I SA/Wa 1628/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-08
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Elżbieta Lenart, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego z pomocy społecznej, pomimo przekroczenia kryterium dochodowego, jest uzasadniona w sytuacji, gdy organ administracji publicznej wykazał, że wnioskodawczyni otrzymuje już znaczną pomoc finansową i nie wszystkie zgłaszane potrzeby mają charakter niezbędnych potrzeb życiowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły przyznania specjalnego zasiłku celowego, nawet jeśli dochód rodziny przekraczał ustalone kryterium. Kluczowe było wykazanie, że wnioskodawczyni otrzymywała już znaczną pomoc finansową, a zgłaszane potrzeby nie wszystkie miały charakter niezbędnych potrzeb życiowych, co mieściło się w granicach uznania administracyjnego organów.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni T. G. złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów dożywiania, spłaty zaległości czynszowej, środków higieny i czystości, pralni oraz osoby do noszenia. Organy obu instancji odmówiły przyznania zasiłku, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego, otrzymywanie przez wnioskodawczynię znaczącej pomocy finansowej oraz brak charakteru niezbędnych potrzeb życiowych niektórych zgłaszanych wydatków. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o odmowie przyznania świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2008 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat K. Z. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. przy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu uzasadnionych kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] września 2007 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], odmawiającą przyznania T. G. świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego w styczniu 2006 r. w wysokości [...] złotych na:
- dożywianie dla syna w kwocie [...] złotych,
- dożywianie dla wnioskodawczyni w kwocie [...] złotych,
- spłatę części zaległości za czynsz w kwocie [...] złotych,
- środki higieny i czystości w kwocie [...] złotych,
- pralnię i osobę do noszenia.
Decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny.
Decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] Prezydent W. odmówił T. G. przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego w miesiącu styczeń 2006 r. na dożywianie syna w wysokości [...] zł, spłatę części zaległości za czynsz w wysokości [...] zł, środki higieny i czystości w wysokości [...] zł, dożywanie wnioskodawczyni w wysokości [...] zł oraz pralnię i osobę do noszenia. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że sytuacja życiowa wnioskodawczyni, a w szczególności udzielanie jej comiesięcznej pomocy społecznej nie znajduje podstaw do przyznania pomocy w stosunku do całości wszelkich zgłaszanych potrzeb.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...].
Na powyższą decyzję T. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1401/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia[...] marca 2006 r., nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji odmówiły T. G. przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego na miesiąc styczeń 2006 r. podnosząc, że skarżąca nie dopełniła obowiązku współdziałania, o którym mowa w art. 4 ustawy o pomocy społecznej oraz że posiada ona własne środki na utrzymanie. Jednakże ani uzasadnienie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., ani też uzasadnienie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie zawierają żadnych ustaleń dotyczących możliwości finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] W. Orzekające w sprawie organy ograniczyły się w zasadzie do ogólnego przedstawienia zasad jakimi kierują się organy pomocy społecznej rozpoznając wnioski o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej oraz do wskazania jakiego rodzaju pomoc przyznana już została skarżącej i jej małoletniemu synowi. Tymczasem organy administracji publicznej orzekające w sprawach przyznania bądź odmowy przyznania pomocy społecznej, winny w uzasadnieniu podać konkretnie wysokość kwoty, jaką dysponowały na udzielenie danego rodzaju pomocy, jaka kwota została już rozdysponowana i na jakiego rodzaju potrzeby oraz w jakiej wysokości były przyznawane przeciętne świadczenia.
Z uwagi na fakt, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie obejmowało tego rodzaju danych sąd uznał, że decyzje te muszą być zakwalifikowane jako nadmiernie dowolne, a zatem przekraczające granice uznania administracyjnego.
Rozpoznając sprawę w przedmiocie przyznania świadczenia z pomocy społecznej, w tym m.in. specjalnego zasiłku celowego, organ administracji publicznej powinien wykazać, jakie miał przyznane środki na pomoc społeczną, w tym na zasiłki celowe specjalne i jak nimi rozdysponował. Ocenę możliwości finansowych gminy należy też odnieść do konieczności zaspokojenia potrzeb innych osób korzystających z pomocy społecznej.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Prezydent W., rozpatrując ponownie wniosek skarżącej, orzekł o odmowie przyznania T. G. świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego w miesiącu styczeń 2006 r. na dożywianie syna w wysokości [...] zł, wpłatę części zaległości za czynsz w wysokości [...] zł, środki higieny i czystości w wysokości [...] zł, dożywanie wnioskodawczyni w wysokości [...] zł oraz pralnię i osobę do noszenia.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. powołując się na trudną sytuację materialną rodziny.
Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji nie przekroczył granic uznania. Skarżąca musi bowiem zdawać sobie sprawę z faktu, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, zaś dla ośrodka obowiązku jego przyznania. Ośrodki zachowują w tej mierze znaczny zakres swobody zarówno w ocenie warunków bytowych osoby zainteresowanej, jak i w ocenie okoliczności sprawy, a także korzystają ze znacznego zakresu swobody w wyborze właściwego rozstrzygnięcia. Dzięki temu stwarza się możliwość dokonywania właściwych wyborów, ale tym samym nie każdy potrzebujący w każdym czasie może uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej.
Organ I instancji, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sposób jasny i wyczerpujący wskazał przyczyny powodujące odmowę przyznania postulowanego przez T. G. specjalnego zasiłku celowego na dożywianie syna w wysokości [...] zł, wpłatę części zaległości za czynsz w wysokości [...] zł, środki higieny i czystości w wysokości [...] zł, dożywanie wnioskodawczyni w wysokości [...] zł oraz pralnię i osobę do noszenia. Ośrodek nie ma obowiązku refundować swoim podopiecznym wszystkich zgłaszanych przez nich potrzeb. Kwestia przyznania zasiłku celowego jest więc tzw. rozstrzygnięciem uznaniowym, dlatego też należało rozważyć, która ze zgłoszonych potrzeb ma podstawowe znaczenie dla skarżącej. Pozostałe potrzeby skarżąca może i powinna zaspokoić z posiadanych środków własnych, tym bardziej, że co miesiąc otrzymuje wsparcie w postaci różnorodnych zasiłków.
Rozpoznając po kolei zgłoszone potrzeby organ I instancji uznał, że skarżąca i jej syn mają zapewnione podstawowe wyżywienie. Skarżąca - na cały styczeń 2006 r. i dalszy okres - miała przyznane bezpłatne talony do baru [...], jej syn również miał przyznane talony do baru w dni wolne od nauki szkolnej, ponadto miał prawo do korzystania z posiłków w stołówce szkolnej, za które Ośrodek zobowiązał się zapłacić po dostarczeniu rozliczenia.
Odmawiając przyznania zasiłku na środki higieny i czystości Ośrodek miał na uwadze fakt, że - pomimo dwukrotnych próśb - skarżąca nie dostarczyła rachunków za zakupione środki czystości – tym samym nie rozliczając się z przyznanych funduszy na ten cel. Ma to istotne znaczenie, tym bardziej, że w listopadzie 2005 r. skarżąca otrzymała na środki czystości kwotę [...] złotych, a w grudniu 2005 r. kwotę [...] zł.
Odnośnie zaś kwestii prania - Ośrodek uznał, że skarżąca powinna zaspokoić tę potrzebę we własnym zakresie, a ponadto poinformował ją o możliwości korzystania z usług pralniczych za [...] złotych za upranie kilograma bielizny.
Również odmawiając przyznania zasiłku na pokrycie części zaległości czynszowej Ośrodek - po raz kolejny - wyjaśnił skarżącej, że w tym zakresie nie może jej pomóc. Skarżąca od wielu lat nie wpłaciła jakiejkolwiek kwoty z własnych środków na pokrycie zaległości czynszowych, nie czyni też żadnych starań o przydział innego lokalu z niższym czynszem (obecnie zajmuje lokal w kamienicy, którą odzyskał były właściciel). Zaś z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraźnie wynika, że spłata zaległości czynszowej nie może być uznana za niezbędną potrzebę bytową uzasadniającą przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej.
Tak więc organ I instancji jasno i wyczerpująco wskazał przyczyny powodujące odmowę przyznania postulowanego przez T. G. specjalnego zasiłku celowego.
T. G. w sposób ciągły uzyskiwała i uzyskuje pomoc z Ośrodka Pomocy Społecznej, a sytuacja skarżącej jest przedmiotem stałej uwagi Ośrodka, co potwierdza aktualizowany na bieżąco wywiad środowiskowy.
W ocenie organu na uwagę zasługuje również fakt, iż tylko w miesiącu styczniu 2006 r., T. G. łącznie otrzymała pomoc finansową z Ośrodka Pomocy Społecznej na kwotę [...] złotych, a zatem nie można powiedzieć, iż nie znajduje się ona pod szczególną opieką Ośrodka, który w sposób stały dostarcza jej koniecznej pomocy w ramach posiadanych środków.
Jak wynika z akt sprawy, w miesiącu styczniu 2006 r. Ośrodek Pomocy Społecznej posiadał środki w wysokości [...] złotych na specjalne zasiłki celowe, z których udzielił pomocy finansowej [...] rodzinom, a średnia wysokość udzielonej pomocy finansowej wyniosła [...] zł. Zdaniem organu odwoławczego, porównanie średniej kwoty pomocy udzielanej innym rodzinom oraz pomocy uzyskanej przez T. G. jednoznacznie wskazuje, iż w żadnym wypadku nie może ona czuć się poszkodowana, jeśli chodzi o zakres udzielonej - nie tylko w styczniu 2006 r. - pomocy.
Na potwierdzenie powołanej tezy organ wskazał na art. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) zgodnie z którym:
1. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.
Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
4. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Z powyższych przepisów wynika, że pomoc społeczna ma udzielać swoim podopiecznym pomocy i wsparcia, a nie dostarczać im świadczeń pieniężnych w wysokości dla nich pożądanej.
Ośrodek Pomocy Społecznej wziął pod uwagę trudną sytuację rodzinną T. G., co znajduje wyraz w udzielonej jej - nie tylko w styczniu 2006 r. - pomocy. Ośrodek, przy wysokości udzielanej pomocy, musiał wziąć pod uwagę również potrzeby innych klientów tego Ośrodka, często bez żadnego dochodu, zgłaszających się w tym samym czasie po pomoc oraz ograniczone środki finansowe jakimi dysponował na pomoc społeczną.
W ocenie organu odwoławczego nie jest również trafny zarzut skarżącej, dotyczący zaniechania oceny rzeczywistego stanu rodziny oraz okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Po pierwsze Ośrodek Pomocy Społecznej stale aktualizuje wywiad środowiskowy, a zatem posiada stan wiedzy konieczny do rozstrzygania wszelkich wniosków o pomoc składanych przez stronę. Po drugie nie można postawić Ośrodkowi zarzutu, iż nie udziela stronie pomocy, gdyż zestawienie takiego zarzutu z oczywistym faktem nieustannej pomocy, jaka udzielana jest stronie oraz znacznego wymiaru tej pomocy, czyni taki zarzut oczywiście bezzasadnym. Faktem jest natomiast, iż Ośrodek nie czyni zadość wszystkim wnioskom składanym przez T. G., ale biorąc pod uwagę ilość tych wniosków oraz konieczność zapewnienia środków dla wszystkich klientów ośrodka - nie jest to obiektywnie możliwe.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. T. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. - domagając się jej uchylenia. Skarga została uzupełniona pismem z dnia 5 lutego 2008 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 41 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek zaniechania całościowego rozpoznania wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności dokładnego zbadania sytuacji życiowej skarżącej, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez organ, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności szczególne, uzasadniające przyznanie skarżącej zasiłku celowego.
Ponadto zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art.107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego m. in. poprzez nie wyjaśnienie w wyczerpujący sposób stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, nie zebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jak również odmienne rozstrzyganie w analogicznych sytuacjach faktycznych oraz wydawanie niekonsekwentnych decyzji w stosunku do decyzji wcześniejszych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpoznanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o odmowie przyznania T. G. świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego w miesiącu styczniu 2006 r. na dożywianie syna w wysokości [...] zł, wpłatę części zaległości za czynsz w wysokości [...] zł, środki higieny i czystości w wysokości [...] zł, dożywanie wnioskodawczyni w wysokości [...] zł oraz pralnię i osobę do noszenia.
Dokonując tej kontroli, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa.
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zwana dalej "ustawą" - na podstawie której wydano zaskarżone decyzje - w art. 2 i 3 stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
Zgodnie z art. 39 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu.
Przyznanie zasiłku uzależnione jest od tego, czy miesięczny dochód osoby lub rodziny nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art.8 ust.1 ustawy, zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", zaś zgodnie z art.6 pkt 3 ustawy dochód na osobę w rodzinie to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie.
Prawidłowo przyjęły organy orzekające w niniejszej sprawie, iż kryterium dochodowe upoważniające do ubiegania się o świadczenia zostało przekroczone.
Poza sporem jest, że dochód rodziny skarżącej w styczniu 2006 r. wynosił [...] zł, czyli przekraczał kryterium dochodowe. Skarżąca ma na utrzymaniu małoletniego syna, stanowią oni dwuosobową rodzinę, a zatem kryterium dochodowe w przypadku tej rodziny wynosi 632 złotych (w kwietniu 2007 r. dochód rodziny skarżącej wynosił [...] złotych, zaś kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosiło [...] złotych, czyli w rodzinie skarżącej [...] złote).
Ponadto organy trafnie uznały, iż w sprawie nie zostały również spełnione warunki do przyznania skarżącej świadczenia, o którym mowa w art.41 ustawy (specjalny zasiłek celowy). Z brzmienia tego przepisu wynika, że decyzja podejmowana w tym zakresie przez organ administracyjny nie jest obligatoryjna, lecz ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Nie znaczy to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami procedury administracyjnej, w tym art. 7 i 77 § 1 kpa, jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. Natomiast jeżeli decyzja w tej materii została wydana prawidłowo w ramach uznania administracyjnego, Sąd nie ma podstaw prawnych do kwestionowania jej legalności.
Zgodnie z tym przepisem w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:
1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;
2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Podkreślić należy, iż treść przepisu w sposób nie mogący budzić wątpliwości, przesądza o zupełnie wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Może on być przyznany "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", a więc w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Nie można z tej formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku, iż przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu - tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryterium dochodowe (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 777/05, LEX nr 194414).
Z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby taki uzasadniony przypadek wystąpił. Sąd pragnie podkreślić, iż podziela stanowisko wyrażone zarówno przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W, jak i przez Prezydenta W., że w przypadku T. G. brak jest przesłanek do przyznania świadczenia o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej.
Jak bowiem zasadnie wskazały organy, przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, a dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania. Nie każdy potrzebujący może w każdym czasie uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej muszą mieć bowiem na uwadze również potrzeby innych osób korzystających z pomocy ośrodka.
W tej kwestii, z uzasadnień decyzji organów wynika, że tylko w miesiącu styczniu 2006 r. – T. G. łącznie otrzymała pomoc finansową z Ośrodka Pomocy Społecznej na kwotę [...] złotych, a średnia wysokość pomocy finansowej udzielonej przez gminę [...] rodzinom wyniosła w tym miesiącu [...] złote. Jak wynika zatem z powyższego – pomoc finansowa udzielona skarżącej była prawie pięć razy większa, niż średnia wysokość pomocy udzielonej przez Ośrodek innym rodzinom.
W miesiącu styczniu 2006 r. Ośrodek Pomocy Społecznej posiadał środki w wysokości [...] złotych na specjalne zasiłki celowe. Gdyby do kwoty zasiłku otrzymanego w styczniu przez skarżącą w wysokości [...] złotych, dodać wysokość zasiłku żądanego przez nią – [...] złotych - to w sumie skarżąca otrzymałaby zasiłek w wysokości [...] złotych, która to kwota stanowi około 9 % całej kwoty przeznaczonej na zasiłki i jest prawie 14 razy większa niż przeciętny zasiłek udzielony innym rodzinom. Pozostałym potrzebującym – [...] rodzinom - musiałoby wystarczyć tylko 91 % tej kwoty, czyli niecałe 0,6 % na rodzinę.
Ponadto organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie w sposób jasny i wyczerpujący wskazały - a Sąd w całości podzielił ich stanowisko - przyczyny powodujące odmowę przyznania postulowanego przez T. G. specjalnego zasiłku celowego na dożywianie syna w wysokości [...] zł, wpłatę części zaległości za czynsz w wysokości [...] zł, środki higieny i czystości w wysokości [...] zł, dożywanie wnioskodawczyni w wysokości [...] zł oraz pralnię i osobę do noszenia.
Podkreślenia wymaga również fakt, iż ustawa o pomocy społecznej zakłada, że zadaniem organów pomocy społecznej nie jest (poza przypadkami szczególnymi) trwałe wyręczanie strony w zaspakajaniu jej potrzeb bytowych, ale udzielanie jej pomocy po to, aby jak najszybciej była w stanie potrzeby te zaspakajać samodzielnie (aktywizacja). Zatem niedopuszczalna jest sytuacja, w której osoba korzystająca z pomocy społecznej, traktuje tę pomoc jako trwałe źródło dochodu.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie można postawić organom orzekającym w sprawie zarzutu, że powierzchownie rozpatrzyły sprawę i nierzetelnie uzasadniły swoje rozstrzygnięcie.
Organy obu instancji wydały decyzje w oparciu o obowiązujące przepisy, nie przekraczając granic uznania administracyjnego, szczegółowo wyjaśniły kwestie wynikające ze wskazań Sądu, dokonały też ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Oceny tej dokonały w sposób prawidłowy uznając, że nie jest możliwe przyznanie skarżącej świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego w kwocie [...] złotych. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały wyczerpująco uzasadnione w decyzjach organów obu instancji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 oraz art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło