I SA/Wa 1639/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-18
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, gdy organ pierwszej instancji (Prezydent W.) działał w warunkach wyłączenia z mocy art. 24 k.p.a.?Ratio decidendi
Wojewoda prawidłowo ustalił, że Prezydent W. działał w warunkach wyłączenia z mocy art. 24 k.p.a., co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Jednakże, zamiast uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), Wojewoda błędnie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, naruszając tym samym art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania. Prezydent W. wydał decyzję o wywłaszczeniu, jednak Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wyłączenie Prezydenta W. z mocy art. 24 k.p.a. Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z o. o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej [...] Spółki z o. o. w W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania [...] Spółki z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] o wywłaszczeniu prawa własności części nieruchomości gruntowej położonej w W. stanowiącej działkę ew. nr [...] z obrębu [...] przeznaczoną pod budowę [...] oraz o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych
i ocenach prawnych:
Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] orzekł o:
1) wywłaszczeniu przez odjęcie na rzecz [...] W. prawa własności części niezabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w W., opisanej w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiącej działkę ew. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, przeznaczonej na realizacje celu publicznego jakim jest budowa [...] na odcinku [...], zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...], zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] stycznia 2001 r.;
2) ustaleniu odszkodowania na rzecz [...] Sp. z o.o. za wywłaszczone prawo własności przedmiotowej nieruchomości w kwocie [...] zł;
3) zapłacie ustalonego odszkodowania przez Prezydenta W., jako organ wykonawczy W., ze środków [...] W. w terminie 14 dni od dnia, którym decyzja będzie podlegała wykonaniu;
4) przejściu prawa własności nieruchomości na rzecz [...] W. z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna i
5) wskazał, że ostateczna decyzja o wywłaszczeniu stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...] Sp. z o.o. w W. żądając uchylenia decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania bądź orzeczenie co do istoty sprawy bądź też przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2008 r. o wywłaszczeniu prawa własności części nieruchomości gruntowej położonej w W. stanowiącej działkę ew. nr [...] z obrębu [...] przeznaczoną pod budowę [...] oraz o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w niniejszej sprawie Prezydent W. występuje równocześnie jako strona oraz właściwy do rozpatrzenia sprawy organ pierwszej instancji. Wojewoda, powołując się na stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 213/08, wskazał, że organ administracyjny występujący w dwóch rolach, tj. jako organ i jako ubiegający się o wywłaszczenie podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 k.p.a. Powyższe – w ocenie Wojewody – obligowało go do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, bowiem rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości przez inny organ niż wnioskujący o wywłaszczenie. Wojewoda wskazał również, że po uprawomocnieniu się decyzji sprawa zostanie przekazana do załatwienia innemu staroście.
Skargę na powyższą decyzję wniosła [...] Sp. z o.o. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odstąpienie od umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji pomimo jego bezprzedmiotowości oraz poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, pomimo niestwierdzenia niewłaściwości tego organu. Zarzucając powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenie przez organ pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi
i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] trafnie przyjął, że Prezydent W. występuje w dwóch rolach, tj. jako organ i jako ubiegający się o wywłaszczenie i w związku z tym podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 k.p.a. Pogląd taki został sformułowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 213/08. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Prezydent W. jako organ gminy mającej status miasta na prawach powiatu wykonuje funkcję organu administracji publicznej w zakresie zadań własnych jak i zadań zleconych z zakresu administracji rządowej jest stroną postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania, a jednocześnie jako dysponent władzy, tj. Starosta rozpatrując swój wniosek o wywłaszczenie nieruchomości uprawiony jest do wydania decyzji w tej sprawie.
Zasadnie więc, Wojewoda [...] przyjął w sprawie naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż zaistniała w sprawie przesłanka wznowieniowa, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., a to stanowiło zaś podstawę do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Brak było podstaw jednakże do stosowania przez Wojewodę [...] w sprawie przepisu art. 138 § 2 k.p.a., tj. do uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skoro naruszenie art. 24 k.p.a. stanowi, zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., podstawę wznowienia postępowania, obowiązkiem Wojewody było nie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ale uchylenie decyzji Prezydenta W. i umorzenie postępowania przed tym organem, czyli działanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a w dalszej konsekwencji podjęcie czynności, o których mowa w art. 26 k.p.a.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło