I SA/Wa 1690/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Bogdan Wolski Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o ustalenie odszkodowania oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 roku po rozpatrzeniu odwołania L. R., od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] orzekającej o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ulicy [...], [...], [...] określonej w aktach notarialnych Rep. [...] i [...] z dnia [...] czerwca 1943 r. jako bezprzedmiotowe- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy : Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ulicy [...], [...], [...], określoną w aktach notarialnych Rep. [...] i [...] z dnia [...] czerwca 1943 r., jako bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji Prezydenta W. odwołała się L. R . Po rozpoznania złożonego odwołania Wojewoda [...] wskazał, że wnioskiem z dnia 5 lipca 2007 r. L. R. złożyła wniosek o odszkodowanie za nieruchomość położoną między ulicami [...], Jamki oraz [...]. Wnioskodawczyni dołączyła do ww. wniosku m. in. akt notarialny Rep. [...] z dnia [...] czerwca 1943 r. oraz akt notarialny Rep. [...] z dnia [...] czerwca 1943 r. Pierwszym aktem notarialnym M. B. sprzedał J. K. [...] niepodzielną część należącą do niego nieruchomości położonej we wsi i gminie M., powiatu [...], zapisaną w tabeli likwidacyjnej wsi pod Nr [...]. Natomiast aktem notarialnym Rep. [...] M. B. oraz część spadkobierców po jego żonie A. B. ; A. B., M. R. oraz J. B., jako współwłaściciele [...] niepodzielnych części opisanej nieruchomości gwarantowali solidarnie J. K., że po przeprowadzonym podziale na podstawie zatwierdzonego planu J. K. w zamian nabytej współwłasności, otrzyma na własność plac o powierzchni użytkowej [...] m2 , oznaczony [...]. Wojewoda [...] zwrócił uwagę , że stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Podmiotowe przyczyny bezprzedmiotowości postępowania to takie, które są związane z podmiotem stosunku prawnego w taki sposób, że w razie jego braku nie mogą w jego miejsce wstąpić następcy prawni. Przyczyną bezprzedmiotowości o charakterze podmiotowym będzie śmierć osoby fizycznej lub likwidacja osoby prawnej, a także podmiotu, który był stroną postępowania. Przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania, a więc, gdy nie istnieje sprawa, która mogłaby stanowić przedmiot postępowania. W przedmiotowej sprawie zarówno wnioskodawca, jaki i jego pełnomocnicy nie przedstawili żadnych dowodów na przeprowadzenie wywłaszczenia nieruchomości opisanej w aktach notarialnych Rep [...] oraz [...] z dnia [...] czerwca 1943 r. Ponadto zgodnie z pismem z dnia 4 grudnia 2009 r. Biura Gospodarki Nieruchomościami w W. nie ma dokumentów poświadczających o fakcie, że przedmiotowa nieruchomość była kiedykolwiek przedmiotem wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa. Również z treści pisma Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. z dnia 14 stycznia 2010 r. wynika, że z przeprowadzonej analizy graficznej załącznika zaznaczona nieruchomość odpowiada szeregowi nieruchomości, których właścicielami ujawnionymi w ewidencji gruntów są osoby fizyczne. Z powyższych dokumentów nie wynikało, aby przedmiotowa nieruchomość była przeznaczana na realizację jakiegokolwiek celu publicznego. W świetle powyższego za trafne zostało uznane stanowisko organu pierwszej instancji, który umorzył postępowanie w sprawie z powodu braku materialnoprawnej podstawy do orzekania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. przesłanką umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość, a pojęcie to należy rozumieć, jako brak któregoś z elementów stosunku prawnego, co powoduje, że nie można w sprawie wydać decyzji rozstrzygającej sprawę, co do istoty. Przypadkiem bezprzedmiotowości jest m.in. sytuacja braku podstaw prawnych do orzekania w sprawie. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] złożyła L. R. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji poprzedzającej Prezydenta W. Zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie art. 107 par. 1 i 3 kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] argumentacji uzasadniającej nieuwzględnienie zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, art. 7,10,77,78,80 kpa w zw. z art. 107 kpa poprzez nieuwzględnienie zarzutu pominięcia zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych oraz nie przeprowadzenie z urzędu postępowania dowodowego oraz naruszenie art. 105 kpa poprzez uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy w sprawie nie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Jak stanowi art. 134 ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. W toku sądowej kontroli postępowania administracyjnego stwierdzono, że skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że przedmiotem rozpoznania sądu jest skarga na decyzję Wojewody, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ulicy [...], [...] , [...] określonej w aktach notarialnych Rep. [...] i [...] z dnia [...] czerwca 1943 roku jako bezprzedmiotowe . Zdaniem sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Treść wniosku skarżącej z dnia 5 lipca 2007 r., a także późniejsze twierdzenia zawarte w pismach z dnia 17 listopada 2008 r. i 8 grudnia 2008 r., jak również odwołaniu świadczą zdaniem Sądu, iż postępowanie administracyjne zostało ukierunkowane zgodnie z żądaniem skarżącej. Przede wszystkim należy wskazać, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji jest ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Składając wniosek o ustalenie odszkodowania L. R. wskazała dwa akty notarialne z dnia [...] czerwca 1943 roku . W akcie notarialnym Rep. [...] M. B. sprzedał J.i K. [...] niepodzielną część należącej do niego połowy osady [...], położonej we wsi i gminie M. , powiatu [...] , zapisaną w tabeli likwidacyjnej wsi pod nr [...]. Natomiast w akcie notarialnym Rep. [...] M. B. oraz część spadkobierców po jego żonie A. B. -A. B. , M. R. i J. B. jako właściciele [...] niepodzielnej części opisanej nieruchomości gwarantowali solidarnie J. K. , że po przeprowadzonym podziale na podstawie zatwierdzonego planu , J. K. w zamian nabytej jak wyżej współwłasności tejże działki , otrzyma na własność plac o pow. użytkowej [...] m2 . W dalszej części tego aktu wskazano , że ważność tego aktu zależy od zezwolenia władz po myśli rozporządzenia z dnia 27 marca 1940 o obrocie nieruchomościami w Generalnym Gubernatorstwie. Do wniosku dołączono również mapę ( bez oznaczeń ) z naniesionymi kolorem żółtym granicami. | Podstawę rozstrzygnięcia przyjętą przez organy administracji w rozpatrywanej sprawie o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia | |odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] , [...] i [...] stanowił art. 105 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy postępowanie z| |jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie | |postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej, | |stanowiąc załatwienie sprawy "w inny sposób" w rozumieniu art. 104 § 1 K.p.a. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego | |merytorycznego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowym oraz piśmiennictwie nie budzi wątpliwości, iż bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce| |w sytuacji, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę co do jej istoty prawnie niemożliwym z | |uwagi na brak przedmiotu postępowania. | |Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów | |prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli | |braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 | |K.p.a. jedynie wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu | |administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. | |wyroki NSA z dnia 7 grudnia 2005r., II OSK 286/05 – Lex nr 190997 i z dnia 21 lutego 2006r., I OSK 967/05 – Lex nr 201507; B. Adamiak, J. | |Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2000, s. 426 – 428; M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania | |administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000, s. 577). W przedmiotowej sprawie taka sytuacja ma miejsce, gdyż strona nie wskazała | |jakiegokolwiek dokumentu , z którego wynikałaby , że nieruchomość opisana w aktach notarialnych z dnia [...] czerwca 1943 roku była | |przedmiotem wywłaszczenia , ani też innego dokumentu , z którego wynikałoby uprawnienie skarżącej do otrzymania odszkodowania. Również | |samodzielne ustalenia organu w tym zakresie nie wskazywały, że w stosunku do tej nieruchomości miało miejsce wywłaszczenie. Nie ma zatem | |znaczenia jakie były losy prawne poszczególnych działek, które wchodzą w skład nieruchomości oznaczonej na mapie jako nieruchomość nabyta w | |1943 roku , gdyż podstawą do ustalenia odszkodowania jest dopiero zaistnienie takiego stosunku prawnego, który rodziłby obowiązek ustalenia | |odszkodowania. | | | Przepis art. 145 § 1 ustawy ppsa stanowi, w jakich przypadkach sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie. W rozpoznawanej sprawie żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek uwzględnienia przez sąd skargi nie zachodzi. Przesłanki takie nie wynikają z treści skargi, ani też nie dopatrzył się którejkolwiek z nich ich sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z dyspozycją przepisu art. 134 ppsa. Stosownie zatem do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.