I SA/Wa 167/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P.S. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 394/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz P. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. S., reprezentowany przez adwokata I. R., skargą z [...] września 2015 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w wysokości 3000 zł w związku z niewykonaniem przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 394/14. Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi P. S. zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] października 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. W. [...], oznaczoną jako "[...]nr [...]" nr hip. [...]- w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi 4 marca 2015 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z [...] lipca 2015 r. skarżący wezwał Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku. Wezwanie to okazało się bezskuteczne, czego konsekwencją było wniesienie przez wyżej wymienionego wskazanej na wstępie skargi, w której poza żądaniem wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 3000 złotych, skarżący domagał się stwierdzenia, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała rażący charakter, przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że przedmiotowa sprawa obecnie znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do ewentualnego ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Uwzględniając skargę sąd, w myśl art. 154 § 7 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 3 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 394/14, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] października 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. W. [...], oznaczoną jako "[...] nr [...]" nr hip. [...]- w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi 4 marca 2015 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg czteromiesięczny termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 4 lipca 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do jej rozstrzygnięcia, ale także do dokonania tego w określonym terminie - to wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów godzi w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane [art. 7 Konstytucji RP, art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267) – dalej "k.p.a."] i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja bowiem prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skład orzekający ocenił jednak, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych (a nie jak chciał tego skarżący w wysokości 3000 zł), która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Mając przy tym na względzie, że zwłoka w wykonaniu przez Prezydenta [...] wyroku wynosi na dzień wyrokowania 9 miesięcy, a przez ten czas organ nie podjął ani jednej czynności ukierunkowanej na merytoryczne zakończenie postępowania, uprawniona jest ocena, że przybrała ona w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy postać kwalifikowaną, a więc rażąco naruszającą prawo, w tym przede wszystkim naruszającą w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. oraz art. 12 k.p.a. Świadczy to o intencjonalnym lekceważeniu norm postępowania i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia sprawy, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. O niewłaściwym podejściu organu do prowadzenia przedmiotowego postępowania świadczy również okoliczność przekazania przez organ skargi do Sądu dopiero po upływie pięciu miesięcy od jej otrzymania. Sąd nie dostrzega także obecnie potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. W ocenie Sądu, jest to bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z tego względu formułowane w tym względzie żądania skargi nie mogły zostać uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 2 ust. 2 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).