I SA/Wa 1661/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2010 r. sprawy ze skargi H. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz H. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu zażalenia H. N., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], przekazujące Wojewodzie [...], zgodnie z właściwością, do rozpatrzenia wniosek H. N. o przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. przekazał Wojewodzie [...] do rozpatrzenia zgodnie z właściwością wniosek H. N. o przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowienie to zostało odebrane w dniu [...] grudnia 2008 r., co dokumentuje zwrotne potwierdzenie odbioru. W dniu [...] grudnia 2008 r. H. N. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2008 r. wskazując, że środek zaskarżenia został złożony w organie pierwszej instancji po upływie 7 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 141 Kpa, który upłynął w dniu [...] grudnia 2008 r. Organ stwierdził również, że H. N. nie składała wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, natomiast fakt zmiany miejsca zamieszkania obligował stronę do powiadomienia o tym organu prowadzącego postępowanie w sprawie. Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. H. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2008 r. W uzasadnieniu podniosła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a spowodowane było zmianą adresu zamieszkania jaka nastąpiła w okresie pomiędzy chwilą złożenia wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty, tj. dniem 11 grudnia 1990 r., a datą wydania przez Prezydenta W. postanowienia o przekazaniu wniosku do Wojewody [...]. Skarżąca zauważyła, że pod dawnym adresem odpis powyższego postanowienia odebrał jej syn R. N., który dostarczył skarżącej przesyłkę z opóźnieniem. Skarżąca wskazała, że w tym czasie była chora. Zauważyła, że jej na jej wniosek nie było reakcji organu przez 18 lat. Na jej zapytania organ udzielał odpowiedzi, że wniosek jest w depozycie i oczekuje na rozpatrzenie. Skarżąca podała, że nie mogła wcześniej złożyć informacji o zmianie adresu, ponieważ nie znała sygnatury akt swojej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Sąd zauważa, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 Kpa może nastąpić tylko wówczas, gdy postanowienie, od którego ten środek zaskarżenia został wniesiony, zostało skutecznie doręczone stronie. Dopiero bowiem fakt doręczenia postanowienia stronie uruchamia termin 7 – dniowy do wniesienia zażalenia od postanowienia, które jest zaskarżalne (art. 141 Kpa). Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Poza sporem jest, że skarżąca H. N., w toku toczącego się od kilkunastu lat postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, nie poinformowała organu o zmianie swego adresu zamieszkania. Nie można jednak przyjąć, jak to uczynił organ wyższego stopnia, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 41 § 2 Kpa, obligujący organ do uznania, że doręczenie pisma pod dotychczasowym (nieaktualnym) adresem ma skutek prawny. Sąd zauważa, że warunkiem przyjęcia przez organ domniemania doręczenia postanowienia na podstawie tego przepisu jest uprzednie pouczenie strony o ciążącym na niej obowiązku powiadomienia organu o zmianie adresu (art. 41 § 1 Kpa) oraz o skutkach niedopełnienia tego obowiązku (art. 41 § 2 Kpa). Nie można bowiem pominąć tego, że - zgodnie z przepisem art. 9 Kpa - organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Przepis ten przewiduje, że to organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lutego 2006 r., VI SA/Wa 1756/05, LEX nr 193350.). Tymczasem z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, żeby organ pierwszej instancji poinformował stronę o treści art. 41 Kpa i wynikających z tego przepisu negatywnych konsekwencjach. W tej sytuacji Kolegium błędnie uznało, że doręczenie postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2008 r. H. N. na adres przy ul. [...] miało skutek prawny i uruchomiło termin ustawowy do wniesienia zażalenia. Wobec tego Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało zaskarżone postanowienie z naruszeniem art. 134 w zw. z art. 144 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy wyjaśni w jakiej dacie H. N. faktycznie otrzymała od syna odpis postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] i oceni zachowanie przez stronę terminu do wniesienia zażalenia, biorąc pod uwagę wskazaną wyżej datę doręczenia jej postanowienia organu pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.