I SA/Wa 17/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat H. O. – kuratora spadku po S. D. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 17/14 w sprawie ze skarg P. T., M. P., B. L. i adwokat H. O. – kuratora spadku po S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej postanawia: odmówić uzupełnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 17/014 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi P. T., M. P. i B. L. oraz adwokat H. O. – kuratora spadku po S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Pismem z dnia 30 maja 2014 r. adwokat H. O. – kurator spadku po S. D. wniosła o uzupełnienie w/w wyroku Sądu poprzez przyznanie kosztów kuratorowi spadku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Pierwszy przypadek będzie miał miejsce w sytuacji, kiedy sąd nie wydał rozstrzygnięcia w stosunku do wszystkich aktów lub czynności objętych zakresem skargi, nawet jeżeli skarga na ten akt lub czynność była bezzasadna. Natomiast w drugim przypadku uzasadniającym wniosek o uzupełnienie wyroku chodzi o dodatkowe rozstrzygnięcie, takie jak rozstrzygnięcie w sprawie określenia, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane (art. 152 p.p.s.a) lub rozstrzygnięcie o kosztach, jeżeli strona wystąpiła o zwrot kosztów. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tarno, LexisNexis Warszawa 2006 r. str. 343). W niniejszej sprawie wniosek kuratora spadku o uzupełnienie wyroku został złożony w ustawowym terminie 14 dni. Przechodząc jednak do zawartego we wniosku żądania, to na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl zaś art. 200 i art. 201 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania przysługuje w przypadku uwzględnienia skargi bądź umorzenia postępowania sądowego z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd wyrokiem z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 17/014 oddalił m.in. skargę adwokat H. O. – kuratora spadku po S. D., stąd brak było podstaw do orzeczenia zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego, jeżeli intencją wnioskodawcy było objęcie wyrokiem rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu kuratora spadku, będącego jednocześnie adwokatem, to stwierdzić należy, że zgodnie z art. 250 p.p.s.a., tylko wyznaczony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (z urzędu) profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie, odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Oznacza to, że adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy ustanowiony w ramach prawa pomocy (art. 244 § 2 p.p.s.a.) otrzymuje wynagrodzenie za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Jednak w niniejszej sprawie mamy do czynienia nie z pełnomocnikiem procesowym ustanowionym przez sąd administracyjny w ramach prawa pomocy, a z kuratorem spadku, który jest jednocześnie adwokatem. Przepisy p.p.s.a. nie dają sądom administracyjnym prawa do wyznaczania kuratorów spadku. W tym zakresie Sąd może jedynie (co również nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie), zgodnie z art. 128 § 2 p.p.s.a., zwrócić się do sądu spadku, który staje się niejako mocodawcą ustanowionego przez siebie kuratora. Brzmienie tego przepisu pozostaje w zgodzie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 628 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296) do czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). Uprawnienie do działania jako kurator spadku po zmarłej S. D. adwokat H. O. czerpie z postanowienia Sądu Rejonowego [...] w W. , Wydział [...] Cywilny, z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. akt [...] Ns [...], który wyznaczył ją na wniosek P. T., M. P. i B. L. i ten sąd pozostaje również właściwy do rozstrzygania wszelkich kwestii związanych z wynagrodzeniem kuratora spadku. Kurator spadku zarządza majątkiem spadkowym pod nadzorem sądu spadku, przy czym do sprawowania zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości (art. 667 § 2 k.p.c.). W literaturze prezentowany jest pogląd, że kurator spadku to przedstawiciel ustawowy spadkobierców (K. Korzan, Stanowisko prawne syndyka masy upadłości i jego kwalifikacje, Przegląd Prawa Handlowego z 1998, nr 5, por. też wyrok Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 1956 r., sygn. akt III CR 566/56, w którym sąd uznał, że wyrok wydany przeciw kuratorowi jest skuteczny wobec spadkobierców). Przedstawicielstwo polega na podejmowaniu działań w imieniu reprezentowanego i na jego rachunek (art. 95 § 2 k.c.). Przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości regulują również kwestię wynagrodzenia zarządcy, wskazując w art. 939 § 1 k.p.c., że zarządca (a zatem również kurator) może żądać wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków, które w związku z zarządem poniósł z własnych funduszów. Wysokość wynagrodzenia kuratora spadku sąd określa odpowiednio do nakładu pracy. Odnosząc się zatem do powyższego należy wyjaśnić, że kurator spadku nie jest zastępcą prawnym strony skarżącej, nie jest jej pełnomocnikiem, którego umocowanie do działania osadza się na treści przepisu art. 244 § 2 p.p.s.a. w rozumieniu art. 36 pkt 2 p.p.s.a i w zakresie określonym w art. 39 p.p.s.a.. Z tych względów nie może skutecznie wnosić o zasądzenie kosztów przez tut. Sąd, w tym także o przyznanie wynagrodzenia (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt. I SA/Wr 1462/10). Ponieważ kurator spadku został ustanowiony przez sąd rejonowy, dlatego też w świetle powołanych przepisów, to Sąd Rejonowy [...] w W. właściwy jest do przyznania kosztów wykonywania kurateli (wynagrodzenia i zwrotu wydatków), z uwzględnieniem czynności podjętych przed tut. Sądem. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku poprzez przyznanie kosztów kuratorowi spadku po S. D., co obligowało Sąd do wydania postanowienia na podstawie art. 157 p.p.s.a.