I SA/Wa 1725/04

WyrokWSA w Warszawie2005-10-28

Skład orzekający: Anna Lech, Ewa Dzbeńska, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie prac remontowo-konserwatorskich zabytku może zostać skierowana do urzędu gminy zamiast do gminy jako właściciela obiektu, a jeśli nie, to jakie są konsekwencje prawne takiej sytuacji?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca wykonanie prac remontowo-konserwatorskich zabytku, która została skierowana do urzędu gminy zamiast do gminy jako właściciela obiektu, jest dotknięta wadą nieważności. Urząd gminy jest jedynie jednostką pomocniczą wójta i nie posiada legitymacji do bycia stroną postępowania w takim przypadku. Skoro decyzja organu pierwszej instancji jest nieważna, decyzja organu odwoławczego utrzymująca ją w mocy również jest nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Wójt Gminy G. zaskarżył decyzję Ministra Kultury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Ochrony Zabytków nakazującą Urzędowi Gminy G. wykonanie prac remontowo-konserwatorskich przy kaplicy grobowej wpisanej do rejestru zabytków. Skarżący podnosił, że sprawa powinna zostać zawieszona do czasu rozpatrzenia wniosku o wykreślenie kaplicy z rejestru, termin wykonania prac jest zbyt krótki, a decyzja została skierowana do niewłaściwego podmiotu (urzędu gminy zamiast gminy jako właściciela).
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Kultury oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Ochrony Zabytków w O. Delegatura w E. Stwierdzono również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska /spr./ Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy G. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania prac remontowo konserwatorskich 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Ochrony Zabytków w O. Delegatura w E. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Sygn. I SA /Wa 1725/04 Uzasadnienie Wojewódzki Zarząd Ochrony Zabytków w O. delegatura w E. decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nakazała Urzędowi Gminy G. podjęcie prac remontowo konserwatorskich kaplicy grobowej w D. w terminie do dnia [...] marca 2004r. Minister Kultury decyzją z dnia [...] lipca 2004r. uchylił powyższą decyzje w części dotyczącej nakazanego terminu wykonania prac remontowo konserwatorskich tj. do dnia [...] marca 2004r i wyznaczył nowy termin ich wykonania do dnia [...] września 2004r. w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kaplica grobowa w D. decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S. z dnia [...] marca 1983r. została wpisana do rejestru zabytków. Przeprowadzone w dniu [...] kwietnia 2004r oględziny zabytkowego obiektu potwierdziły potrzebę przeprowadzenia prac konserwatorsko - zabezpieczających zabytkową kaplicę w D.. Właścicielem obiektu jest gmina G.. Zgodnie z treścią art. 5 pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie i opiece nad zabytkami / Dz. U. Nr 162 poz. 1568 opiekę nad obiektem zabytkowym sprawuje właściciel. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł wójt gminy G. wnosząc o jej uchylenie. W skardze podnosi, że organy nie rozpoznały wniosku o wykreślenie kaplicy w D. z rejestru zabytków zatem do czasu podjęcia decyzji w tym przedmiocie sprawa konserwacji przedmiotowej kaplicy powinna ulec zawieszeniu. Ponadto wskazano, że termin wykonania prac konserwatorskich jest zbyt krótki co nie pozwala na zgromadzenie środków finansowych na ich przeprowadzenie, bowiem środki te muszą być uwzględnione w budżecie gminy, co wymaga zmiany rocznego planu finansowego w drodze uchwały Rady Gminy. Wskazano ponadto, że decyzja została skierowana nie do właściciela obiektu. Właścicielem obiektu jest bowiem gmina G., a nie zarząd gminy, który jest jednostką organizacyjną i nie posiada osobowości prawnej. Minister Kultury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona; stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153 poz. 1270) zwanej dalej ppsa. Zgodnie z treścią przepisu art. 5 pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie i opiece nad zabytkami / Dz. U. Nr 162 poz. 1568 / opiekę nad obiektem zabytkowym sprawuje właściciel. Właścicielem kaplicy nagrobnej w D. jest Gmina G., bowiem to na jej terenie znajduje się zabytkowy obiekt. Poza sporem pozostaje fakt, że decyzja z dnia [...] lutego 2004r. Wojewódzkiego Zarządu Ochrony Zabytków w O. delegatura w E. została skierowana do Urzędu Gminy. Przepis art. 33 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym / tekst jednolity Dz.01. Nr 142 poz. 1591/ stanowi, że "wójt wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy". Ustawa w cytowanym przepisie sprowadza urząd gminy do roli jednostki pomocniczej wójta (biuro), odmawiając mu statusu organu gminy. Z powyższych względów urząd gminy nie może być podmiotem obowiązku polegającego na renowacji zabytkowej kaplicy, z uwagi na brak materialnoprawnych przesłanek wynikających z ustawy. Wobec powyższego decyzje obu orzekających organów dotknięte są wadą nieważności. Decyzja organu pierwszej instancji dlatego, że została skierowana nie do podmiotu będącego stroną postępowania (art.156 § 1 pkt.4 kpa), którym w niniejszej sprawie jest Gmina G. jako właściciel przedmiotowego obiektu zabytkowego. Natomiast decyzja organu odwoławczego, gdyż wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, ponieważ utrzymała w mocy nieważną decyzję. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 ust.2 i art. 152 uppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło