I SA/Wa 1701/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K. w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 518/08 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. po wydaniu wyroku z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 518/08 miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej J. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. K. – działając przez pełnomocnika radcę prawnego M. G. - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezydentowi W. w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 518/08, mocą którego Sąd uwzględnił skargę J. K. i A. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m² i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...]. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania podkreślając, że mimo upływu terminów załatwienia sprawy określonych w kpa organ nie wydał stosownej decyzji w sprawie. Skarżąca zaznaczyła, że w dniu [...] sierpnia 2009 r. skierowane zostało do organu pismo ponaglające, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] wyznaczył zaś dodatkowy termin załatwienia sprawy na dzień [...] stycznia 2010 r. Prezydent W. nie podejmował jednak jakichkolwiek czynności mających na celu zakończenie sprawy. W dniu [...] kwietnia 2010 r. wydana natomiast została decyzja nr [...], mocą której odmówiono przyznania odszkodowania za niewielką część nieruchomości o powierzchni [...] m². Postępowanie w pozostałym zakresie do dnia wniesienia skargi nie zostało jednakże zakończone. Ostatnią czynnością podjętą przez organ było natomiast wystosowanie w dniu [...] grudnia 2010 r. zawiadomienia w przedmiocie przedłużenia terminu załatwienia sprawy do dnia [...] kwietnia 2011 r. Skarżąca podkreśliła, że w dniu [...] marca 2012 r. skierowano do organu wezwanie do załatwienia sprawy w trybie art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do dnia wniesienia skargi organ nie wydał jednakże stosownej decyzji oraz nie poinformował w żaden sposób o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. W tej sytuacji wniesiono o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej przewidzianej prawem wysokości. Jednocześnie, na podstawie art. 154 § 2 powołanej ustawy, wniesiono o orzeczenie o istnieniu uprawnienia do uzyskania odszkodowania za część nieruchomość położonej przy ul. [...], co do której organ nie wydał jeszcze decyzji, po uwzględnieniu treści ostatecznej i prawomocnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. odmawiającej przyznania odszkodowania za część przedmiotowej nieruchomości o powierzchni [...] m², a także o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent. W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz że ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie zaś z treścią art. 154 § 1 powołanej ustawy, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl natomiast art. 154 § 2 tej ustawy Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, po wyroku uchylającym zaskarżony akt, organ administracji publicznej musi pozostawać w bezczynności lub przewlekle prowadzić postępowanie. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Zaznaczyć trzeba, że stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w rozumieniu art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma miejsce wówczas, gdy organ w powtórnym postępowaniu prowadzonym na skutek wyroku sądu administracyjnego, mimo upływu terminu określonego w art. 35 kpa, nie rozpoznaje sprawy (nie wydaje stosownego rozstrzygnięcia). Zgodnie zaś z art. 35 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). W przypadku wyroku uchylającego decyzję administracyjną terminy określone w art. 35 kpa zaczynają swój bieg od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych (art. 286 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 518/08 uwzględnił skargę J. K. i A. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m² i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...]. Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia zasad postępowania dowodowego określonych w art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, ponieważ organy nie zebrały i nie dokonały wyczerpującej i prawidłowej oceny całego materiału dowodowego. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne sprawy doręczone zostały Wojewodzie [...] w dniu [...] listopada 2008 r., do Kancelarii Urzędu W. przekazane zaś zostały przy piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. (data wpływu [...] stycznia 2009 r.). Analiza akt sprawy wskazuje jednocześnie, że do dnia rozpoznania skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem powyższego wyroku, tj. do dnia 11 października 2012 r., wskazany organ administracji publicznej nie załatwił sprawy przyznania odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość, mimo że w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. poinformowano strony, iż stosowna decyzja wydana zostanie w terminie do [...] kwietnia 2011 r. Zauważyć przy tym trzeba, że wyznaczony w powyższym piśmie termin był kolejnym wyznaczonym terminem załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] stycznia 2010 r. Zgodnie z pismem organu z dnia [...] lutego 2010 r. decyzja miała być wydana do dnia [...] czerwca 2010 r. Stosownie zaś do pisma z dnia [...] lipca 2010 r. – do dnia [...] listopada 2010 r. Jak wyżej wskazano żaden z powyższych terminów nie został przez organ dochowany. Z analizy akt wynika ponadto, że po wpłynięciu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2008 r., Prezydent W. podejmował jedynie nieliczne czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. W dniu [...] kwietnia 2010 r. wydana natomiast została decyzja nr [...], mocą której odmówiono przyznania odszkodowania za część nieruchomości położonej przy ul. [...] o powierzchni [...] m². W decyzji tej stwierdzono jednocześnie, że wniosek o przyznanie odszkodowania w odniesieniu do pozostałej części nieruchomości o powierzchni [...] m² rozpoznany zostanie odrębną decyzją. Jak zaś wyżej wskazano, do dnia rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przedmiotowa sprawa nie została zakończona. Wystosowanie pisma z dnia [...] grudnia 2010 r. informującego o niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. i wyznaczeniu kolejnego terminu jej załatwienia, było zaś ostatnią czynnością podjętą przez organ w przedmiotowej sprawie. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarga w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania po wyroku uchylającym decyzje jest uzasadniona. W sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi określony w powołanym wyżej art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo pełnomocnika skarżącej z dnia [...] marca 2012 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z dnia 6 sierpnia 2008 r., poprzez niezwłoczne załatwienie sprawy. Oczywiste zatem jest, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wymierzenie Prezydentowi W. grzywny. Zaznaczyć przy tym trzeba, że podnoszone przez organ w odpowiedzi na skargę twierdzenia dotyczące złożonego charakteru sprawy i konieczności analizy zgromadzonej dokumentacji, w żaden sposób nie usprawiedliwiają tak znacznego przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w kpa, czy też niepodejmowania przez ponad 2 lata, tj. od wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r., jakichkolwiek czynności w sprawie. Wystosowanie pism informujących o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia, nie można bowiem uznać za czynności zmierzające do zakończenia sprawy. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 powołanej ustawy, grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2011 r. i w drugim półroczu 2011 r. (M. P. z 2012 r. poz. 94), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2011 r. wyniosło 2.974,69 zł. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminów określonych w art. 35 kpa, Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia 6 sierpnia 2008 r. W ocenie Sądu ponadto prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. po wydaniu powyższego wyroku miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wyżej wskazano organ podejmował nieliczne działania w sprawie, a po wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie podejmowane były jakiekolwiek czynności mające na celu jej załatwienie. Jednocześnie wskazać trzeba, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o zastosowanie przez Sąd art. 154 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzeczenie o istnieniu uprawnienia do uzyskania odszkodowania za część nieruchomości nieobjętej decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wskazany przepis stanowi, że Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Z powołanego art. 154 § 2 wynika zatem, że Sąd wymierzając organowi grzywnę może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku jedynie wówczas, gdy pozwala na to charakter sprawy, a ponadto jeżeli okoliczności faktyczne i prawne nie budzą uzasadnionych wątpliwości. W doktrynie podkreśla się, że powołany przepis stanowi wyjątek od zasady, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie o zgodności z prawem zaskarżonych do sądu aktów bądź czynności organów administracji publicznej. Zasadą jest więc, że sąd administracyjny nie może przejąć sprawy administracyjnej do bezpośredniego załatwienia. Stanowiący odstępstwo od tej zasady art. 154 § 2 znajduje zastosowanie tylko w sprawach ze skarg wniesionych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. skarg na akty lub czynności organów administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 562). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie takiego przypadku nie dotyczy. Brak było zatem podstaw do zastosowania art. 154 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzeczenia przez Sąd o istnieniu uprawnienia do uzyskania odszkodowania za część opisanej wyżej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 oraz art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.