I SA/Wa 1715/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Prezydenta W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Gminy W., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r., nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "H." działką nr [...] położoną w W. przy ul. [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 25 października 2002 r. Gmina W. wniosła do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast żądanie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. w przedmiocie uwłaszczenia opisanej powyżej działki. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Ministra Infrastruktury w dniu [...] kwietnia 2004 r. Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2005 r. o sygn. akt I SA/Wa 677/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powołaną decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nieprawidłowo umorzył postępowanie w sprawie, naruszając przepisy prawa procesowego. W ocenie Sądu nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, skoro postępowanie zostało wszczęte, są strony tego postępowania i jego przedmiot. Zdaniem Sądu organ administracji obowiązany był rozpoznać sprawę merytorycznie i nie mógł uchylić się od wydania decyzji merytorycznej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Minister Budownictwa ponownie umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe, ponieważ Gminie W. nie przysługuje atrybut strony w rozumieniu art. 157 § 2 w związku z art. 28 Kpa. Gmina nie wykazała bowiem tytułu prawnorzeczowego do uwłaszczonej nieruchomości, wynikającego chociażby z faktu jej komunalizacji. Wnioskodawca nie mając interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny nie był uprawniony do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1994 r. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy powyższą decyzję, podtrzymując stanowisko organu I instancji. Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 452/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi W. – uchylił decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2006 r. W ocenie Sądu I instancji Minister Budownictwa przy ponownym rozpoznaniu sprawy pominął wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku z dnia 1 czerwca 2005 r., błędnie przyjmując, że przedmiotem rozważań nie objęto kwestii legitymacji procesowej podmiotu wnioskującego o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1446/07, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. w W., uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 452/07, którym w wyniku skargi wniesionej przez W. uchylono powołaną decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sąd I instancji w sposób nieprawidłowy przyjął zakres związania oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2005 r., czym naruszył przepis art. 153 ppsa. Przyjmując bowiem, że organ administracji miał prawo zbadania legitymacji procesowej stron, a jej brak stanowił podstawę do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd I instancji zobowiązany był do dokonania rozważań i w tym zakresie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był ponownie rozpatrzyć sprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. 2. Ponadto zaznaczyć należy, iż ocena pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji być musi dokonana z uwzględnieniem wykładni prawa zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1446/07, co wynika z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że dokonując ustalenia zakresu związania oceną prawną zawartą w tym orzeczeniu, nie można abstrahować od przyczyn, jakie legły u podstaw wydania uchylonych wyrokiem z dnia 1 czerwca 2005 r. decyzji. Analiza powyższych daje zaś podstawę do twierdzenia, że ocena prawna zawarta w wyroku Sądu podlega ograniczeniu przez kontekst sprawy. Uznanie przez Sąd w tym wyroku, że postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, gdyż "są strony tego postępowania" nie oznacza, że Sąd dokonał zbadania interesu prawnego Prezydenta W. w postępowaniu administracyjnym i stwierdził, iż przysługuje mu przymiot strony. Stwierdzając, że są strony postępowania, Sąd odniósł się jedynie do faktu, że brak potwierdzenia pełnomocnictwa nie oznacza, że nie ma strony postępowania co czyniłoby postępowanie bezprzedmiotowym. 3. Dlatego kluczowe znaczenie ma ustalenie czy W. ma interes prawny do występowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej w odniesieniu do nieruchomości skarbowej tj. stanowiącej własność Skarbu Państwa. 4. W sprawie nadzorczej dotyczącej oceny legalności decyzji uwłaszczeniowej wydanej w trybie art. 2 ustawy ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) stronami postępowania uwłaszczeniowego są: Skarb Państwa, państwowa osoba prawna twierdząca, że w dniu wejście w życie przedmiotowej ustawy posiadała daną nieruchomość w zarządzie, oraz podmioty którym przysługuje im prawo rzeczowe (własność lub użytkowanie wieczyste do przedmiotowej nieruchomości). Trafnie zatem organy administracji uznały, że skarżąca nie jest stroną w postępowaniu uwłaszczeniowym. 5. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów świadczących o tym, iż była właścicielem przedmiotowych działek do dnia 5 grudnia 1990 r. Gmina W. wnioskiem z dnia 28 kwietnia 1999 r. wystąpiła do Wojewody [...] o przekazanie na jej rzecz przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzającej ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Sprawa ta jednak nie została rozstrzygnięta do tej pory ostateczną decyzją. 6. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie prawidłowo w zaskarżonej decyzji przyjęto, iż podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność wystąpienia z wnioskiem o przekazanie mienia w trybie art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej nie daje podstaw do przyjęcia, iż jest ona stroną uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. 7. Do czasu nabycia przez skarżącą praw do przedmiotowej nieruchomości w drodze konstytutywnego orzeczenia administracyjnego, brak jest podstaw do traktowania skarżącej jako strony postępowania administracyjnego dotyczącego tej nieruchomości w rozumieniu art. 28 kpa jako podmiotu, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. 8. Dlatego Sąd całkowicie podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, o braku przymiotu strony przez skarżącą i konieczności umorzenia wszczętego na wniosek skarżącej postępowania nadzorczego. Mając na uwadze powyższe Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ppsa.