I SA/Wa 1726/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi D. S., J. J., M. J., A. J. i E. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 495/14 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 3 000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz D. S., J. J., M. J., A. J. i E. K. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D. S., J. J., M. J., A. J., E. K. złożyli skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 495/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł, stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu po wydaniu wyroku z 9 października 2014 r. ma rażący charakter, przyznanie skarżącym od Prezydenta sumy pieniężnej i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że prawomocny wyrok z 9 października 2014 r. wraz z aktami administracyjnymi zwrócone zostały organowi [...] grudnia 2014 r. Pomimo złożenia przez skarżących wezwania do wykonania wyroku organ nie wydał decyzji. Wobec powyższego skarżący złożyli skargę o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny za niewykonanie wyroku z 9 października 2014 r. Wyrokiem z 18 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1800/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] zł. Pomimo złożenia przez skarżących w dniu [...] maja 2016 r. ponownego wezwania do wykonania wyroku z 9 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 495/14 Prezydent [...] nie wydał decyzji. Skarżący podkreślili, że w niniejszej sprawie wszelkie kwestie formalne zostały już ustalone, zatem nic nie stało na przeszkodzie rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie i wydanie decyzji administracyjnej. Podnieśli, że bezczynność organu ma miejsce zaraz po upływie ustawowych terminów do załatwienia sprawy lub upływie terminów dodatkowych. Przyczyny uchybienia przez organ wskazanych terminów, jak i stopień aktywności organu podczas prowadzonego postępowania, które nie zostało jednak zakończone, są w tym przypadku bez znaczenia dla uznania bezczynności organu. Odpowiedzialność za bezczynność zgodnie z regułą prawa publicznego jest odpowiedzialnością nie wymagającą elementów subiektywnych. Skarżący zarzucili, że Prezydent działa wbrew ogólnym zasadom postępowania administracyjnego z których jednoznacznie wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. W ocenie skarżących postępowanie organu niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa. Ponadto podważa ono wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Przede wszystkim organ uchybił terminowi, który wskazany został w wyroku Sądu z 9 października 2014 r. i nie wykonał nałożonego tymże orzeczeniem zobowiązania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wskazał, że pełnomocnik stron został poinformowany o tym, że z uwagi na analizę zgromadzonej dokumentacji, nie było możliwe wydanie decyzji w sprawie o odszkodowanie w terminie wyznaczonym przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ppsa i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu. Po drugie strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z 9 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 495/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy zostały doręczone Prezydentowi [...] stycznia 2015 r., a zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął [...] kwietnia 2015 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu Prezydent nie wydał decyzji. Podkreślić należy, że tutejszy Sąd wyrokiem z 18 listopada 2015 r. w sprawie o sygn. akt. I SA/Wa 1800/15 wymierzył Prezydentowi grzywnę w kwocie [...] zł. Jednakże pomimo ukarania organ nie wykonał wyroku. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę ponad półtoraroczne przekroczenie wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, fakt, że organ już wcześniej został ukarany grzywną, Sąd uznał, że grzywna w żądanej przez skarżących wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją dla organu za niewykonanie wyroku z 9 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 495/14. Wymierzenie grzywny na podstawie przepisu art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 I 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1672/07 lex nr 459927). Jednocześnie rozpoznając sprawę - stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 ppsa -Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z 9 października 2014 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, iż do dnia rozpatrzenia niniejszej skargi Prezydent nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie, pomimo wydania w sprawie wyroku wymierzającego mu grzywnę. Zważyć należy, że niewykonanie wyroków sądów niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwić sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak również do władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie skarżącym sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. W ocenie Sądu wysokość wymierzonej grzywny oraz orzeczenie w zakresie rażącego naruszenia prawa stanowią wystarczającą dolegliwość dla organu mobilizującą go do wydania orzeczenia. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd z mocy art. 154 § 1, § 2 zd. 2, § 6 ppsa oraz art. 151 ppsa orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.