nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Jako przyczyny opieszałości w prowadzeniu postępowania organ wskazuje natomiast konieczność zgromadzenia materiału dowodowego oraz przygotowania operatu szacunkowego, niepodejmując jednak żadnych działań. Odnosząc się do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej skarżący podkreślili, że od ponad siedmiu lat oczekują na rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie, wymierzona we wcześniejszych wyrokach grzywna oraz przyznana w wyroku z dnia 17 listopada 2017 r. suma pieniężna nie stanowiły zaś wystraczającego środka dyscyplinującego Prezydenta do podjęcia czynności mających na celu zakończenie sprawy. Skarga jest więc uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podkreślając, że w sprawie podjęte zostały czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej, o czym pismem z dnia 23 lipca 2018 r. poinformowano pełnomocnika skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 154 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżących z dnia 27 czerwca 2018 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z dnia 16 lipca 2015 r. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z dnia 16 lipca 2015 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie czterech miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi w dniu 16 września 2015 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu 16 stycznia 2016 r. Mimo to Prezydent W. nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. W wyniku zaś wniesionych skarg wyrokiem z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1103/16 wymierzono Prezydentowi grzywnę w wysokości [...] zł, a następnie wyrokiem z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1178/17 – w wysokości [...] zł. W orzeczeniu tym Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 16 lipca 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał od organu na rzecz każdego ze skarżących sumę pieniężną w kwocie po [...] zł. Pomimo powyższych dwóch orzeczeń wymierzających grzywnę Prezydent W. nadal nie wydał stosownego rozstrzygnięcia. Do dnia 22 stycznia 2019 r., tj. do dnia rozpoznania przez Sąd kolejnej (trzeciej) skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Podkreślić przy tym trzeba, że z analizy akt wynika, iż po wydaniu wyroku z dnia 16 lipca 2015 r. Prezydent podejmował sporadyczne działania mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. Stosowne czynności podjęto w kwietniu 2016 r. (pismami z dnia [...] kwietnia 2016 r. wystąpiono do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami i do Zarządu Dróg Miejskich o przesłanie koniecznych informacji i dokumentów oraz poinformowano pełnomocnika stron o aktualnym stanie sprawy). Po uzyskaniu zaś stosownych odpowiedzi organ ograniczył swoje działania do informowania pełnomocnika stron o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa i przewidywanym terminie jej zakończenia (pisma z dnia [...] lipca 2016 r., [...] sierpnia 2017 r. i [...] lipca 2018 r.). W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 16 lipca 2015 r. terminu na załatwienie sprawy, a także mając na uwadze, że wcześniejszymi wyrokami z dnia [...] listopada 2016 r. i [...] listopada 2017 r. wymierzono już Prezydentowi grzywnę (odpowiednio w wysokości [...] zł i [...] zł) w związku z niewykonaniem wyroku, Sąd uznał, że kolejna grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym, że Prezydent podejmował nieliczne działania mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wyjaśnienie sprawy. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu po wyroku z dnia 16 lipca 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy działania mające na celu zakończenie sprawy podjęte zostały - jak wyżej wskazano – jedynie w kwietniu 2016 r. Sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania - mimo dwóch kolejnych wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z dnia 16 lipca 2015 r. termin został znacznie przekroczony. Sąd uznał ponadto, że w sprawie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Zauważyć należy, że suma pieniężna, określona w powołanym przepisie jest stosowana w sytuacjach wyjątkowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwych działań organu. Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. W ocenie Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od Prezydenta W. na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po [...] zł jako zadośćuczynienie za wieloletnie oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. Określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze stan sprawy, czas trwania postępowania oraz fakt, że wcześniejszym wyrokiem przyznano na rzecz każdego skarżącego sumę pieniężną w wysokości po [...] zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). ----------------------- 4