I SA/Wa 17/11

WyrokWSA w Warszawie2011-02-25

Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Iwona Kosińska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obniżenie wynagrodzenia męża wnioskodawczyni, przy zachowaniu przez niego zatrudnienia, stanowi "utratę dochodu" w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzasadniającą ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na podstawie dochodu pomniejszonego o utracony dochód?
Ratio decidendi
Obniżenie wynagrodzenia męża wnioskodawczyni, przy zachowaniu przez niego zatrudnienia, nie stanowi "utraty dochodu" w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Katalog przesłanek utraty dochodu jest zamknięty i nie obejmuje sytuacji czasowego zmniejszenia wysokości dochodu, a jedynie utratę zatrudnienia lub innego źródła dochodu. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły przyznania świadczeń rodzinnych z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego.
Stan faktyczny
M. T. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do niego na dzieci. Prezydent odmówił przyznania świadczeń, uznając, że rodzina przekroczyła kryterium dochodowe. Organ ustalił dochód rodziny z 2008 r., uwzględniając utratę dochodu przez wnioskodawczynię z powodu urlopu wychowawczego, ale nie uznał obniżenia wynagrodzenia męża wnioskodawczyni za utratę dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. M. T. wniosła skargę do WSA, podnosząc, że obniżenie wynagrodzenia męża powinno być traktowane jako utrata dochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Dorota Gaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. T., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [..] W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczeń rodzinnych. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: M. T. w dniu [...] maja 2010 r. wniosła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci: P. T., T. T., A. T. i M. T. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Prezydent [..] W. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] odmówił przyznania świadczeń na dzieci w formie zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] oraz dodatku do zasiłki rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Odmowa przyznania powyższych świadczeń została uzasadniona przekroczeniem przez rodzinę kryterium dochodowego. Dochód rodziny w 2008 roku - poprzedzającym okres zasiłkowy, został ustalony z uwzględnieniem utraty dochodu przez wnioskodawczynię z powodu uzyskania prawa do urlopu wychowawczego w 2008 r. Natomiast obniżenie z dniem 1 kwietnia 2009 r. wynagrodzenia męża wnioskodawczyni L. T. nie zostało uznane przez organ jako utrata dochodu. Tak ustalony dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. M. T. wniosła odwołanie od powyższej decyzji kwestionując stanowisko organu co do nieuwzględnienia obniżonego wynagrodzenia męża w dochodzie rodziny. Wskazał, że od roku dochód na osobę w rodzinie wynosi ok. [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że niewątpliwie utrata dochodu nastąpiła po stronie wnioskodawczyni, natomiast brak jest podstaw do przyjęcia, że po stronie męża wnioskodawczyni nastąpiła utrata dochodu skoro nie nastąpiła utrata zatrudnienia, a wyłącznie zmniejszenie wynagrodzenia. Kolegium wyjaśniło ponadto, że decyzja w przedmiocie świadczeń rodzinnych ma charakter decyzji związanej i nie zależy od uznania organu. Skargę od powyższej decyzji wniosła M. T . podnosząc argumenty tożsame z podniesionymi w odwołaniu. Dodatkowo skarżąca powołała się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1324/07. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo. W rozpatrywanej sprawie skarżąca zarzuciła organom administracji obu instancji wadliwie obliczony dochód, gdyż jej zdaniem organy nieprawidłowo uznały, że nie zachodzi przesłanka utraty dochodu spowodowana tym, że z dniem 1 kwietnia 2009 r. zmienione zostały warunki umowy o pracę męża wnioskodawczyni w części dotyczącej stanowiska, systemu pracy, działu i wynagrodzenia. Dochodem rodziny, w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. W rozpoznawanej sprawie wniosek został złożony w okresie zasiłkowym od 1 listopada 2009 r. do 21 października 2010 r. A zatem organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że dla ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych uwzględnione muszą być dochody rodziny z 2008 roku. Stosownie do art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby uprawnionej, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. Z kolei w przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24 ustawy, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód. Przez utratę dochodu, zgodnie z art. 3 pkt 23 wskazanej ustawy, rozumie się utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego; b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych; c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło; d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego; f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Przedstawiony katalog okoliczności uzasadniających utratę dochodu ma charakter zamknięty oznacza to, że nie może być on ani rozszerzany ani też zawężany. Zauważyć też należy, że skoro ustawodawca definiuje znaczenie określonych pojęć używanych w tekście ustawy, to oznacza, że w ramach danej regulacji ustawowej dane pojęcie ma określone przez ustawodawcę znaczenie. Zatem, skoro pojęcie utraty dochodu zostało zdefiniowane na potrzeby ustawy w art. 3 pkt 23, to w takim, a nie innym znaczeniu ustawodawca używa go w treści art. 5 ust. 4. Dlatego też w rozpoznawanej sprawie istotna jest wykładnia pojęcia utraty dochodu zawarta w art. 3 pkt 23 ustawy i nie można zastosować art. 5 ust. 4 bez jednoczesnego odwołania się do treści art. 3 pkt 23. Analiza przedstawionych powyżej przesłanek utraty dochodu nie daje podstaw do uznania, aby w przypadku obniżenia wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez męża skarżącej w 2009 r., nastąpiła utrata dochodu. Przywoływany art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że za utratę dochodu uznaje się między innymi utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że z utratą dochodu spotykamy się wówczas, gdy osoba utraci jedno ze źródeł dochodu mające umocowanie w określonym stosunku prawnym. Z utratą dochodu spotykamy się wówczas, gdy nastąpi rozwiązanie stosunku prawnego, na mocy którego dany dochód tej osobie czy rodzinie przysługiwał. Innymi słowy tak długo jak jest obowiązuje i wywołuje skutki prawne stosunek prawny stanowiący podstawę uzyskiwania dochodu, tak długo nie można mówić o utracie tego dochodu. Oznacza to, że czasowe zmniejszenie wysokości danego dochodu nie jest uznawane za dochód utracony, ale i analogicznie czasowe zwiększenie dochodu nie będzie stanowiło przesłanki uznania uzyskania dochodu. W rozpoznawanej sprawie zatrudnienie męża skarżącej w dalszym ciągu trwa, zatem w tym przypadku nie można mówić o utracie zatrudnienia, a w znamionach przedmiotowej przesłanki nie mieści się utrata części otrzymywanego wynagrodzenia. W tej sytuacji stanowisko organu odwoławczego, zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do utraty dochodu, znajduje umocowanie w przepisach prawa. W powołanym w skardze wyroku NSA z 12 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1324/07 Lex 413609 strona przytacza wybrane argumenty. Okoliczności niniejszej sprawy nie są tożsame z tymi wskazanymi w powołanym wyroku NSA, gdzie osoba utraciła jedno ze źródeł dochodu wskutek rozwiązania umowy o pracę i nadal wykonuje pracę dotychczas równolegle świadczoną w ramach jednego ze stosunków prawnych wskazanych w art. 3 pkt 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych. W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, kiedy osoba zaprzestała wykonywania pracy dotychczas świadczonej na podstawie jednej z form prawnych określonych w art. 3 pkt 22 wskazanej ustawy. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jak również przepisów prawa materialnego. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło