I SA/Wa 1745/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-11-13
Skład orzekający: Justyna Wtulich – Gruszczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu, w wysokości trzykrotności stawki minimalnej, uzasadnia nakład pracy pełnomocnika w postaci zapoznania się z aktami sprawy, rozmów z klientem, analizy prawnej i zajęcia stanowiska?Ratio decidendi
Sąd uznał, że czynności pełnomocnika, takie jak zapoznanie się z aktami sprawy, sporządzenie pisma podtrzymującego wniosek o przywrócenie terminu oraz wniesienie zażalenia, stanowią typowe i podstawowe czynności, które nie uzasadniają przyznania wynagrodzenia w wysokości trzykrotności stawki minimalnej. Brak jest przesłanek do zasądzenia wyższego wynagrodzenia, gdy nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, a skala aktywności pełnomocnika pozostała na podstawowym poziomie.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem odrzucił skargę E. R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Następnie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia tych braków. Pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną z urzędu w wysokości trzykrotności stawki maksymalnej oraz o zwrot wydatków. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu S. S. kwotę 147,60 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (w tym podatek VAT) oraz kwotę 10,40 zł tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, łącznie 158,00 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego S. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego S. S. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych), podwyższoną o stawkę 23 % podatku od towaru i usług tj. kwotę 27,60 zł (dwadzieścia siedem złotych 60/100 ) – łącznie kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych 60/100) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 10,40 zł (dziesięć złotych 40/100) tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, łącznie 158,00 zł (sto pięćdziesiąt osiem złotych).
Postanowieniem z 15 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie odrzucił skargę E. R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r., nr [...] ze względu na nie uzupełnienie braków formalnych skargi.
Postanowieniem z 29 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych
w [...], na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony radca prawny – S. S.
Postanowieniem z 5 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W dniu 10 kwietnia 2018 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżącej w którym podtrzymał wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienie braków formalnych skargi. Ponadto, pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu poniesienia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w wysokości trzykrotności stawki maksymalnej, według rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone przez stronę w całości, ani w części. Pełnomocnik wniósł także o zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków w postaci kosztu doręczenia stronie listem poleconym zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem procesowym i nawiązania kontaktu w sprawie, w wysokości 5,20 zł.
W uzasadnieniu swojego wniosku pełnomocnik wskazał, że nakład pracy uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w wysokości trzykrotności stawki minimalnej. Jako podjęte czynności wskazał zapoznanie się w sądzie z obszernymi aktami sprawy, także z aktami sprawy administracyjnej, rozmowy telefoniczne z klientem, analizę prawną sprawy oraz zajęcie stanowiska w sprawie.
W dniu 24 kwietnia 2018 r. (data stempla biura podawczego) wpłynęło zażalenie na postanowienie Sądu z 5 kwietnia 2018 r. odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W zażaleniu pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu poniesienia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w wysokości trzykrotności stawki maksymalnej, według rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone przez stronę w całości, ani w części. Pełnomocnik wniósł o zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków w postaci kosztu doręczenia stronie listem poleconym zawiadomienia o wyznaczeniu go pełnomocnikiem procesowym i nawiązania kontaktu w sprawie, oraz kosztu wysłania pisma z 4 kwietnia 2018 r. – łącznie kwotę w wysokości 11,10 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 11 października 2018 r., sygn. akt I OZ 918/18 oddalił zażalenie na postanowienie Sądu z 5 kwietnia 2018 r. odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych
w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnego określa obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z
3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715 t.j.).
W niniejszej sprawie zażalenie zostało wniesione przez pełnomocnika skarżącej w dniu 24 kwietnia 2018 r. (data stempla biura podawczego), a zatem w sprawie zastosowanie będą miały przepisy ww. rozporządzenia.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz
2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu.
Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje Rozdział 4 rozporządzenia.
W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia, opłata w postępowaniu zażaleniowym wynosi 120 zł. Stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłatę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. Ponadto, stosownie do treści § 3 ww. rozporządzenia wniosek zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy w czytelni Sądu, pismem z 4 kwietnia 2018 r. podtrzymał wniosek skarżącej
o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz sporządził i wniósł w dniu 24 kwietnia 2018 r. zażalenie na postanowienie Sądu z 5 kwietnia 2018 r., odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W piśmie z 4 kwietnia 2018 r. oraz w zażaleniu z 20 kwietnia 2018 r. pełnomocnik zawarł wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w wysokości trzykrotności stawki maksymalnej, określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Jednocześnie, pełnomocnik wniósł o zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków w postaci kosztu doręczenia stronie listem poleconym zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem procesowym i nawiązania kontaktu w sprawie, w wysokości 5,20 zł oraz kosztu wysłania pisma z 4 kwietnia 2018 r. w sumie na łączną kwotę w wysokości 11,10 zł. Jednocześnie oświadczył, że koszty nie zostały opłacone przez stronę w całości, ani w części.
Mając na uwadze nakład pracy pełnomocnika, liczbę stawiennictw w sądzie, wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy oraz podjęte czynności referendarz sądowy uznał, że brak jest podstaw do zasądzenia pełnomocnikowi wynagrodzenia w wysokości trzykrotności stawki minimalnej określonej w przepisach rozporządzenia.
Wskazać należy, że Sąd/referendarz sądowy może zasądzić stawkę wyższą niż wskazaną w rozporządzeniu w sytuacjach szczególnych, gdy nakład pracy pełnomocnika jest szczególnie istotny i znaczny. W niniejszej sprawie brak jest przesłanek do zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w sprawie, gdy żadne nadzwyczajne okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności radcy prawnego pozostawała na podstawowym poziomie.
Analogicznie podkreśla się w orzecznictwie sądowym: jeśli żadne ekstraordynaryjne okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocnika pozostała na przeciętnym poziomie to nie istnieją przesłanki do zasądzenia w sprawie wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych (postanowienie NSA w Warszawie z dnia 17 października 2012 r., II FZ 878/12, LEX nr 1244413).
W niniejszej sprawie czynności radcy prawnego sprowadzały się do zapoznania się z aktami sprawy, sporządzenia pisma procesowego podtrzymującego wniosek skarżącej o przywrócenie terminu oraz sporządzenie i wniesienie zażalenia od postanowienia Sądu z 5 kwietnia 2018 r. Stwierdzić należy, że są to typowe i podstawowe czynności podejmowane zazwyczaj przez pełnomocników w sprawach. Wymienione w uzasadnieniu wniosku przez pełnomocnika czynności polegające na zapoznaniu się w sądzie z obszernymi aktami sprawy, także z aktami sprawy administracyjnej, rozmowy telefoniczne z klientem, analiza prawna oraz zajęcie stanowiska w sprawie są to zwykłe, standardowe czynności podejmowane przez pełnomocników.
Mając na uwadze powyższe okoliczności przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie według stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit d rozporządzenia za postępowanie zażaleniowe w wysokości 120 złotych, którą to kwotę podwyższono o kwotę 27,60 złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, co łącznie daje kwotę w wysokości 147,60 złotych. Jednocześnie wskazać należy, że brak jest podstaw do zasądzenia pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za sporządzenie pisma procesowego z 4 kwietnia 2018 r., w którym podtrzymał wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i wniósł o przyznanie wynagrodzenia w wysokości trzykrotności stawki minimalnej, według
ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje Rozdział 4 rozporządzenia. Przepisy w § 21 rozporządzenia wskazują szczegółowo za jaki rodzaj podjętych przez pełnomocnika czynności należy się wynagrodzenie w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, jak i w drugiej instancji. Brak jest zatem podstaw do przyznania pełnomocnikowi z urzędu odrębnego wynagrodzenia za sporządzenie pisma procesowego z 4 kwietnia 2018 r., gdyż rozporządzenie za tego typu czynność nie przewiduje odrębnego wynagrodzenia dla pełnomocnika.
Jednocześnie uwzględniono wniosek pełnomocnika o przyznanie niezbędnych oraz udokumentowanych wydatków poniesionych w sprawie i zasądzono kwotę w wysokości 10,40 zł. Na kwotę tą składa się koszt doręczenia stronie listem poleconym zawiadomienia o wyznaczeniu radcy prawnego – S. S. pełnomocnikiem procesowym, na potwierdzenie czego pełnomocnik dołączył dowód nadania przesyłki pocztowej z podaną w wysokości 5,20 zł opłatą. Do tego dodano koszt wysłania pisma z 4 kwietnia 2018 r. listem poleconym, według ceny podstawowej znajdującej się na stronie cennika przesyłek poleconych Poczty Polskiej w wysokości 5,20 zł. Pełnomocnik nie dołączył bowiem potwierdzenia nadania tego listu poleconego wraz ze wskazaną wysokością opłaty. Z tego względu, zasądzono kwotę 5,20 zł według ceny podstawowej za list polecony cennika Poczty Polskiej.
Z powyższych względów, przyznano pełnomocnikowi tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków kwotę w wysokości 10,40 złotych.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d ww. rozporządzenia orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło