I SA/Wa 1706/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.M., J.M., W.M., H.B., E.G., A.W., M.B. i A.B. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić solidarnie skarżącym A.M., J.M., W.M., H.B., E.G., A.W., M.B. i A.B z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] odmówił dopuszczenia A.M., J.M, W.M., H.B., E.G., A.W., M.B. i A.B. do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279) dotyczącego gruntu położonego w W. przy ul. [...] i [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że najemcy lokali w budynku o obecnym adresie [...] nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym dawnych nieruchomości [...] oraz [...]. Postępowanie w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców (następców prawnych) byłych właścicieli przedmiotowego gruntu i związanej z tym odrębnej własności budynków nie dotyczy ani interesu prawnego ani sfery obowiązków lokatorów tych budynków – najemców lokali znajdujących się w tych budynkach. Na niniejsze postanowienie pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie, po rozpoznaniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] stwierdziło, że jest ono niedopuszczalne. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. A.M., J.M, W.M., H.B., E.G., A.W., M.B. i A.B., reprezentowani przez adw. M.P., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na ww. Jednocześnie skarżący wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu skargi wnieśli o uchylenie postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz przyznania przymiotu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. Podnieśli, że uczestnictwo skarżących w przedmiotowym postępowaniu jest całkowicie uzasadnione, bowiem jego przebieg, a także rozstrzygnięcie niewątpliwie wpływa na ich interes prawny, tj. faktyczną możliwość wykupu zajmowanego lokalu mieszkalnego. Jednocześnie stwierdzili, że postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu kończy postępowanie w sprawie dla tej osoby, która wystąpiła z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. A zatem, postanowienie takie mieści się w katalogu postanowień kończących postępowanie, o których mowa, w art. 3 § 2 pkt 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a skoro tak, to podlega kontroli sądowej. W odpowiedzi na skargę organ przekazał wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz z aktami własnościowymi nieruchomości położnych w W. przy ul. [...] oraz [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg, m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Kwestionowane przez skarżących postanowienie Prezydenta W., wydane zostało na podstawie art. 28 w z. z art. 62 k.p.a. Abstrahując od oceny legalności takiego rozstrzygnięcia, zauważyć należy, że ma ono wyłącznie charakter wpadkowy, gdyż nie kończy postępowania (tj. nie zamyka dalszego procedowania przez organ administracji publicznej w sprawie w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a.), ani nie rozstrzyga ono jej co do istoty. Sprawą administracyjną, w której zostało ono wydane jest wszak sprawa o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...] w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. - o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279), a nie sprawa o dopuszczenie do postępowania określonych osób. Zostało ono więc wydane jedynie w jej toku. Kognicji Sądu podlegają zaś tylko te postanowienia wpadkowe, które podlegają zaskarżeniu w drodze zażalenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Takim postanowieniem zaś nie jest postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu podmiotów innych niż stowarzyszenie. Przyjęcie koncepcji, że kwestia udziału stron w postępowaniu administracyjnym może przedmiotem badania w ramach administracyjnego toku instancji oraz kontroli, sprawowanej przez sądy administracyjne, to dopuszczenie takiej wykładni art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a, rozszerzającej kognicję sądów administracyjnych na postanowienia o odmowie dopuszczenia do postępowania w charakterze strony, nie znajduje oparcia w zasadach celowości. Warto także zważyć, iż uznanie dopuszczalności skargi w takim wypadku mogłoby otworzyć drogę do faktycznego zablokowania dowolnego postępowania administracyjnego, jeżeli tylko odpowiednia liczba podmiotów złożyłaby wnioski o dopuszczenie do udziału i następnie kolejno zaskarżała postanowienia w tym przedmiocie. (vide: post. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2007 r., II SA/Kr 1226/04) Podkreślić jednocześnie należy, że brak kognicji sądu w odniesieniu do postanowienia o odmowie przyznania jednostce statusu strony w prowadzonym postępowaniu, nie oznacza, że jest ona pozbawiona instrumentów prawnych służących ochronie jej praw. Może bowiem - w terminie otwartym dla uczestników postępowania (o ile oczywiście termin ten będzie jej znany) - wnieść odwołanie od wydanej w postępowaniu decyzji, wskazując na interes prawny legitymujący ją do udziału w sprawie. Może również domagać się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Odrzucenie skargi skutkuje niemożnością rozpoznania stanowiska, zarzutów i wniosków zawartych w skardze, które dotyczą wymienionego na wstępie postępowania administracyjnego, a w szczególności dokonaniem oceny zasadności stanowiska organu co do domowy dopuszczenia skarżących do udziału w tym postępowaniu w charakterze strony. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.