I SA/Wa 1634/10

WyrokWSA w Warszawie2011-01-26

Skład orzekający: Bogdan Wolski, Jolanta Dargas, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w terminie określonym w dekrecie z 1945 r. lub nieuwzględnienia takiego wniosku, możliwe jest ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a co za tym idzie, czy opłata roczna powinna być symboliczna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie dekretu z 1945 r., ponieważ poprzedni właściciele nie złożyli wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w terminie określonym w dekrecie, a ich późniejsze wnioski były rozpatrywane na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z tym opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nie powinna być symboliczna, lecz ustalona zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego na gruntach położonych w Warszawie przy ul. [...] oraz zwrocie znajdujących się na nich budynków na rzecz skarżących. Kluczowym zagadnieniem była wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, którą skarżący chcieli ustalić jako symboliczną, powołując się na przepisy dekretu z 1945 r. Organy administracji i sąd uznały, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie dekretu, ze względu na niezłożenie przez poprzednich właścicieli wniosku w terminie określonym w dekrecie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi E. B., G. Z. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...], położonego przy ul. [...] na rzecz: J. B. w udziale [...] części, G. Z. w udziale [...] części oraz E. B. w udziale [...] części, zwrocie budynku znajdującego się na w/w gruncie na rzecz J. B. w udziale [...] części, G. Z. w udziale [...] części oraz E. B. w udziale [...] części, ustanowienie na 99 lat prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] cz. położonego przy ul. [...] na rzecz: J. B. w udziale [...] części, G. Z. w udziale [...] części oraz E. B. w udziale [...] części oraz ustalającej opłatę roczną z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w wysokości [...] zł. Organy orzekające w niniejszej sprawie ustaliły następujący stan faktyczny i prawny. Nieruchomość [...] położona przy ul. [...], oznaczona [...] objęta jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem 21 listopada 1945 r. tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 1 w/w dekretu przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. – z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa. Następnie grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością z dniem 27 maja 1990 r. [...] Gminy W. [...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzjami nr [...] z dnia [...] stycznia 1992 r. i nr [...] z dnia [...] stycznia 1996 r. Natomiast zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 48, poz. 195) grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością Gminy W. [...]. Obecnie na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) przedmiotowa nieruchomość stanowi własność miasta W. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące – uprawnieni byli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (obecnie użytkowanie wieczyste). Gmina miała obowiązek uwzględniania wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. Budynki zaś przechodziły na własność gminy tylko wówczas, gdy dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni nie złożyli w terminie wniosków o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub gdy wnioski te zostały załatwione odmownie. Jak ustaliły organy poprzedni właściciele hipoteczni przedmiotowej nieruchomości nie złożyli stosownego wniosku w trybie art. 7 dekretu, a ponadto orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] czerwca 1950 r. Prezydium Rady Narodowej W. odmówiło A. i K. małż. K. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] i jednocześnie stwierdziło, że budynki znajdujące się na gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Z umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. [...] w dniu [...] maja 1939 r. wynika, że A. i K. K. – właściciele nieruchomości o pow. [...] położonej przy ul. [...] – sprzedali niepodzielną połowę tej nieruchomości wraz z połową znajdujących się na niej budynków J. i H. małż. D. Natomiast umową notarialną z dnia [...] maja 1984 r. Rep. A nr [...] J. i H. małż. D. należący do nich udział w w/w nieruchomości darowali swojej wnuczce J. B. W dniu [...] czerwca 1988 r. J. B. złożyła w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) wniosek o zwrot zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...]. Organ I instancji wskazał, że z uwagi na fakt , iż z dniem 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wniosek o zwrot nieruchomości podlega rozpatrzeniu w trybie obecnie obowiązujących przepisów – art. 214. Prezydent W. podał, iż wniosek o zwrot nieruchomości położonej przy ul. [...] został ponowiony w dniu [...] października 1991 r. przez K. R. jako spadkobiercy A. i K. małż. K. Następnie umową notarialną z dnia [...] września 1996 r. K. R. przysługujące mu prawa i roszczenia wynikające z art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. sprzedał .E. B., zaś ten umową notarialną z dnia [...] lutego 1998 r. darował swojej córce G. Z. udział wynoszący [...] części w prawach i roszczeniach dotyczących przedmiotowej nieruchomości: Organ I instancji ustalił, iż budynek położony w W. przy ul. [...] znajdował się na posesji w dniu [...] listopada 1945 r. i posiadał mniej niż [...] izb, a więc spełniał warunki określone w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami: Nie znajdował się on w zasobach Zarządu [...], został wybudowany w latach [...]- [...], jego powierzchnia użytkowa wynosi [...] m2, kubatura [...] m3, jest [...]. Budynek obecnie wykorzystywany jest jako [...] na podstawie umowy, najmu zawartej pomiędzy E. B. a [...] Spółka z o.o. Z uwagi na powyższe organ I instancji uznał, iż nieruchomość położona przy ul. [...] spełnia warunki określone w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami i decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 orzekł o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu o pow. [...] m2 oznaczonego jako działka nr [...] oraz gruntu o pow. [...] m2 oznaczonego jako działka nr [...], jak również o zwrocie budynku na rzecz J. B. – do udziału wynoszącego [...] części, G. Z. – do udziału wynoszącego [...] części oraz E. B. – do udziału wynoszącego [...] części. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powyższą decyzję uchyliło decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji podnosząc, iż Prezydent W. powinien przede wszystkim rozważyć czy w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki do zwrotu przedmiotowej nieruchomości gruntowej na rzecz następców prawnych byłych właścicieli, a pojęcie "zwrot" należy zdaniem Kolegium rozumieć jako przywrócenie stanu prawnego sprzed wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent W. uznał, iż w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości przywrócenia pełnej własności nieruchomości dekretowej w związku z tym pismem z dnia [...] września 2005 r. E. B. działając w imieniu własnym oraz J. B. i G. Z. wyraził zgodę na ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości, a ponadto w/w osoby złożyły oświadczenia, że nie została im zwrócona żadna inna nieruchomość w trybie art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. oraz art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Organ I instancji ponownie orzekł o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działki nr [...] (przed odnowieniem ewidencji oznaczonej nr [...] oraz o własności znajdującego się na nim budynku – decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w/w decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia podnosząc, iż opłata z tytułu użytkowania wieczystego została ustalona na podstawie uchwały Nr [...] Rady W. dnia [...] listopada 2003 r., która została zakwestionowana wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2006 r. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent W. wskazał, iż w dniu [...] listopada 2007 r. Rada W. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zasad gospodarowania zasobem nieruchomości W. w zakresie ustalenia wysokości czynszu symbolicznego za grunty oddane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. oraz bonifikaty od opłat rocznych za grunty oddane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Uchwała ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. (Dz. U. Woj. [...]. Nr [...],poz. [...]) W uchwale tej wyrażono zgodę na udzielenie 80% bonifikaty od opłat rocznych za grunty oddawane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach art. 214 ustawy na rzecz dotychczasowych właścicieli lub ich spadkobierców. W związku z powyższymi ustaleniami Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. orzekł o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działki nr [...] oraz własności znajdującego się na nim budynku na rzecz skarżących, zgodnie z przypadającymi im udziałami. Z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego została ustalona opłata roczna w wysokości [...] zł w oparciu o operaty szacunkowe sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego, w których wartość przedmiotowej nieruchomości w odniesieniu do działki nr [...] została ustalona w kwocie [...] zł, a w odniesieniu do działki nr [...] w kwocie [...] zł. Ceny gruntu ustalono w kwocie równej jego wartości. Organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana i w przypadku nieruchomości pod budownictwo mieszkaniowe wynosi 1% ceny. Prezydent W. uznał, iż z uwagi na to, iż skarżący nie nabyli przysługujących im roszczeń – w drodze spadkobrania nie można udzielić im bonifikaty Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. B., G. Z. oraz E. B. w części dotyczącej pkt. IV decyzji podnosząc, iż z tytułu użytkowania wieczystego winna być ustalona opłata symboliczna zgodnie z przepisami dekretu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając odwołanie stwierdziło, iż w niniejszej sprawie nie mogą mieć zastosowania przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r., gdyż wniosek o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 ust. 2 dekretu nie został złożony, zaś decyzją z dnia [...] czerwca 1950 r. Prezydium Rady Narodowej W. odmówiło byłym właścicielom przyznania prawa własności czasowej nieruchomości z uwagi na fakt nie złożenia przez nich wniosku dekretowego. Orzeczenie administracyjne z dnia [...] czerwca 1950 r. pozostaje w obrocie prawnym, co jest okolicznością bezsporną i organy orzekające w niniejszej sprawie są związane jego treścią. Organ II instancji podniósł, iż niezłożenie w ustawowym terminie wniosku przez dotychczasowego właściciela gruntu objętego działaniem dekretu skutkowało wygaśnięciem roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do tego gruntu. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, iż prawidłowo organ I instancji przyjął, iż wniosek z dnia [...] czerwca 1988 r. o zwrot nieruchomości mógł być rozpatrzony wyłącznie na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a podstawę materialnoprawną do wydania rozstrzygnięcia stanowi art. 214 ust. 1 i 2 tej ustawy. Kolegium zwróciło uwagę, iż jedną z przesłanek do skorzystania z uprawnienia określonego w w/w przepisie jest okoliczność, że dotychczasowy właściciel (i jego ewentualni następcy prawni) nie uzyskał i nie może już uzyskać prawa użytkowania wieczystego gruntu, którego był właścicielem, na podstawie art. 7 dekretu bądź to dlatego, że nie złożył wniosku o przyznanie wieczystej dzierżawy (użytkowania wieczystego) w terminie określonym w dekrecie, bądź też dlatego, że wniosek nie został uwzględniony. Przyznanie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami zależy od spełnienia łącznie dwóch przesłanek tj. wniosek o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste musiał zostać złożony w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. i grunt musiał być zabudowany w sposób określony w tym przepisie. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie te dwie przesłanki zostały spełnione. Kolegium ponadto wskazało, iż w przedmiotowej sprawie wydany został prawomocny wyrok sygn. akt I SAB/Wa 186/08 z dnia 28 stycznia 2009 r. zobowiązujący Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości przywrócenia prawa własności nieruchomości dekretowej, a przepis art. 214 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje ustanowienie prawa użytkowania wieczystego i zwrot budynku. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. B., J. B. i G. Z. w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w zaskarżonej części oraz pkt. IV decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009 r Ponadto w uzupełnieniu skargi skarżący wnieśli o uchylenie decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1992 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż opłata ustalona przez organ za użytkowanie wieczyste winna być opłatą symboliczną zgodnie z przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] orzekającą o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2 działka ewidencyjna nr [...], uregulowana w księdze wieczystej KW nr [...] oraz do gruntu o powierzchni [...] m2 działka ewidencyjna nr [...], uregulowana w księdze wieczystej KW nr [...], położonego w W. przy ul. [...] oraz zwrocie własności budynku znajdującego się na działce nr [...] na rzecz J. B. do udziału wynoszącego [...] części, G. Z. do udziału wynoszącego [...] części oraz E. B. do udziału wynoszącego [...] części i ustalająca opłatę roczną z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego o łącznej wysokości [...] zł. Decyzje organów obu instancji oparte zostały na uregulowaniu zawartym w art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. tj. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), który stanowi w ust. 1 i 2, że poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli zgłosili oni lub ich następcy prawni w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona jedna nieruchomość. Zwrot nieruchomości o których mowa w ust. 1 przysługuje poprzednim właścicielom działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że przesłanki warunkujące zwrot nieruchomości na rzecz skarżących (następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości [...]) zostały spełnione. Uprawnienie z art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Zobowiązuje on właściwy organ do przyznania wieczystego użytkowania i zwrotu budynków osobom uprawnionym, o czym świadczy jego redakcja (zwrot nieruchomości przysługuje). Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest wysokość opłaty rocznej z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Zdaniem skarżących winna ona być ustalona w wysokości symbolicznej zgodnie z przepisami dekretu [...]. Sąd takiego stanowiska nie podzielił i uznał, iż organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowały jako podstawę prawną decyzji m.in. art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśnienia wymaga rozważenie relacji pomiędzy przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w zakresie dotyczącym uprawnień dotychczasowego właściciela gruntu do przyznania prawa wieczystej dzierżawy (użytkowania wieczystego) na tym gruncie, a późniejszymi regulacjami dotyczącymi uprawnień byłych właścicieli gruntów [...] do ubiegania się o oddanie tych gruntów w użytkowanie wieczyste, zawartymi w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz w obowiązującej od dnia 1 stycznia 1998 r. ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z porównania przepisów dekretu z przepisami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż uprawnienia dotychczasowego właściciela gruntu [...] lub jego następców prawnych, jakkolwiek dotyczyły tego samego gruntu, to jednak miały różną treść. Uprawnienia dotychczasowego właściciela takiego gruntu (jego następców prawnych) do domagania się przyznania użytkowania wieczystego (wcześniej wieczystej dzierżawy) gruntu na podstawie art. 7 dekretu były ściśle związane z samym wejściem w życie dekretu i skutkami prawnymi jego stosowania. Realizacja tych uprawnień wywoływała ten skutek, że budynki położone na gruncie nie przechodziły na własność gminy, zgodnie bowiem z art. 8 dekretu budynki położone na gruncie przechodzą na własność gminy w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntu wieczystej dzierżawy (użytkowania wieczystego). Istotne jest to, że realizacja tych uprawnień została uzależniona od złożenia wniosku przez dotychczasowego właściciela lub jego następców prawnych w określonym terminie – 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, który był terminem zawitym prawa materialnego i z jego upływem wygasło uprawnienie do uzyskania w tym trybie prawa użytkowania wieczystego (uchwała NSA z dnia 14 października 1996 r. sygn. OPK.19/96, ONSA 1997,z 2, poz. 56). Inny jest natomiast charakter uprawnień dotychczasowych właścicieli gruntów [...] określonych w poprzednio obowiązującej ustawie o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (art. 82 ust. 2) i art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przesłanką tych uprawnień jest to, że dotychczasowy właściciel (jego następca prawny) nie uzyskał i nie może już uzyskać prawa użytkowania wieczystego gruntu, którego był właścicielem na podstawie art. 7 dekretu, bądź dlatego, że nie złożył wniosku o przyznanie wieczystej dzierżawy w terminie określonym w dekrecie, bądź też dlatego, że wniosek nie został uwzględniony. Jest to zatem zupełnie inne uprawnienie, które w samym założeniu miało jedynie złagodzić skutki działania dekretu. Realizacja tego uprawnienia również została ograniczona terminem, albowiem oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i zwrot budynku w tym trybie zostały uzależnione od zgłoszenia wniosku do dnia [...] grudnia 1988 r. Termin ten jest także terminem zawitym prawa materialnego i z jego upływem wygasa uprawnienie do uzyskania w tym trybie prawa użytkowania wieczystego. Ten różny charakter uprawnień byłych właścicieli gruntów [...] przesądza o tym, że sprawa o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu w trybie dekretu jest odrębną sprawą administracyjną od sprawy o oddanie takiego gruntu w użytkowanie wieczyste w trybie poprzednio obowiązującej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i obecnej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Oznacza to, że gdy wniosek o przyznanie na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy nie został zgłoszony w terminie określonym w art. 7 dekretu lub został nieuwzględniony sprawa powinna być załatwiona na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. uchwałę NSA z dnia 9 listopada 1998 r. sygn. OPK 11/98, LEX Nr 34452). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy poprzedni właściciele hipoteczni przedmiotowej nieruchomości nie złożyli wniosku dekretowego w trybie art. 7 dekretu, a ponadto orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] czerwca 1950 r. Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło A. i K. K. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] i jednocześnie stwierdziło, że budynki znajdujące się na gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Wobec powyższego organy orzekające prawidłowo rozpoznały wniosek z dnia [...] czerwca 1988 r. w trybie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w związku z tym brak jest podstawy prawnej do ustalenia czynszu symbolicznego. Artykuł 7 dekretu bowiem w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania, a roszczenia w nim wymienione wygasły. Dlatego też organy ustalając wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego prawidłowo zastosowały art. 72 ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej określonej w art. 67 (ust. 1). Wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana i wynosi 1% ceny za nieruchomości gruntowe oddane na cele mieszkaniowe (ust. 3 pkt 4). Ceny zaś nieruchomości ustala się na podstawie jej wartości (art. 67 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). W niniejszej sprawie cena nieruchomości została ustalona na podstawie jej wartości określonej w operatach szacunkowych sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego z dnia [...] lutego 2008 r., których aktualność została potwierdzona stosowną klauzulą z dnia [...] maja 2009 r. Prawidłowość sporządzenia tych operatów nie budzi zastrzeżeń. W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do zastosowania bonifikaty wynikającej z uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie zasad gospodarowania zasobem nieruchomości W. w zakresie ustalenia wysokości czynszu symbolicznego za grunty oddane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz bonifikaty od opłat rocznych za grunty oddawane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jak wynika z § 4 tej uchwały 80% bonifikaty udziela się od opłat rocznych na grunt oddany w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach art. 214 ustawy na rzecz dotychczasowych właścicieli lub ich spadkobierców. Słusznie przyjęły organy, że skarżący nie nabyli przysługujących im roszczeń w drodze spadkobrania. Przedmiotowa nieruchomość bowiem w dacie wejścia w życie dekretu [...] stanowiła współwłasność A. i K. K. oraz J. i H. D. J. i H. D. swój udział w przedmiotowej nieruchomości darowali wnuczce J. B. Natomiast spadkobierca A. i K. małż. K. – K. R. sprzedał swój udział w prawach i roszczeniach dotyczących przedmiotowej nieruchomości E. B., który następnie darował [...] części swojego udziału córce G. Z. Skarżący nie nabyli więc swoich praw w drodze dziedziczenia, nie byli też właścicielami hipotecznymi przedmiotowego gruntu [...]. Wstąpili w prawa poprzednich właścicieli w drodze sukcesji singularnej, polegającej na przechodzeniu z jednego podmiotu na drugi jednego ze ściśle oznaczonych praw np. w drodze sprzedaży, zamiany, darowizny. Spadkobranie zaś stanowi sukcesję uniwersalną, polegającą na przejściu ogółu praw przysługujących poprzednikowi prawnemu. Reasumując, należy więc uznać w świetle powyższych rozważań, iż organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły prawa, przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób wnikliwy i wyczerpujący, a swoje stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło