I SA/Wa 1682/08

WyrokWSA w Warszawie2009-06-04

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Jolanta Rudnicka, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego, przekroczył granice uznania administracyjnego, naruszając tym samym przepisy postępowania administracyjnego i przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo oceniły sytuację materialną strony skarżącej i zasadnie odmówiły umorzenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. Pomimo trudnej sytuacji materialnej rodziny, strona nie wykazała szczególnie uzasadnionych okoliczności, a także nie podjęła wystarczających działań w celu wyegzekwowania obowiązku alimentacyjnego od ojca dzieci, co stanowiło podstawę do odmowy umorzenia w ramach uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą umorzenia części kwoty nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wyroku sądu administracyjnego z poprzedniej instancji, wskazując na brak uwzględnienia szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących jej sytuacji rodzinnej i finansowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części kwoty nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania H.S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] odmawiającą umorzenia części kwoty uznanej za nienależnie pobrane świadczenie, orzeczonej decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w wysokości [...] zł oraz ustawowych odsetek. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. H.S. została zobowiązana do zwrotu kwoty [...] zł wraz ustawowymi odsetkami. Od czerwca 2005 r. nienależnie pobrane świadczenia były potrącane ze świadczeń przysługujących stronie w okresie zasiłkowym 2004/2005. W dniu 25 października 2005 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] wpłynęła prośba H.S. o umorzenie, w związku z trudną sytuacją finansową, kwoty [...] zł świadczeń uznanych za nienależnie pobrane, które nie zostały potrącone. Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r. odmówiono umorzenia powyższej kwoty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. uchyliło decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Prezydent W. ponownie odmówił umorzenia części kwoty nienależnie pobranych świadczeń w wysokości [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. utrzymało w mocy powyższą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 875/07, wydanym na skutek skargi H.S., uchylił decyzje organów obu instancji. W tej sytuacji organ pierwszej instancji ponownie przeprowadził postępowanie w sprawie ustalenia sytuacji materialnej i życiowej strony. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji oraz wywiadów środowiskowych przeprowadzonych dla potrzeb pomocy społecznej, a także przedstawionych przez wnioskodawczynię dokumentów organ pierwszej instancji ustalił, że ma ona na utrzymaniu dwoje dzieci z orzeczoną niepełnosprawnością, jest zatrudniona przez ojca dzieci w jego firmie, do dnia 30 czerwca 2008 r. przebywa na urlopie wychowawczym. W dniu [...] lutego 2004 r. wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. zostały orzeczone alimenty na dzieci w łącznej wysokości [...] zł. H.S. utrzymuje się ponadto ze świadczeń systematycznie wypłacanych z Ośrodka Pomocy Społecznej, tj. zasiłku rodzinnego, dodatków do zasiłku rodzinnego, zasiłków pielęgnacyjnych przyznanych na córki w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie oraz dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł. Miesięczny łączny dochód rodziny wynosi [...] zł, co na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł miesięcznie. Prezydent W. zaznaczył, że od momentu orzeczenia alimentów H. S. nie występowała o ich podwyższenie. Z wielokrotnie składanych przez stronę wyjaśnień wynika, że ojciec dzieci nie zawsze wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego. Mimo to skarżąca nie podejmowała żadnych działań zmierzających do egzekucji alimentów. Pracownik socjalny kilkakrotnie informował o takiej możliwości wskazując, że dalsze udzielanie wsparcia finansowego będzie uzależnione od złożenia właściwego wniosku do komornika. Organ podkreślił, że H.S. ubiega się o pomoc twierdząc, iż ojciec dzieci nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego. Zobowiązana zaś do wyegzekwowania tego obowiązku oświadcza, że alimenty otrzymuje i chroni ojca dzieci przed skutkami niewywiązywania się przez niego z nałożonego wyrokiem sądu obowiązku. Tym samym nie uznano za wiarygodne oświadczeń wnioskodawczyni w sprawie otrzymywania alimentów. Prezydent W. wskazał ponadto, że dokumentując swoją trudną sytuację H.S. przedstawiła faktury za leki zakupione w marcu 2008 r. Organ nie uznał jednakże przedstawionych faktur za dowód koniecznych wydatków poniesionych na zakup leków. Wynikało z nich bowiem, że znaczną część rachunku stanowił preparat meridia zalecany pomocniczo przy leczeniu otyłości, niestosowany u dzieci (169,99 zł z kwoty 231,48 zł). Organ zaznaczył jednocześnie, że H.S. korzysta ze świadczeń pomocy społecznej od 2003 r. Wnioskodawczyni otrzymywała pomoc w formie zasiłków celowych (w sytuacji, gdy dochód faktycznie nie przekraczał kryterium dochodowego, gdy wnioskodawczyni oświadczała, że nie otrzymuje alimentów od ojca dzieci) oraz w formie zasiłków celowych specjalnych. Była to pomoc związana ze stanem zdrowia dzieci, każdorazowo odstępowano od zwrotu świadczenia, gdyż uznawano, że strona nie jest w stanie sfinansować dodatkowych, obok zaspokojenia codziennych potrzeb, wydatków. Organ podkreślił, że każdorazowo, kiedy wydatki związane z rehabilitacją dzieci wymagają poniesienia dodatkowych kosztów udzielana jest H.S. pomoc na jej pokrycie. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżąca nie opłacała czynszu zanim decyzja przyznająca jej świadczenie została uchylona. W świetle powyższego, mając na względzie treść art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, Prezydent W. stwierdził, że sytuacja wnioskodawczyni jest trudna, ale nie można uznać, iż zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie należności. Dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i znacznie przekracza kryterium dochodowe pomocy społecznej, które wynosi 351 zł. H.S. wychowuje dwoje dzieci z orzeczoną niepełnosprawnością, jednak nie wykazała, aby ponosiła z tego tytułu zwiększone wydatki. Te, które udokumentowała były pokrywane przez przyznawane zasiłki celowe. Ojciec dzieci, jak wynika z oświadczeń wnioskodawczyni, utrzymuje kontakt z dziećmi, część alimentów wypłaca w formie rzeczowej, kupując żywność i odzież. Organ pierwszej instancji podkreślił, że w pierwszej kolejności do zapewnienia utrzymania dzieci zobowiązani są rodzice. Wobec braku chęci ze strony wnioskodawczyni do podjęcia jakichkolwiek działań w celu wyegzekwowania od ojca zobowiązań wobec dzieci (z deklarowanej wielokrotnie chęci ochrony jego interesów), wobec nie występowania o podwyższenie alimentów, nie egzekwowania należnych świadczeń w sytuacjach, gdy nie wywiązuje się on z obowiązku alimentacyjnego, organ uznał, że H.S. nie wykorzystuje własnych możliwości poprawy sytuacji materialnej swojej rodziny. Zdaniem organu pierwszej instancji odmowa umorzenia części nienależnie pobranych świadczeń nie spowoduje pogorszenia sytuacji finansowej strony, ponieważ należności zostały już spłacone. Spłata nastąpiła w formie potrąceń z przyznanych świadczeń rodzinnych w następujących ratach: czerwiec 2005 r. – kwota [...] zł, lipiec 2005 r. – kwota [...] zł, sierpień 2005 r. - kwota [...] zł, wrzesień 2005 r. - kwota [...] zł, październik 2005 r. – kwota [...] zł, listopad 2005 r. - kwota [...] zł. Organ podkreślił, że w czasie, gdy nienależnie pobrane świadczenia były potrącane H.S. korzystała systematycznie z zasiłków celowych i okresowych udzielanych na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny. Otrzymała ponadto skierowanie do Magazynu [...] i Fundacji "[...]" po odbiór żywności w lipcu 2005 r. oraz odzieży, obuwia, żywności i środków czystości we wrześniu 2005 r. Łącznie pomoc finansowa udzielona w tym okresie wnioskodawczyni wyniosła [...] zł. W odwołaniu od powyższej decyzji H.S. wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. umorzenie kwoty uznanej za świadczenie nienależnie pobrane. Skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie art. 7 kpa poprzez brak uwzględnienia słusznego interesu obywatela, art. 77 kpa poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego przy ustalaniu sytuacji bytowej rodziny i ustalaniu czy zachodzą szczególne okoliczności, art. 107 kpa poprzez brak wykazania, dlaczego organ nie uznał, że w rodzinie skarżącej zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności uzasadniające konieczność umorzenia nienależnie pobranego świadczenia, art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez uznanie wbrew oczywistym dowodom, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 875/07. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając odwołanie stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), zgodnie z którym organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny oraz zaznaczył, że z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, iż decyzja o umorzeniu kwoty nienależnie pobranego świadczenia mieści się z woli ustawodawcy, w sferze uznania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że swoboda działania nie zwalnia organu z obowiązku jak najstaranniejszego działania i przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania. Skarżąca musi zdawać sobie sprawę z faktu, że umorzenie kwoty nienależnie pobranego przez nią świadczenia nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia, zaś dla Ośrodka Pomocy Społecznej – obowiązku pozytywnego rozstrzygnięcia. Organ drugiej instancji wskazał, że z mocy art. 7 kpa na organie ciąży obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, uwzględniając interes społeczny i słuszny interes strony. Według art. 77 § 1 kpa organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Powołane przepisy dotyczą nie tylko przesłanek decyzji pozytywnych, ale także negatywnych dla strony. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zebrany w sprawie jest kompletny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że z istoty przepisu art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, iż sprawy dotyczące umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego, podlegają ocenie organu, do którego wpływa wniosek. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji na podstawie zebranego materiału dowodowego uznał, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej skarżącej, co uzasadniałoby pozytywne rozpatrzenie wniosku i umorzenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia. Decyzja organu pierwszej instancji zawiera bardzo szczegółowe uzasadnienie zajętego stanowiska. W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H.S. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 6 kpa poprzez niewykazanie w sposób przekonujący, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności dotyczące sytuacji rodziny oraz że organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, - art. 107 kpa poprzez brak wykazania podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia, a w szczególności nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania oraz niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, a którym odmówił wiarygodności, a także niewskazanie dlaczego organ nie uznał, że w rodzinie skarżącej zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności uzasadniające umorzenia nienależnie pobranego świadczenia, - art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, ograniczając się do stwierdzenia, że zebrany w sprawie materiał jest kompletny, - art. 7 kpa poprzez jego niezastosowanie w części dotyczącej uwzględnienia słusznego interesu obywatela przy rozstrzyganiu sprawy, będącego następstwem dowolnej i wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji prowadzącej do pozbawienia rodziny minimum egzystencjalnego, - art. 77 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości zebranego materiału dowodowego i błędne przyjęcie za organem pierwszej instancji, że miesięczny dochód na członka rodziny wynosi [...] zł, gdy w rzeczywistości dochód ten nie przekracza [...] zł, - art. 6 kpa poprzez opieranie się na faktach, które miały miejsce po dacie wydania decyzji o odmowie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, będących wynikiem działania organu, a w szczególności poprzez wskazanie, że brak umorzenia części nienależnie pobranych świadczeń nie spowoduje pogorszenia sytuacji finansowej skarżącej, gdyż należności te zostały już spłacone, - art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 875/07. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),ocena prawna i wskazania do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu wyroku z dnia 4 grudnia 2007 r. wydanym w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ nie ustalił sytuacji bytowej rodziny skarżącej i nie dokonał jej szczegółowej analizy, a tym samym nie wykazał w sposób przekonujący, iż nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności, o których stanowi art.30 ust.9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W ocenie tego Sądu naruszone zostały przepisy postępowania, a w szczególności art.7, art..77, art.80 i art.107 k.p.a, co spowodowało uchylenie zaskarżonych decyzji na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności zachodzi potrzeba odniesienia się do wykonania przez organy orzekające w sprawie zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyżej opisanego wyroku. Jak wynika z akt administracyjnych ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji przeprowadził wywiad środowiskowy oraz dokonał szczegółowego wyliczenia ponoszonych przez skarżącą kosztów oraz uzyskiwanych dochodów. Organ pierwszej instancji zwrócił się również do H.S. o złożenie wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej i udokumentowanie wydatków ponoszonych w związku z niepełnosprawnością dzieci. Z poczynionych przez Ośrodek Pomocy Społecznej ustaleń wynika, że miesięczny dochód rodziny skarżącej wynosi [...] zł. miesięcznie, co stanowi kwotę [...] zł miesięcznie na osobę w rodzinie. Z uzasadnienia organu pierwszej instancji wynika, że dokonano szczegółowego wyliczenia przyznanych świadczeń rodzinnych w 2005 r., kiedy nienależnie pobrane świadczenia były potrącane z zasiłków celowych i okresowych a także dokonano dokładnej analizy sytuacji rodzinnej skarżącej. Również organ drugiej instancji przy rozpatrywaniu odwołania ponownie dokładnie analizował sytuację rodzinną skarżącej. Nie można zatem postawić zarzutu organom orzekającym w sprawie, że nie zastosowały się do zaleceń Sądu zawartych w wyroku uchylającym poprzednie decyzje podjęte w sprawie. Podnoszony w skardze zarzut naruszenia art.153 P.p.s.a jest nieuzasadniony. Podstawą prawną podjętych w sprawie rozstrzygnięć jest art.30 ust.9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. tekst. jedn. 2006 r., Nr 139, poz. 993). Przepis ten stanowi o możliwości umorzenia, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych przez organ właściwy, który wydał decyzję w tej sprawie. Ustawodawca możliwość tę uzależnił od spełnienia warunku, aby zachodziły szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej. Decyzja o umorzeniu kwoty świadczeń nienależnie pobranych ma zatem charakter uznaniowy. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez Sąd ogranicza się do zbadania jej zgodności z prawem i ustalenia, czy organ administracji orzekający w sprawie nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Decyzja w sprawie o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń, mimo że ma charakter uznaniowy, to nie może być decyzją dowolną. W przedmiotowej sprawie organy orzekające w sprawie szczegółowo ustaliły i poddały dokładnej analizie sytuację rodziny skarżącej. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego skarżąca zamieszkuje z dwiema córkami, nie pracuje, przebywa na urlopie wychowawczym z uwagi na orzeczoną niepełnosprawność dzieci. Córki uczęszczają do szkoły podstawowej. Skarżąca jest stałą klientką Ośrodka Pomocy Społecznej a uzyskiwane zasiłki są jej głównym źródłem utrzymania. Otrzymuje zasiłki rodzinne, dodatki do zasiłków rodzinnych oraz zasiłki pielęgnacyjne w łącznej kwocie [...] zł. miesięcznie, a ponadto dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł., co daje łączną kwotę [...] zł. miesięcznie, a po doliczeniu zasądzonych na córki alimentów w wysokości [...] zł., daje miesięczny dochód [...] zł. Ponadto Ośrodek Pomocy Społecznej opłaca obiady dzieci w szkole. Z akt sprawy wynika ponadto, że H.S. otrzymuje także zasiłki celowe specjalne. W 2007 r. otrzymała zasiłki na zakup żywności, na dofinansowanie pobytu dzieci w sanatorium, w 2008 r. sfinansowany został przez Ośrodek Pomocy Społecznej zakup sprzętu rehabilitacyjnego, przy czym każdorazowo organy pomocy społecznej odstępowały od zwrotu świadczenia. Z drugiej strony wykazane wydatki skarżącej wynoszą miesięcznie: [...] zł – opłata za mieszkanie, [...] zł – energia elektryczna, [...] zł.- gaz, [...] zł. opłata za telefon, internet i telewizję, co daje łączą kwotę [...] zł. Z powyższych wyliczeń wynika, że istotnie sytuacja skarżącej jest trudna, tym bardziej, że wychowuje niepełnosprawne córki. Słusznie jednak wskazał w uzasadnieniu decyzji organ pomocy społecznej, że skarżąca nie wykorzystuje własnych możliwości celem poprawy sytuacji materialnej i nie podejmuje żadnych działań celem wyegzekwowania obowiązku alimentacyjnego od ojca dzieci. W tej kwestii była wielokrotnie pouczana przez organy pomocy społecznej o możliwości wystąpienia o podwyższenie alimentów a także ich egzekwowanie. Trafnie także podniósł organ orzekający w sprawie, że w pierwszej kolejności do zapewnienia utrzymania dzieci są obowiązani rodzice. Z akt sprawy wynika, że skarżąca jest z zawodu księgową i prowadziła księgowość sklepu prowadzonego przez ojca dzieci, który - jak wynika z jej oświadczenia na rozprawie - "czasami nocuje w domu". Skarżąca nie podejmuje jednak jakichkolwiek działań, aby wyegzekwować od ojca dziecka stosowną pomoc na utrzymanie dzieci, lecz biernie oczekuje na pomoc społeczną. W tej sytuacji organy orzekające w sprawie słusznie oceniły, że mimo trudnej sytuacji, w jakiej znajduje się rodzina skarżącej nie spełnia ona przesłanek do skorzystania z umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Organy orzekające w sprawie wyjaśniły w uzasadnieniach podjętych decyzji, dlaczego uznały, że nie zachodzi przesłanka szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji rodziny skarżącej: - dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł, a zatem przekracza kryterium dochodowe pomocy społecznej, które wynosi 351 zł, - skarżąca nie wykazała, aby w związku z orzeczoną niepełnosprawnością ponosiła zwiększone wydatki, podczas, gdy te wydatki które udokumentowała były pokrywane przez przyznane zasiłki celowe, - nie podejmowanie przez skarżącą wysiłków celem wyegzekwowania alimentów od ojca dziecka a także starań w celu podwyższenia alimentów, - nienależnie pobrane świadczenia zostały już wyegzekwowane z formie potrąceń z przyznanych w 2005 r. świadczeń rodzinnych, a zatem odmowa umorzenia tych należności nie spowoduje pogorszenia sytuacji rodzinnej skarżącej. W ocenie Sądu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej nie można postawić zarzutu dowolności i przekroczenia granic uznania administracyjnego. Motywy rozstrzygnięcia zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji wyczerpująco wyjaśnione i uzasadnione, co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art.107 k.p.a. Organy pomocy społecznej, wbrew zarzutom skarżącej, orzekały w oparciu o cały zebrany materiał dowodowy (art.77§1 k.p.a., art.80 k.p.a.), nie naruszając przy tym zasady praworządności wyrażonej w art.7 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło