I SA/Wa 1718/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 664/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 22 września 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 664/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały zwrócone w dniu 15 lutego 2017 r. Pismem z dnia 6 marca 2017 r. M. S. (dalej: skarżący) wezwał Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 22 września 2016 r. Następnie wniósł skargę do tutejszego sądu wnosząc o wymierzenie Prezydentowi grzywny oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Pismem z 27 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł również o zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i poinformował, że w związku z tym, że akta sprawy znajdują się obecnie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 260/16, nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności lub przewlekle prowadzić postępowanie po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Procesowa przesłanka wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może być spełniona, jeżeli skarżący wezwał właściwy organ po doręczeniu mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy. W niniejszej sprawie prawomocny wyrok z 22 września 2016 r. r., sygn. akt I SAB/Wa 664/16 wraz z aktami został doręczony Prezydentowi [...]y w dniu 15 lutego 2017 r. Dwumiesięczny termin do wykonania wyroku minął zatem w dniu 18 kwietnia 2017 r. Skarżący przed złożeniem skargi na niewykonanie wyroku zwrócił się pismem do Prezydenta [...] o jego wykonanie. Tym samym zostały spełnione procesowe przesłanki do rozpoznania skargi. Rozpatrywana w tym zakresie skarga zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnić należy, że istotą skargi wszczynającej postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za bezczynność po wyroku sądu jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków, mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Zastosowanie grzywny może mieć zatem miejsce, gdy po wyroku uchylającym akt, organ administracji pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy wprawdzie wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 140/12, Lex nr 1146236). Analizując treść uregulowania zawartego w omawianym przepisie należy zauważyć, że przewidziana w nim możliwość wymierzenia przez sąd grzywny organowi pozostającemu w zwłoce w wykonaniu orzeczenia sądu, nie zakłada w żadnym razie automatyzmu w zastosowaniu przez sąd tej sankcji, jeśli tylko strona - po uprzednim wezwaniu organu do wykonania wyroku - wniesie skargę z żądaniem wymierzenia organowi grzywny, a sąd stwierdzi, że upłynęły ustawowe terminy załatwienia sprawy. Rozpoznając skargę strony opartą na przesłankach określonych w ww. przepisie, sąd administracyjny jest obowiązany wziąć pod uwagę nie tylko fakt niewydania przez organ odpowiedniego aktu bądź dokonania czynności, ale także rozważyć wszelkie okoliczności związane z pozostawaniem przez organ w zwłoce z załatwieniem sprawy. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do Urzędu [...] w dniu 15 lutego 2017 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi - mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie wykonał nałożonego wyrokiem Sądu zobowiązania do zakończenia sprawy. Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 22 września 2016 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać, sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Organ wprawdzie poinformował w odpowiedzi na skargę, że nie posiada obecnie akt własnościowych sprawy z uwagi na toczące się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w związku z czym nie mógł zakończyć sprawy zainicjowanej przedmiotowym wnioskiem. W ocenie Sądu, wskazane okoliczności nie mogą stanowić podstawy do zaprzestania działania organu w rozpoznaniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Prezydent mógł przecież zwrócić się do Sądu o zwrot lub wypożyczenie akt, a czynności takich nie podjął. W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, iż represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 (tysiąca) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd (ok. 8 miesięcy). Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że w związku z nie podjęciem przez organ żadnych czynności mających na celu wykonanie wyroku, uznać należało, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd uznał, że jest on niezasadny. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jak również treść skargi nie pozwalają na przyjęcie, by skarżący na skutek nie rozpoznania wniosku w terminie doznał krzywdy wymagającej zadośćuczynienia poprzez przyznanie sumy pieniężnej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. Podstawą rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 3 wyroku był art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w związku z 205 § 2 powołanej ustawy zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego przez niego wpisu sądowego, kwotę 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem i kwotę 17 złotych tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.