I SA/Wa 1660/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-16
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Dariusz Pirogowicz, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi administracji publicznej za niewykonanie wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku w określonym terminie, a także czy może orzec o istnieniu uprawnienia do odszkodowania w sytuacji, gdy sprawa dotyczy niewykonania wyroku w przedmiocie ustalenia odszkodowania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest uprawniony do wymierzenia grzywny organowi administracji publicznej za niewykonanie wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku w określonym terminie, zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. Niewykonywanie wyroków sądów przez organy władzy publicznej nie może być tolerowane i świadczy o braku poszanowania prawa. Sąd administracyjny nie może jednak przejąć sprawy administracyjnej do bezpośredniego rozpatrzenia i orzec o istnieniu uprawnienia do odszkodowania, gdyż takie kompetencje wykraczają poza jego ustawowe uprawnienia, z wyjątkiem spraw, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na Prezydenta miasta W. o wymierzenie grzywny w związku z niewykonaniem wyroku WSA z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 111/15, który zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w terminie czterech miesięcy. Skarżący wskazał, że organ do dnia wniesienia skargi nie rozpoznał wniosku, mimo wezwania do wykonania wyroku. Prezydent miasta W. w odpowiedzi poinformował o nowej procedurze rozpoznawania wniosków. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego zmodyfikował żądanie, wnosząc o orzeczenie o istnieniu uprawnienia do zapłaty kwoty odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Wymierzył Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 1.000 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałej części (w zakresie żądania ustalenia odszkodowania) i zasądził od Prezydenta miasta W. na rzecz L. P. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2018 r. sprawy ze skargi L. P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 111/15 1. wymierza Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz L. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
L. P. (Skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego A. K. pismem z 19 maja 2017 r. (data wpływu do Sądu 9 października 2017 r.) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi miasta W. (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 111/15.
Skarżący wyjaśnił, że 14 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 111/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał, że do dnia wniesienia niniejszej skargi organ nie rozpoznał wniosku. Wyjaśnił również, że pismem z 9 maja 2017 r. wezwał organ do wykonania ww. wyroku.
Wobec powyższego wniósł o wymierzenie Prezydentowi grzywny oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Prezydent poinformował, że wobec wprowadzenia nowej procedury rozpoznawania wniosków o przyznanie odszkodowania, po zgromadzeniu i rozpoznaniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu czy nie występując okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji będą podjęte czynności ustalające czy istnieją środki na wypłatę odszkodowania.
Na rozprawie 16 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego zmodyfikował wniesioną skargę i oprócz wymierzenia grzywny organowi wniósł o orzeczeniu na podstawie art. 154 § 2 zd. 1 P.p.s.a. o istnieniu uprawienia i obowiązku zapłaty kwoty 1.422.518 złotych, co odpowiada 1/5 części udziału skarżącego i wartości nieruchomości określonej w operacie szacunkowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 111/15 zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] ozn. hip. [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 6 sierpnia 2015 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął 6 grudnia 2015 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem.
Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 14 maja 2015 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 (tysiąc) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Ponadto przy ustalaniu wysokości grzywny Sąd miał na względzie fakt, że tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 408/17, w sprawie ze skargi innych spadkobierców ww. nieruchomości tj.: J. G., T. P., J. P. i G. P., dotyczącej również niewykonania przez Prezydenta wyroku z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 111/15 wymierzył już Prezydentowi grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych.
Jednocześnie Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi sytuacja, w której organ, po zwrocie akt sprawy, wraz z ww. wyrokiem, dotyczącym bezczynności, nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do rozpoznania wniosku. Powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo.
W sprawie nie mogło natomiast zostać uwzględnione żądanie złożone na rozprawie 16 lutego 2018 r. o wydanie przez Sąd decyzji przyznającej stronie odszkodowania. Tego rodzaju rozstrzygnięcie bowiem wykracza poza przyznane przez ustawodawcę sądowi administracyjnemu kompetencje. Co do zasady bowiem, w świetle przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne nie mogą przejąć sprawy administracyjnej do bezpośredniego rozpatrzenia. Stanowiący zaś odstępstwo od tej zasady, a przywoływany przez skarżącego, art. 154 § 2 P.p.s.a. znajduje zastosowanie tylko w sprawach ze skarg wniesionych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., tj. takich, które kończą się wydaniem innego niż decyzja czy postanowienie aktu lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą praw lub obowiązków (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. I SA/Wa 638/10, Lex nr 662380 ). Do takich zaś sprawa o odszkodowanie nie należy. Z tego względu w tym zakresie skarga i zawarte w niej żądanie podlegały oddaleniu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku wydane zostało na podstawie art. 154 § 2 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku wydane zostało na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło