I SA/Wa 1624/21

WyrokWSA w Warszawie2022-01-25

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Joanna Skiba, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane osobie sprawującej opiekę nad matką, której niepełnosprawność powstała po ukończeniu 25. roku życia, jeśli zakres sprawowanej opieki nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że choć nie można odmawiać świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie z powodu późnego powstania niepełnosprawności podopiecznego (po wyroku TK), to kluczowe jest wykazanie, że zakres sprawowanej opieki faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia lub skutkuje rezygnacją z pracy. W analizowanej sprawie zakres opieki (odwiedziny dwa razy w tygodniu, zwykłe czynności domowe) nie spełniał tego kryterium, dlatego odmowa przyznania świadczenia była zasadna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego E. K. na rzecz jej matki K. M., która legitymowała się orzeczeniem o niepełnosprawności i trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji, przy czym niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nią 65. roku życia. Organy uznały, że nie spełniono przesłanki dotyczącej momentu powstania niepełnosprawności (art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych), a następnie, że zakres sprawowanej przez E. K. opieki nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia. E. K. wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów materialnych i naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

-Sygn. akt I SA/Wa 1624/21 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania E. K. od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2021 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z [...] marca 2021 r. Wójt Gminy [...] odmówił E. K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na matkę K. M. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111). Organ I instancji ustalił, że K. M. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Niezdolność do samodzielnej egzystencji powstała w 2013 r., tj. w wieku 65 lat, co oznacza, że niepełnosprawność powstała po ukończeniu 25 roku życia. W ocenie organu I instancji nie zostały spełnione warunki określone w 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ wyjaśnił, że w wyroku z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności tylko części przepisu. Wyrok nie usunął jednak kryterium wskazanego w art. 17 ust. 1b ustawy, nie wykreował też nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po okresie dzieciństwa. Z uzasadnienia decyzji Wójta wynika także, że decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...] organ przyznał E. K. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaniem opieki nad K. M. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] wniosła E. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając sprawę wskazało, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Organ ustalił, że zgodnie z orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS z [...] marca 2013 r., nr [...] K. M. ur. [...] lutego 1948 r., została uznana za osobę trwale niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Natomiast orzeczeniem z [...] kwietnia 2016 r., nr [...] lekarz rzeczoznawca KRUS potwierdził, że K. M. jest nadal trwale całkowicie niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym i jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do kwietnia 2019 r. Orzeczeniem z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] stwierdzono trwałą niezdolność K. M. do samodzielnej egzystencji - nadal. Oznacza to, że znaczna niepełnoprawność K. M. powstała w 2013 r., a więc w 65 roku życia. Tymczasem zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko wówczas, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Kolegium wyjaśniło, że zgodność tego przepisu z Konstytucją była badana przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 orzekł, że przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Kolegium wskazując na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniło, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, nie wywołuje więc skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu normatywnego. Powoduje jednak konieczność takiej wykładni przepisów, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Rację ma więc odwołująca, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1b jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Dlatego też zdaniem Kolegium nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Z uwagi na powyższe Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może być uzasadniona brakiem spełnienia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy. Jednakże, w ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż w istocie brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaną przez odwołującą się opieką, a nie podejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a także rezygnacją z takich form aktywności zawodowej. Kolegium zaznaczyło, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji osobie niepełnosprawnej. W odróżnieniu od innych świadczeń opiekuńczych świadczenie pielęgnacyjne, jako tego rodzaju forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym - a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, którą się opiekują - zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy. Kolegium wyjaśniło, że przez rezygnację z zatrudnienia w znaczeniu art. 17 ust. 1 ustawy rozumieć należy faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Podkreśliło, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bądź wymusza na osobie sprawującej opiekę rezygnację z wykonywanej pracy. Organ zaznaczył, że sposób sprawowania opieki nie został w ustawie określony i dlatego należy go rozpatrywać przez pryzmat celu tej rezygnacji, czyli sprawowania opieki, która musi mieć charakter stały bądź długotrwały i odnosić się do wszystkich codziennych i niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką, a których z uwagi na niepełnosprawność nie jest w stanie sama sobie zapewnić. Opieka powinna być sprawowana codziennie w taki sposób, który uniemożliwia wykonywanie przez opiekuna pracy zarobkowej. Przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie więc spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy. Innymi słowy, znaczy stopień zaangażowania w pomoc osobie najbliższej musi uniemożliwiać opiekunowi podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Omawiana opieka powinna więc w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni (m.in. wyrok NSA z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 4023/18). Kolegium wyjaśniło, że ustalony na podstawie zebranego materiału dowodowego, w szczególności wywiadu środowiskowego, stan faktyczny wskazuje, że zakres sprawowanej opieki przez odwołującą się nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia, czy innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze godzin. Z przeprowadzonego przez pracownika socjalnego [...] marca 2021 r. wywiadu środowiskowego wynika, że K. M. niewątpliwie jest osobą schorowaną, wymagającą pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Leczy się z powodu choroby [...]. Kobiety zamieszkują jednak oddzielnie, a odwołująca się dojeżdża do matki regularnie dwa razy w tygodniu do miejscowości [...]. Odwołująca się zamieszkuje w miejscowości [...], położonej w odległości około 15 km od miejsca zamieszkania matki. W ocenie Kolegium opieka, którą wykonuje odwołująca się nie jest sprawowana w sposób ciągły. E. K. odwiedza matkę dwa razy w tygodniu, zatem w pozostałe dni mogłaby podjąć zatrudnienie. Ponadto czynności związane z zakupami, przygotowaniem posiłków, czy sprzątaniem domu należą do zwykłych prac domowych, które wykonywane są w każdej rodzinie. Są to czynności dnia codziennego, związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, które nie mogą być uznane za opiekę w rozumieniu art. 17 ustawy. Również konieczność zapewnienia kontaktu z lekarzem nie może być uznana za przeszkodę w podjęciu zatrudnienia lub innej pracy. Dotyczy to także wykupywania leków, co wykonywane jest raz na jakiś czas i podjęcie pracy da się pogodzić z tymi czynnościami. Zdaniem organu, czynności opiekuńcze wykonywane przez odwołującą się nie wymagają takiego zaangażowania czasowego, że niemożliwe jest podjęcie zatrudnienia nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Organ podniósł, że pomoc w postaci świadczenia opiekuńczego dedykowana jest natomiast osobom rzeczywiście nie mogącym podjąć żadnego zatrudnienia, które w sposób ciągły sprawują opieką nad osobami niepełnosprawnymi. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Kolegium uznało, że zakres sprawowanej przez odwołującą się opieki jest niewystarczający do przyznania wnioskowanego świadczenia. Podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może więc być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy ma zastosowanie wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Kolegium wyjaśniło, że ze względu na opisane ustalenia kwestia ewentualnego zbiegu prawa odwołującej się do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego nie wpływają na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2021 r. złożyła E. K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych: - zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji, podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej, - zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą (rezygnacją z pracy) a sprawowaniem przez nią opieki nad matką, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje; 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad matką, co skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Skarga nie jest zasadna. Kolegium prawidłowo powołało przepisy prawa materialnego i dokonało ich właściwej oceny. Trafnie także wskazało, że nie jest dopuszczalne wydanie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji, jak to uczynił organ I instancji. Prawidłowo także Kolegium uznało że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, tj. niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Trafnie organ wskazał (powołując orzecznictwo NSA), że z ww. przepisu wynika, iż podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy. Świadczenie pielęgnacyjne, jak trafnie wskazał organ, nie jest przyznawane za samą opiekę lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Z art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Oznacza to, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Określenie zawarte w przepisie o konieczności zapewnienia opieki lub pomocy "stałej lub długotrwałej" osobie o znacznie ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez osobę opiekującą się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, taki związek przyczynowo - skutkowy między koniecznością rezygnacji (niepodejmowania) z zatrudnienia a opieką nie istnieje. Wprawdzie należy zgodzić się ze skarżącą, że nie można utożsamić sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad inną osobą z koniecznością zamieszkiwania z tą osobą i wykonywania opieki przez 24 godziny na dobę, gdyż taki warunek nie wynika z art. 17 ust. 1 ustawy, jednakże nie można tracić z pola widzenia, że niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wiązać się musi bezpośrednio ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. W kontekście tego przepisu nie można oczywiście wykluczyć sytuacji, w której sprawowanie opieki - z uwagi na stan zdrowia osoby pozostającej pod opieką - wymagałoby stałego z nią przebywania, co w praktyce mogłoby się wiązać ze wspólnym zamieszkiwaniem. Jednakże także codzienne wielogodzinne świadczenie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i sprawowanie opieki (bez wspólnego zamieszkiwania) może stanowić przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie pozwala na podejmowanie pracy zarobkowej. Okoliczności te wymagają każdorazowo dokładnego ustalenia w indywidualnej sprawie. W niniejszej sprawie prawidłowo organ ustalił, że K. M. - matka skarżącej jest osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji i wymaga pomocy innej osoby. Skarżąca świadczy pomoc matce regularnie - dwa razy w tygodniu. Mieszka w odległości około 15 km od miejsca zamieszkania matki. Skarżąca, jak podała podczas przeprowadzonego z nią wywiadu, robi matce zakupy, sprząta, przyrządza posiłki, wykupuje leki, załatwia spawy urzędowe. Jak słusznie wskazało Kolegium czynności te należą do zwykłych prac domowych wykonywanych w każdej rodzinie. Część z nich, to czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Natomiast wykupywanie leków, załatwianie spraw urzędowych, to są czynności wykonywane okresowo. Trafnie wskazało Kolegium, że tak udzielanej pomocy nie można uznać za opiekę w rozumieniu art. 17 ustawy. Czynności wykonywane przez skarżącą nie uniemożliwiają podjęcia zatrudnienia nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Fakt, że skarżąca regularnie, dwa razy w tygodniu, opiekuje się matką nie uzasadnia, z przyczyn wyżej omówionych, przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca ma bowiem prawny i moralny obowiązek opieki nad niezdolną do samodzielnej egzystencji matką. Jak wyżej zaznaczono sprawowana opieka, jej wymagany, konieczny i wykonywany zakres, musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania jakiejkolwiek pracy zawodowej, tj. w każdym wymiarze czasowym. Wbrew twierdzeniom skargi organ nie kwestionował opieki skarżącej nad matką, jednakże zakres sprawowanej opieki, jak i czas w jakim opieka ta jest sprawowana, nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia lub nie skutkuje rezygnacją z zatrudnienia. Wbrew zarzutom skargi dotyczącym niewyjaśnienia przez organ faktycznie sprawowanej opieki wskazać należy, że skarżąca podczas wywiadu sama przedstawiła zakres i częstotliwość sprawowanej opieki nad matką. Wobec tego zarzut niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy jest chybiony. Ze wszystkich wyżej opisanych przyczyn prawidłowo organ odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Nie doszło więc do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Natomiast kwestia ewentualnego zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego nie wpływa na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, bowiem zbieg tych praw nie był przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze. Kluczowe z punktu widzenia przedmiotu postępowania ustalenia stanu faktycznego sprawy znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, przy ocenie którego nie uchybiono zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Z kolei podjęte rozstrzygnięcie odpowiada prawu i zostało uzasadnione w sposób odpowiadający standardom wyznaczonym treścią art. 107 § 3 kpa. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt. 2 ppsa w zw. art. 120 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło