I SA/Wa 1685/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-12
Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Bożena Marciniak, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy składki na ubezpieczenie zdrowotne opłacone przez osobę współpracującą z przedsiębiorcą, która nie wykazała własnego dochodu podlegającego opodatkowaniu, mogą zostać odliczone od dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że składki na ubezpieczenie zdrowotne opłacone przez osobę współpracującą, która nie wykazała własnego dochodu podlegającego opodatkowaniu, nie mogą być odliczone od dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego. Odliczenie takie byłoby możliwe tylko w przypadku uzyskania dochodu podlegającego opodatkowaniu, a w przeciwnym razie doszłoby do podwójnego odliczenia tych samych składek – raz w ramach rozliczenia działalności gospodarczej (poprzez pomniejszenie przychodu firmy i podstawy opodatkowania), a drugi raz w postępowaniu o świadczenie wychowawcze.Stan faktyczny
Skarżąca M. J. wnioskowała o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jednak organ odmówił, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium. Skarżąca argumentowała, że przy obliczaniu dochodu nie uwzględniono opłaconych przez nią składek na ubezpieczenie zdrowotne jako osoby współpracującej z mężem prowadzącym działalność gospodarczą. Organy administracji (Prezydent Miasta i Samorządowe Kolegium Odwoławcze) utrzymały w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia na pierwsze dziecko, uznając, że składki te nie mogą być odliczone, ponieważ skarżąca nie wykazała własnego dochodu podlegającego opodatkowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu odwołania M. J., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z [...] lipca 2016 r., nr [...], odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko J. J. oraz przyznającą świadczenie wychowawcze na dzieci G. J. oraz I. J..
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. złożyła M. J., reprezentowana przez radcę prawnego.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. M. J. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko J. J. oraz kolejne dzieci G. J. i I. J..
Decyzją z [...] lipca 2016 r., nr [...], Prezydent Miasta S. odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko J. J. oraz przyznał świadczenie wychowawcze na dzieci G. J. oraz I. J.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku weryfikacji dochodu rodziny wnioskodawczyni ustalono, że średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie (5 osób w rodzinie) wynosi [...] zł. Dochód w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium uprawniające do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko o kwotę [...] zł ([...] zł - 800,00 zł), co skutkowało odmową przyznania tego świadczenia na pierwsze dziecko i przyznaniem świadczenia wychowawczego na kolejne dzieci w wieku do ukończenia 18. roku życia.
Odwołanie od ww. decyzji Prezydenta Miasta S. złożyła M. J. zwracając się o ponowne wyliczenia kryterium do przyznania świadczenia na pierwsze dziecko J. J.. W jej ocenie, przy obliczaniu dochodu rodziny nie uwzględniono opłaconej za nią, jako osobę współpracującą z osobą prowadzącą działalność gospodarczą, składki na ubezpieczenie zdrowotne. Spowodowało to zwiększenie dochodu rodziny w 2014 r. o kwotę [...] zł. Wyjaśniła, że w 2014 r. dochodem rodziny był dochód uzyskany z działalności gospodarczej jej męża. W tym czasie była ona ubezpieczona jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą działalność gospodarczą, Wszystkie składki dotyczące jej osoby (społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy) były kosztem uzyskania przychodu firmy. Wskazała również, że 1 stycznia 2014 r. do 16 listopada 2014 r. przebywała na urlopie macierzyńskim. Zgodnie z przepisami, w tym okresie były za nią odprowadzane składki zdrowotne w wysokości 270,40 zł miesięcznie. Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego od 17 listopada 2014 r. wróciła do pracy i były odprowadzane za nią składki społeczne, zdrowotne i FP. Z podanych przyczyn, w jej ocenie, dochód rodziny za 2014 r. w wysokości [...] zł należy pomniejszyć o składki zdrowotne w wysokości [...] zł, [...] zł i [...] zł oraz składki społeczne w wysokości [...] zł. Po takim wyliczeniu miesięczny dochód na jednego członka rodziny za rok 2014 r. wynosi 746,89 zł. Zdaniem wnioskodawczyni, dochód rodziny za 2014 r. został zawyżony przez organ I instancji o [...] zł.
Decyzją z [...] września 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z [...] lipca 2016 r., nr [...].
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż definicję "dochodu" i "dochodu rodziny" reguluje art. 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( Dz. U. z 2016, poz. 195). Zgodnie z tymi regulacjami, ilekroć w ustawie jest mowa o "dochodzie" oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych a "dochodzie rodziny" oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Z kolei "dochód członka rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 (art. 2 pkt 2 ustawy). Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 114 ze zm.), "dochód" oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Kolegium wskazało następnie, iż rokiem kalendarzowym, który jest brany pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na okres trwający od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. jest rok 2014 (art. 48 i art. 18 ust. 1 ustawy).
Organ podniósł, iż z przedłożonego materiału dowodowego wynika, że w 2014 r. rodzina wnioskodawczyni osiągała dochody jedynie z działalności gospodarczej zarejestrowanej na jej męża A. J.. Ponadto, z danych uzyskanych przez organ I instancji w trybie określonym w art. 17 ustawy wynika, że w zeznaniu podatkowym PIT-36 A. J. z prowadzonej działalności wykazał dochód w wysokości [...] zł oraz opłaconą składkę na ubezpieczenie społeczne w wysokości [...] zł. Podatek należny od dochodu został wykazany w kwocie "0" zł. Natomiast pod pozycjami dotyczącymi osoby M. J. w zakresie dochodu, składek na ubezpieczenie społeczne i podatku należnego od dochodu została wykazana kwota "0" zł.
Natomiast weryfikacja dotycząca wpłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku A. J. wykazała, że: jako pracownik podlegający ubezpieczeniu zdrowotnemu wpłacił składkę w wysokości [...] zł, natomiast jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w wysokości [...] zł. Łącznie wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2014 r. wpłacona przez tę osobę wyniosła 4 [...] zł. W przypadku M. J. weryfikacja elektroniczna wykazała, że brak jest danych o wpłaconych składkach na ubezpieczenie zdrowotne w 2014 r.
Kolegium uznało, iż w tej sytuacji dochód rodziny wnioskodawczyni w 2014 r. wykazany w PIT-36, pomniejszony, stosownie do art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł: [...] zł. Miesięczny dochód rodziny to [...] zł, czyli w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie [...] zł. W ocenie organu, w sprawie nastąpiło zatem przekroczenie kryterium dochodowego o kwotę [...] zł i tym samym nie powstało uprawnienie do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Kolegium nie podzieliło stanowiska wnioskodawczyni o pominięciu przez organ I instancji wpłaconych za nią, jako osobę współpracującą z osobą prowadzącą działalność gospodarczą, składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...]. Wskazało że skoro w rozliczeniu PIT-36 nie został po stronie M. J. wykazany żaden dochód, który podlegałby opodatkowaniu, to należy przyjąć, że przedsiębiorca (mąż prowadzący działalność gospodarczą) korzysta z pomocy osoby współpracującej (tzn. M. J.) w ramach nieodpłatnego zatrudnienia. W takim przypadku, po stronie przedsiębiorcy powstał przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń, który zwolniony był z opodatkowania podatkiem dochodowym. Wykonywanie nieodpłatnej pracy w działalności - bez zawartej umowy - nie zwalniało przedsiębiorcy z odprowadzania za wnioskodawczynię, jako osobę współpracującą z nim, składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Opłacenie tych składek dawało jednak możliwość pomniejszenia przychodu firmy a w konsekwencji zmniejszenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym oraz pomniejszenia wyliczonej kwoty podatku o składkę zdrowotną, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
W ocenie organu odwoławczego, nie jest zatem możliwe dwukrotne odliczenie, np. składek zdrowotnych na potrzeby niniejszego postępowania. Sama wnioskodawczyni również przyznaje, że jej "wszystkie składki społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy były kosztem uzyskania przychodu firmy." W ocenie Kolegium, okoliczność, że załączone do odwołania zaświadczenie ZUS z dnia [...] sierpnia 2016 r. potwierdza opłacenie przez przedsiębiorcę za wnioskodawczynię w 2014 r. składek na ubezpieczenie zdrowotne na kwotę [...] zł, pozostaje w świetle powyższego bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., w części obejmującej odmowę przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. J., reprezentowana przez radcę prawnego, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie:
- art. 7, 76 § 1, 77, 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o wybiórcze ustalenia organu i dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności pominięcia zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] sierpnia 2016 r. o wysokości zapłaconych przez A. J. składek na ubezpieczenie zdrowotne, co skutkowało bezpodstawnym uznaniem, jakoby dochód w rodzinie skarżącej w przeliczeniu na osobę przekroczył w 2014 roku kwotę 800 zł, co finalnie doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
- art. 138 § 1 pkt 1 poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do obliczenia dochodu członka rodziny w oparciu o przychody, pomniejszone jedynie o wysokość składek zarejestrowanych na rachunku ZUS, a nie o wysokość pełnych składek należnych z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego;
- art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekraczał faktycznie kwoty 800 zł.
Powołując się na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie, w zaskarżonej części, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S..
W uzasadnieniu skargi podniosła, że w 2014 r. dochodem rodziny był dochód uzyskany z działalności gospodarczej jej męża. W tym czasie była ona ubezpieczona jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Wskazała, że od 1 stycznia 2014 r. do 16 listopada 2014 r. przebywała na urlopie macierzyńskim i zgodnie z przepisami, w tym okresie były za nią odprowadzane składki zdrowotne w wysokości 270,40 zł miesięcznie.
W ocenie skarżącej, z literalnej wykładni art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, iż składki na ubezpieczenie zdrowotne, w przeciwieństwie do składek na ubezpieczenia społeczne, pomniejszają przychody podlegające opodatkowaniu, bez względu na to, czy mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, czy też nie. Tymczasem organ II instancji całkowicie pominął przedstawione przez nią zaświadczenie ZUS z dnia [...] sierpnia 2016 r. stanowiące dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., opierając się na "weryfikacji elektronicznej opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne przez A. J.".
Zdaniem skarżącej, przy ustalaniu dochodu w jej rodzinie za punkt wyjścia trzeba przyjąć wysokość przychodu ujawnionego w deklaracji PIT-36 za rok 2014, pomniejszonego o: koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu ([...] zł) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (w tym: [...] zł stanowiące ubezpieczenie zdrowotne M. J., [...] zł stanowiące ubezpieczenie zdrowotne A. J. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz [...] zł stanowiące ubezpieczenie zdrowotne A. J. z tytułu zatrudnienia pracowniczego). Skarżąca wskazała, iż prawidłowe obliczenie według reguł ustawowych i w oparciu o pełny materiał dowodowy prowadzi do wniosku, iż miesięczny dochód na jednego członka rodziny w 2014 r. w rodzinie M. J. wyniósł 746,89 zł, a zatem skarżąca spełniła kryterium dochodowe pozwalające na przyznanie jej świadczenia wychowawczego również na pierwsze dziecko.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia 8 grudnia 2016 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci oświadczenia skarżącej z dnia 1 grudnia 2016 r. oraz zeznania PIT-36 za 2014 rok na okoliczność, iż zapłacone przez nią od 18 listopada 2013 r. do 18 listopada 2014 r. składki na ubezpieczenia zdrowotne nie pomniejszały comiesięcznych zaliczek na podatek dochodowy w firmie męża A. J. i zostały rozliczone w zeznaniu rocznym za 2014 rok łącznie ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconymi przez A. J..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta S. nie naruszają przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z [...] lipca 2016 r. odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko J. J. oraz przyznającą świadczenie wychowawcze na dzieci G. J. oraz I. J..
Powodem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia na pierwsze dziecko jest ustalenie przez organ przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania tego świadczenia. W skardze zakwestionowano prawidłowość obliczenia przez organ dochodu członka rodziny podnosząc, iż przychody podlegające opodatkowaniu powinny zostać pomniejszone o pełną wysokość składek należnych z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego.
Podnieść trzeba, iż celem świadczenia wychowawczego określonego w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( Dz. U. z 2016, poz. 195), zwanej dalej "ustawą", jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy). Świadczenie to przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2) do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (art. 4 ust. 3) w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (art. 5 ust. 1). Z kolei, na pierwsze dziecko świadczenie przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł (art. 5 ust. 3 ustawy).
Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy, pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. od 1 kwietnia 2016 r.) i kończy się 30 września 2017 r. W myśl zaś ust. 2 powołanego przepisu, w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia wychowawczego ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114, ze zm.), przez dochód należy rozumieć – po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Z akt sprawy wynika, iż ustalając dochód rodziny skarżącej za 2014 rok organy oparły się na danych uzyskanych w drodze weryfikacji elektronicznej w trybie przewidzianym w art. 17 ustawy. W oparciu o te dane organy ustaliły, że w 2014 roku rodzina skarżącej osiągnęła dochód jedynie z działalności gospodarczej zarejestrowanej na męża skarżącej A. J.. W zeznaniu podatkowym PIT-36 z prowadzonej działalności gospodarczej A. J. wykazał dochód w wysokości [...] złotych oraz opłaconą składkę na ubezpieczenie społeczne w wysokości [...] złote, zaś podatek należny od dochodu został wykazany w kwocie "0" złotych. Natomiast w zeznaniu PIT-36 pod pozycjami dotyczącymi M. J. w zakresie dochodu, składek na ubezpieczenie społeczne i podatku należnego od dochodu została wykazana kwota "0" złotych. Organy ustaliły ponadto, iż weryfikacja dotycząca wpłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne wykazała, że A. J. wpłacił składkę w kwocie [...] zł jako pracownik oraz w kwocie [...] jako prowadzący działalność gospodarczą. Zgodnie z ustaleniem organów, w przypadku M. J. weryfikacja wykazała, iż brak jest danych o wpłaconych składkach na ubezpieczenie zdrowotne. W oparciu o powyższe dane organy ustaliły, iż dochód rodziny wykazany w PIT-36, pomniejszony, stosownie do art. 3 ust. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł [...] złote. Zatem, miesięczny dochód rodziny to [...] złote, co w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie oznacza kwotę [...] złotych.
W ocenie Sądu, miesięczny dochód rodziny skarżącej został przez organy obliczony prawidłowo.
Jak bowiem wynika z akt sprawy (vide: dane uzyskane w wyniku weryfikacji elektronicznej oraz przedłożone przez skarżącą pismem z 8 grudnia 2016 r. rozliczenie PIT-36 za 2014 rok) wykazany w zeznaniu PIT-36 za 2014 rok dochód A. J. wyniósł [...] złotych, a dochód M. J. – 0 złotych. Po stronie skarżącej nie został zatem wykazany żaden dochód, który podlegałby opodatkowaniu. Skoro zatem M. J. nie wykazała żadnego dochodu podlegającego opodatkowaniu, to prawidłowo uznał organ, że nie można pomniejszyć dochodu rodziny o zapłacone przez nią składki na ubezpieczenie zdrowotne. Nie można bowiem nie dostrzec, iż art. 3 ust. 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, do którego odwołuje się ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci mówi wyłącznie o dochodzie a nie o braku tego dochodu. Zatem, tylko w przypadku uzyskania dochodu można dokonać wskazanego pomniejszenia. W przeciwnym razie, jak trafnie wskazało Kolegium, doszłoby do dwukrotnego odliczenia składek, po raz pierwszy w ramach rozliczenia działalności gospodarczej i niewykazaniu dochodu, a następnie po raz drugi, pomimo niewykazania dochodu z tego źródła, w ramach postępowania o uzyskanie świadczenia wychowawczego. Innymi słowy mówiąc, przyjmując stanowisko skarżącej, miałaby ona możliwość uwzględnienia tego, iż suma składek na ubezpieczenie przewyższa osiągnięty dochód w dwojaki sposób, to jest w trybie pomniejszenia przychodu firmy, a co za tym idzie, zmniejszenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym oraz pomniejszenia wyliczonej kwoty podatku o składkę zdrowotną, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, jak również poprzez stanie się beneficjentką świadczenia na pierwsze dziecko w trybie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, pomimo że dochód na osobę w rodzinie przekraczałby kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy.
W tej sytuacji Sąd nie podzielił podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
W rozpoznawanej sprawie nie doszło również do podnoszonego w skardze naruszenia art. 7, 76 § 1, 77, 80 kpa. Naruszenia powołanych przepisów skarżąca upatruje w wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o wybiórcze ustalenia organu i dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, oraz niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności pominięciu zaświadczenia ZUS z dnia [...] sierpnia 2016 r. o wysokości zapłaconych przez A. J. składek na ubezpieczenie zdrowotne. Sąd tych zarzutów nie podziela. Z akt sprawy wynika, iż prowadząc przedmiotowe postępowanie, którego celem było ustalenie przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia wychowawczego, organy orzekające wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, nie uchybiając w tym względzie zasadom ustanowionym w art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, a subsumpcji tego stanu faktycznego do norm prawa materialnego dokonały w sposób prawidłowy. Nie może też być mowy o naruszeniu art. 76 § 1 kpa poprzez pominięcie powołanego zaświadczenia ZUS, bowiem okoliczność potwierdzenia opłacania za skarżącą składek na ubezpieczenie zdrowotne nie wpływa, z przyczyn wskazanych powyżej, na treść kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło