I SA/Wa 1650/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-25

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość państwowa, na której znajdują się zasiedlone lokale mieszkalne, może zostać przekazana gminie na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, jeśli jej przejęcie nie jest bezpośrednio związane z realizacją bieżących zadań gminy w zakresie budownictwa mieszkaniowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość państwowa może zostać przekazana gminie na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. tylko wtedy, gdy jest ona aktualnie i bezpośrednio związana z realizacją zadań gminy. Przekazanie zasiedlonych lokali mieszkalnych nie spełnia tego kryterium, ponieważ potrzeby mieszkaniowe mieszkańców są już zaspokojone, a gmina nie wykaże bezpośredniego związku z realizowanymi, a nie dopiero zamierzonymi zadaniami. W związku z tym, skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy nieodpłatnego przekazania na własność Gminy Miasto B. nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Wojewoda odmówił przekazania, wskazując, że nieruchomość nie służy realizacji zadań gminnego budownictwa mieszkaniowego, gdyż zamieszkujący ją mieszkańcy mają już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała tę decyzję w mocy. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie KPA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Miasta B. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekazania nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013r., nr [...]- utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2013r., nr [...], odmówił przekazania nieodpłatnie na własność Gminie Miasto B. mienia Skarbu Państwa stanowiącego nieruchomość zabudowaną położoną w B. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z zebranego materiału powodowego nie wynika, by przedmiotowa nieruchomość służyła realizowaniu zadań z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego. Przedmiotowa nieruchomość realizacji tego zadania przez Gminę Miasto B. nie może służyć, gdyż mieszkańcy gminy zamieszkujący lokale mieszkalne na tej nieruchomości przez to, że w tych lokalach mieszkają, mają już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r., wniósł Prezydent Miasta B. Po rozpatrzeniu odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że materialnoprawną podstawę decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013r., stanowi art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...) gminie, na jej wniosek, może być także przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego należy do zadań własnych gminy. W przedmiotowej sprawie w dniu 27 maja 1990r. Skarb Państwa był właścicielem przedmiotowej nieruchomości, co znajduje potwierdzenie w poniżej wskazanych dokumentach. Wpisu prawa własności Skarbu Państwa w dziale II księgi gruntowej [...] dokonano dopiero dnia 23 listopada 1990 r., jednakże z orzeczenia Nr 22 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 12 lutego 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa wynika, że skutek w postaci przejścia prawa własności nieruchomości nastąpił z dniem ogłoszenia tego orzeczenia, a zatem w dniu [...] maja 1990 r. Skarb Państwa był właścicielem nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego nie została natomiast spełniona przesłanka wskazane w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...). Na nieruchomości objętej wnioskiem Gminy Miasto B. o przekazanie mienia znajduje się budynek mieszkalny, które jest zasiedlony. Nie można zatem uznać, że przejęcie mieszkań już zasiedlonych, związane jest z realizacją zadań gminy jakim jest gminne budownictwo mieszkaniowe. Przedmiotowa nieruchomość realizacji zadania określonego w art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594 z późn. zm.) przez Gminę Miasto B. nie może służyć, gdyż mieszkańcy tej gminy zamieszkujący lokale mieszkalne na tej nieruchomości przez to, że w tych lokalach mieszkają mają już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie jest możliwe też wykorzystanie tych mieszkań na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych innych osób wobec tego, że mieszkania te są już rozdysponowane. A więc nie jest możliwe zwiększenie zasobu mieszkaniowego gminy w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych członków gminy skoro mieszkania te takie potrzeby już zaspokoiły. Brak jest, więc bezpośredniego związku pomiędzy przekazaniem tego mienia gminie a zadaniami gminy, co stanowi niezbędny warunek przekazania mienia gminie na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że nie jest prawidłowe stanowisko Prezydenta Miasta B., że w sytuacji, gdy nieruchomość należała w dniu 27 maja 1990r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a więc wypełniona została przesłanka określona w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...), organ powinien umorzyć postępowanie w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...) i wszcząć jednocześnie postępowanie w trybie art. 17a ust. 3 tej ustawy. We wniosku z dnia 14 lutego 2012r. wnioskodawca wskazał podstawę prawną swojego żądania, którą organ był związany. Umorzenie wszczętego przez Wojewodę [...] postępowania byłoby możliwe dopiero w sytuacji wycofania przez wnioskodawcę złożonego wniosku. Postępowanie prowadzone przez Wojewodę [...] zakończone skarżoną decyzją toczyło się na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...), co wyklucza możliwość dokonania przez Komisję oceny wystąpienia w sprawie przesłanek umożliwiających wydanie decyzji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...). Z tych względów Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa orzekła jak w sentencji decyzji.. Skargę na powyższą decyzję wniosło Miasto B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, W skardze zarzucono błędną wykładnię art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), poprzez uznanie, że będąca przedmiotem decyzji nieruchomość nie służy realizacji zadań gminy, naruszenie art. 15, 138 i 140 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ograniczenie postępowania odwoławczego do kontroli zasadności zarzutów oraz naruszenie art. 6, 7 i 9 w zw. z art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że organ I instancji był związany podstawą prawną wskazana przez stronę i przez to nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej ppsa). Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. jest komunalizacja mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Stosownie do ww. art. 5 ust. 4 Gminie, na jej wniosek, może być także przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. W świetle omawianego przepisu gminie może być zatem przekazane tylko takie mienie ogólnonarodowe (państwowe), które jest aktualnie i bezpośrednio związane z realizacją jej zadań, a nie mienie mające pośredni wpływ na realizację tych zadań lub użyte na ten cel w bliżej nieokreślonej przyszłości. Inaczej mówiąc, przepis ten dotyczy mienia ogólnonarodowego (państwowego) bezpośrednio związanego z realizacją zadań gminy, to znaczy ściśle określonych, a nie pozostających wprawdzie w sferze działań gminy, lecz których realizacja jest jedynie w orbicie jej zamierzeń czy planów, bliżej nie sprecyzowanych zarówno co do czasu, jak i możliwości urzeczywistnienia (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 1845/00). Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy zgodzić się z organem nadzorczym, że nie było podstawy do zastosowania trybu przewidzianego w cyt. przepisie art. 5 ust. 4 w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Organy administracji prawidłowo oceniły brak wystąpienia okoliczności wskazujących na wypełnienie dyspozycji tego przepisu. Z treści decyzji komunalizacyjnej oraz akt sprawy wynika, że przedmiotowy grunt jest zabudowany i znajdują się na nim lokale mieszkalne zamieszkałe przez mieszkańców gminy. Nie jest więc możliwe wykorzystanie tych lokali na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych mieszkańców gminy. Okoliczności sprawy potwierdzają, że zadania gminy wskazane w decyzji komunalizacyjnej nie miały związku z zadaniami aktualnymi, a odnosiły się do bliżej nie zdefiniowanych zadań w zakresie gospodarki mieszkaniowej. Użyte w cytowanym przepisie w odniesieniu do mienia ogólnonarodowego, mającego zostać skomunalizowanym w tym trybie, sformułowanie "jest ono związane z realizacją zadań gminy" wskazuje, że chodzi tu o czas teraźniejszy czyli związanie dochodzonego mienia z realizowanym przez gminę jej własnym zadaniem. To zaś, że gminę obowiązują zadania wymienione w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym nie oznacza jeszcze, że każdy teren państwowy nadający się dla realizacji tych zadań winien być gminie na jej wniosek bezwzględnie przekazany na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające. Celem art. 5 ust. 4 nie jest generalne przysparzanie gminom majątku, norma ta stwarza możliwość uzyskania przez gminę mienia ogólnonarodowego, w stosunku do którego wykaże ona istnienie bezpośredniego związku z realizowanymi przez nią, a nie dopiero zamierzonymi zadaniami. Nie można zatem uznać, że przejęcie mieszkań już zasiedlonych, a więc zaspokajających potrzeby mieszkaniowe osób w nich zamieszkałych związane jest z realizacją zadań gminy jakim jest gminne budownictwo mieszkaniowe. Nie jest możliwe też wykorzystanie tych mieszkań na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych innych osób wobec tego, że mieszkania te są już rozdysponowane. A więc nie jest możliwe zwiększenie zasobu mieszkaniowego gminy w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych członków gminy, skoro mieszkania te takie potrzeby już zaspokoiły. Brak jest więc bezpośredniego związku pomiędzy przekazaniem tego mienia gminie a zadaniami gminy co stanowi niezbędny warunek przekazania mienia gminie na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Tym samym sąd w składzie orzekającym w całości popiera stanowisko przedstawione w wyroku tutejszego sądu z dnia 13 marca 2007 r. sygn.. akt I SA/Wa 636/06. Zarzut dotyczący nie rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku , w ocenie Sądu, jest zbyt daleko idący. Postępowanie w sprawie o przekazanie mienia w oparciu o art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest postępowaniem wnioskowym, a decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy dotyczy mienia związanego z realizacją zadań gminy, natomiast celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 1 ww. ustawy jest stwierdzenie nabycia mienia z mocy samego prawa z dniem 27 maja 1990 r. Ponadto decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. ma charakter konstytutywny, natomiast jeśli chodzi o decyzje wydane na podstawie art. 5 ust. 1 ww. mają one charakter deklaratoryjny czyli skutek prawny następuje z datą ustaloną w tej ustawie. Oba postępowania różnią więc nie tylko przesłanki, różni je także skutek prawny nabycia prawa. Organ w jednym postępowaniu nie mógł więc przejść – jak tego oczekuje skarżącą Gmina- z jednego postępowania ( dotyczącego art. 5 ust. 4 ) na inne ( dotyczące art. 5 ust. 1). Tym samym nie zostały naruszone przepisy art. 6, 7 i 9 w zw. z art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom skargi, stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób odpowiadający zasadom prawdy obiektywnej i znajduje oparcie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym, a jego ocena dokonana przez KKU i podjęte w jej konsekwencji rozstrzygnięcie nie budzi zastrzeżeń sądu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło