I SA/Wa 1776/24
WyrokWSA w Warszawie2025-03-03
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Jolanta Dargas, Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nieruchomości objętej Dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, możliwe jest ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców pierwotnych właścicieli budynków, gdy grunt przeszedł na własność m. st. Warszawy, a budynki stanowiły odrębną własność?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny. W szczególności, organy nie wykazały jednoznacznie, czy na nieruchomości istniały budynki stanowiące odrębną własność w dacie wejścia w życie dekretu, błędnie interpretowały umowę sprzedaży z 1945 r. oraz nieprawidłowo zakwalifikowały przeznaczenie terenu pod budownictwo wielorodzinne i usługi jako cel publiczny. Ponadto, organy błędnie uznały istniejący budynek za jednorodzinny, ignorując jego stan techniczny i decyzję o rozbiórce.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie, który był objęty Dekretem z dnia 26 października 1945 r. Organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując m.in. na przeznaczenie terenu pod budownictwo wielorodzinne i drogi publiczne, a także na odrębną własność budynków. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące własności budynków oraz ich charakteru, a także błędną interpretację przepisów dotyczących celu publicznego i planu zagospodarowania przestrzennego. Skargi zostały wniesione przez spadkobierców pierwotnych właścicieli budynków oraz przez osoby, które nabyły część gruntu przed wejściem w życie dekretu.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant starszy referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2025 r. sprawy ze skarg M. D. i A. N. oraz A.O. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2024 r. nr KOC/1593/Go/24 w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy nr 63/SD/2024 z 30 stycznia 2024 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz M. D. i A. N. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz A.O. i J. K. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 19 czerwca 2042r., nr KOC/1593/Go/24 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 30 stycznia 2024 r. nr 63/SD/2024 odmawiającą uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ulicy [...], oznaczonej hipotecznie jako "[...], rej. [...], dalej "nieruchomość".
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U.50.279), dalej "dekret". Z dniem jego wejścia w życie grunt tej nieruchomości przeszedł na własność Gminy m. st. Warszawy, a w dalszej kolejności na rzecz Skarbu Państwa. Następnie na mocy art. 2 ust. 1 ustawy z 15 marca 2002 r. o ustroju miasta st. Warszawy grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością m. st. Warszawa.
Nieruchomość, zgodnie z zaświadczeniem Państwowego Biura Notarialnego w Warszawie z 18 października 1968 r. stanowiła współwłasność S. S. i M. S. na podstawie umowy sprzedaży z 21 października 1925 r. Spadkobiercą S. S. był jego syn M. Umową z 13 października 1945 r. (a więc przed wejściem w życie dekretu) M. S. sprzedał A. O. i J. K. odziedziczoną po ojcu część nieruchomości. W akcie zaznaczono, że przedmiotem sprzedaży nie są znajdujące się na nieruchomości zabudowania. Obecnie dawna nieruchomość hipoteczna składa się z działek ew. [...], [...], [...].
Organ I instancji stwierdził, że roszczenie dekretowe nie ma charakteru podzielnego a odrębność budynku wynika nie z art. 5 dekretu ale z przepisów Kodeksu Napoleona i brak jest możliwości uwzględnienia wniosku dekretowego i ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Poza tym, co do działki [...] stwierdzono, że stanowi ona część drogi publicznej ulicy [...] a zgodnie z art. 214 a ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami brak jest w takiej sytuacji ustanowienia prawa użytkowania wieczystego ponieważ działka ta stanowi część chodnika - drogi przeznaczonej dla ruchu pieszego, Pozostała część nieruchomości dekretowej tj. działka [...] i [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem E9.1MW/U (uchwała nr XCIV/2413/2014 Rady m. st. Warszawy z 6 listopada 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...]). Jako podstawowe przeznaczenie terenu wskazano przeznaczenie tego terenu pod mieszkalnictwo wielorodzinne (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna) i funkcje usługowe, które zgodnie z planem należy rozumieć działalność w obiektach wolnostojących lokalach użytkowych, której celem jest zaspokajanie potrzeb ludności. Zgodnie z art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( t.j. Dz.U.2024.1145 ), daje "ugn". są to cele publiczne.
Odwołanie wnieśli Skarżący M. D. , M. P. , A. N., J. N., M. N., E. G., M. G. wskazując, że zostały spełnione wszystkie warunki do przyznania prawa użytkowania wieczystego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie nie znalazło podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przywołując unormowania prawne dekretu warszawskiego (art. 7, 8). Organ potwierdził, że w sprawie niniejszej wniosek dekretowy został złożony w terminie i nie został rozpoznany, co oznacza że wniosek ten powinien zostać rozpoznany w trybie przepisów dekretu a właściciel nie utracił własności budynku położonego przy ulicy [...]. W sytuacji gdy został złożony wniosek dekretowy, zgodnie z art. 1,5 i 8 dekretu budynki znajdujące się na nieruchomości stawały się przedmiotem odrębnej własności, do czasu rozpoznania wniosku dekretowego. Zdaniem SKO, prawo użytkowania wieczystego nie może być realizowane odrębnie od prawa własności budynków posadowionych na tym gruncie. Prawo do ustanowienia użytkowania wieczystego jest prawem związanym z prawem własności budynków o których mowa w art. 5 dekretu i nie jest możliwa sytuacja w której właścicielem budynku jest inna osoba niż właściciel gruntu. Wynika to z art. 235 § 2 kodeksu cywilnego.
Ponadto na działce znajduje się budynek jednorodzinny i zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przyznanie użytkowania wieczystego byłoby niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który to teren przeznacza pod budownictwo wielorodzinne.
Z art. 2a ustawy o drogach publicznych wynika zakaz przenoszenia własności dróg publicznych. Zgodnie z art. 214 ust. 1 pkt 1 ugn odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu, ze względu na przeznaczenie i cele określone w art. 6 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym celem publicznym jest przeznaczenie gruntów pod drogi publiczne.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli Skarżący M. D. , A. N. zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie Skarżącym prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...] ewentualnie o uchylenie obu decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
-art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w szczególności brak ustalenia czy przed wejściem w życie dekretu na nieruchomości znajdowały się budynki, które stanowiły odrębny od gruntu przedmiot własności oraz brak ustalenia czyją własność stanowi budynek na tej nieruchomości;
-naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji w sytuacji gdy było to nieprawidłowe wobec nie ustalenia istotnych okoliczności sprawy;
-naruszenie art. 138 § 2 zd. 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i brak uchylenia przez organ II instancji decyzji organu I instancji pomimo że organ I instancji nie zbadał okoliczności wskazanych w decyzji kasatoryjnej z 19 kwietnia 2023 r. KOC/5107/Go/21, w szczególności nie ustalił czyją własnością był budynek;
-naruszenie art. 7, 77 § 1 kpa, 80 i 107 § 3 kpa poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego bez ustalenia czy rzeczywiście w chwili wydawania decyzji dekretowej na nieruchomości znajduje się budynek a jeżeli tak to jaki jest jego stan i czy może zostać uznany za budynek jednorodzinny;
-naruszenie prawa materialnego tj. art. 3 pkt 2a ustawy prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że budynek znajdujący się przy ulicy [...] jest budynkiem jednorodzinnym a sytuacji gdy został on wyłączony z użytkowania wobec nie spełnia kryterium budynku jednorodzinnego i w efekcie błędne ustalenie, że przyznanie prawa użytkowania wieczystego wnioskodawcom byłoby niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego, który przeznacza nieruchomość pod budownictwo wielorodzinne.
Drugą skargę wywiedli A. O. i J. K.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
Naruszenie przepisów postępowania:
-art. 8, 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa poprzez lakoniczne, niezrozumiałe i nienależycie uzasadnione uzasadnienie decyzji i nie odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania, sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną rozstrzygnięcia;
art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez nie zebranie w sposób prawidłowy całego materiału dowodowego, brak logiki i zgodności z doświadczeniem życiowym tj. uznanie, że budynek nie należał do S. S.; że budynek stał się samodzielną własnością (oddzielną od gruntu) i nie objęty był umową sprzedaży z 1945 r.; na podstawie art. 518 i 553 Kodeksu Napoleona M. S. nie nabył własności budynku podczas gdy brak jest jednoznacznych ustaleń w tym zakresie; wniosek jest niezasadny podczas gdy było możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego co najmniej do części nieruchomości nie znajdującej się pod budynkiem, roszczenie dekretowe jest niepodzielne, brak jest podstaw do podziału działki zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa; SKO nie odnosi się w pełni do tej podstawy odmowy i nie wyjaśnia ich w żaden sposób, nieruchomość objęta wnioskiem przeznaczona jest na cele nauki, oświaty i kultury ew. na inne cele określone w art. 6 ugn;
-nie odniesienie się do zarzutów dotyczących istnienia na działce objętej wnioskiem drogi publicznej, nierozpoznanie sprawy ponownie i nie odniesienie się do zarzutów skarżących, niewykazanie dlaczego podział działki byłby niezgodny z prawem i ładem przestrzennym, nie wykazanie na podstawie jakich dowodów organ ustalił, że budynek jest budynkiem jednorodzinnym i nie wykazanie dlaczego w ocenie organu w budynku nie można wydzielić więcej niż 2 lokali mieszkalnych, nieprawidłową ocenę sprzedaży z 13 października 1945 r. i uznanie, że budynki posadowione na tej nieruchomości nie wchodziły w zakres udziału we współwłasności;
-art. 8, 9, 15, 77 kpa poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania oraz lakoniczne uzasadnienie;
-art. 15 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i ustalenie w uzasadnieniu nowej podstawy prawnej do odmowy uwzględnienia wniosku nieuwzględnionej w decyzji organu I instancji poprzez nie odniesienie się do wszystkich podstaw odmowy zawartych w decyzji organu I instancji oraz zarzutów odwołania;
Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
- art. 7 dekretu poprzez nieuwzględnienie wniosku dekretowego, nieuprawnione przyjęcie, że ustanowienie użytkowania wieczystego jest sprzeczne z planem zagospodarowania przestrzennego;
-art. 518 i 533 Kodeksu Napoleona poprzez uznanie, że mają one zastosowanie do niniejszej sprawy oraz że na ich podstawie budynek posadowiony na nieruchomości stanowił samodzielną własność M. S.;
Art. 3 ust. 2a ustawy prawo budowlane poprzez uznanie, że budynek posadowiony na nieruchomości może być jedynie budynkiem jednorodzinnym.
W konkluzji wniesiono o uchylenie obu decyzji i zwrot kosztów postępowania i uznanie na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji aktualnego artykułu 214 a ust. 1 ugn za niegodny z Konstytucją w związku z zaistnieniem "wtórnej niekonstrukcyjności" lub "oczywistej niekonstytucyjności mając na uwadze treść wyroku Trybunału Konstrukcyjnego z 19 lipca 2016 r. sygn. k.p. 3/15 a gdy sąd uzna, że sam nie może stwierdzić niekonstytucyjności wystąpienie przez sąd do TK o zbadanie tego czy art. 214 a ust. 1 ugn jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 oraz art. 2 i 21 ust. 2 Konstytucji R.P.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargi są częściowo zasadne.
Materialnoprawna podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy dekretu warszawskiego. Zgodnie z nimi nieruchomości warszawskie przechodziły z dniem jego wejścia w życie na własność m. st. Warszawy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tego aktu dotychczasowego właściciel gruntu lub jego następca prawny mógł w ciągu 6 miesięcy od daty objęcia gruntu w posiadanie przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie mu na tym gruncie wieczystej dzierżawy. Gmina, zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu, miała obowiązek uwzględnienia tego wniosku jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wg planu zabudowania. (obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Do czasu rozpoznania wniosku dekretowego budynki i inne przedmioty znajdujące się na gruncie pozostawały własnością dawnego właściciela.
W niniejszej sprawie wniosek dekretowy został złożony w terminie i do czasu wydania kontrolowanej decyzji nie został rozpoznany. Niesporne było, że nieruchomość stanowiła współwłasność S. S. i jego syna M. S. (następnie jego spadkobiercy). Tenże M. S. na mocy aktu notarialnego z 13 października 1945 r. sprzedał część odziedziczoną po ojcu J. i M. małż. G., którzy złożyli wniosek dekretowy.
W ww. akcie notarialnym zostało zawarte stwierdzenie, że M. S. sprzedaje połowę placu odziedziczoną po swym ojcu, z zastrzeżeniem, że do przedmiotu sprzedaży nie należą znajdujące się na tej nieruchomości zabudowania jako nie stanowiące własności S. S.. W akcie notarialnym nie sprecyzowano o jakie zabudowania chodzi. Niesporne jest także w tej sprawie, że obecnie na nieruchomości znajduje się budynek o przeznaczeniu mieszkalnym, choć przeznaczony do rozbiórki.
Organ przyjął, że prawo użytkowania wieczystego nie może być realizowane odrębnie od prawa własności budynku posadowionego na tym gruncie. Nie jest możliwe aby właścicielem budynku była inna osoba niż użytkownik wieczysty gruntu na którym budynek ten jest posadowiony, co wynika z art. 235 § 2 kodeksu cywilnego. Poza tym na działce znajduje się budynek jednorodzinny a zgodnie z obecnym planem miejscowym teren ten przeznaczony jest pod budownictwo wielorodzinne – co wyklucza ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Poza tym część gruntu przeznaczona jest pod drogę publiczną a zgodnie z art. 214 ust. 1 pkt 1 ugn odmawia się ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu, ze względu na cele określone w art. 6 ugn, zgodnie z którymi celami publicznymi są wydzielanie gruntów pod drogi publiczne.
W tak ustalonym prze organ stanie faktycznym, w ocenie sądu doszło do naruszenia art. 8, 77 § 1, 80, 107 §3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Ustalenia faktyczne dokonane przez organ stanowią w większości ustalenia nie poparte nie budzącymi wątpliwości dowodami. Zgodnie natomiast z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej ma przecież obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że ani organ I instancji ani tym bardziej II instancji nie przedstawił dowodów na okoliczność, że działka [...] stanowi w całości część drogi publicznej.
Po drugie, mimo prawidłowego ustalenia przez organy, że zgodnie z planem miejscowym (uchwała nr XCIV/2413/2014 Rady m. st. Warszawy z 6 listopada 2014r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...]), teren dawnej nieruchomości dekretowej przeznaczony jest pod zabudowę wielorodzinną z usługami – organ przyjął a priori, że tego rodzaju funkcja zabudowy stanowią cel publiczny.
Po trzecie, organy przyjęły, że zgodnie z art. 214 a ust. 1 ugn – w odniesieniu do tych działek nie jest możliwe oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczystego ze względu na przeznaczenie nieruchomości w planie na cele nauki, oświaty i kultury.
Sąd podziela, zarzuty skargi, że organ nie ustalił czy w dacie wejścia w życie dekretu w ogóle na tym gruncie znajdował się jakikolwiek budynek a jeżeli tak to czy mógł być od przedmiotem odrębnej własności innych osób niż te które złożyły wniosek dekretowy.
Na gruncie dekretu, jako wyjątku od zasady superficies solo cedit, do czasu rozpoznania wniosku dekretowego, mamy do czynienia z odrębną własnością gruntu i budynku.
W dacie sprzedaży przez M. S. udziału w gruncie podstawę prawną tej czynności stanowiły regulacje Kodeksu Napoleona. Zgodnie z art. 552 tego kodeksu własność ziemi pociągała za sobą własność wszystkiego co jest wewnątrz niej i na zewnątrz. Z kolei art. 553 kodeksu Napoleona stanowił o domniemaniu własności budowli jako zrobionej nakładem właściciela. Domniemanie to jest domniemaniem obalalnym. Kodeks Napoleona, wbrew temu co wywodzi organ, nie przewidywał zatem jako zasady odrębnej własności budynku od gruntu a wprost przeciwnie. Oświadczenie złożone przez sprzedającego nie stanowi, w ocenie sądu podstawy do uznania, że własność budynku stanowiła odrębny od gruntu przedmiot własności. Nie mogło ono jako samodzielne wykreować odrębnego przedmiotu własności. W konsekwencji nabywając prawa do gruntu małżonkowie J. i M. G. nabyli prawo do budynku, o ile rzeczywiście w dacie podpisywania aktu notarialnego istniał. Ponieważ jednak przedmiotem sprzedaży nie była cała nieruchomość prawo to w połowie pozostało przy M. S. Tym samym zasadne są zarzuty skarg, że organ dokonał wadliwej wykładni umowy sprzedaży z 13 października 1945 r i ustalił na jej podstawie, że bliżej nie określone budynki znajdujące się na tej nieruchomości stanowiły odrębny od grunt przedmiot własności.
Kolejną kwestią w tej sprawie jest teza przyjęta przez organ, że skoro zgodnie z planem grunt przeznaczony jest pod budownictwo wielorodzinne i funkcje usługowe, to tego rodzaju przeznaczenie stanowi celu publiczny.
Sąd tej koncepcji nie podziela. O ile rzeczywiście 50 lat temu budownictwo wielorodzinnego realizowane było przez podmioty państwowe to obecnie tego rodzaju inwestycje realizowane są praktycznie wyłącznie przez podmioty prywatne, podobnie zresztą jak realizacja funkcji usługowych, za wyjątkiem inwestycji finansowych przez podmioty publiczne typu szkoły (choć i tu nie zawsze), czy szpitale, inne placówki medyczne, sądy itp.. Oznacza to, co do zasady, że skoro plan przeznacza nieruchomość pod budownictwo wielomieszkaniowe to realizacja celu planistycznego nie stanowi celu publicznego w rozumieniu art. 6 ugn. Zabudowa wielorodzinna ani zabudowa pod bliżej nie określone funkcje usługowe nie stanowi celu publicznego w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten wymienia jakiego rodzaju inwestycje stanowią cel publiczny (np. drogi) i nie ma w nim takich jakie wskazane są w planie miejscowym dla tej nieruchomości.
Poza tym trafnie wskazują skarżący, że organ bez żadnej refleksji przyjął, wbrew ustaleniom planu, że nieruchomość przeznaczona jest na cele nauki, oświaty i kultury, co stanowi o naruszeniu przez organ art. 8, i art. 11 kpa.
Odnośnie budynku posadowionego obecnie na gruncie wskazać należy, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 Prawa budowlanego pod pojęciem budynku jednorodzinnego należy rozumieć budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej albo grupowej służący zaspokajaniu potrzeb mieszkalnych stanowiący samodzielnie całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż 2 lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Jak natomiast wynika z akt sprawy na nieruchomości posadowiony jest budynek 11 izbowy. Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie organ przyjął, że ma do czynienia z budynkiem jednorodzinnym, abstrahując od tego, że budynek został przeznaczony do rozbiórki i wyłączony z użytkowania decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z 5 sierpnia 2020 r. nr IVOT/1362020. Okoliczność ta powinna zostać wzięta pod uwagę przy ocenie spełnienia przesłanek do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.
Sąd co do zasady zgadza się z wywodem organu o zakazie przenoszenia własności dróg publicznych jako, że drogi stanowią cel publiczny a zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych nieruchomości zajęte pod drogę publiczną wyłączone są z obrotu, a zgodnie z art. 214 ust. 1 pkt 1 ugn stanowi to podstawę do odmowy przyznania użytkowania wieczystego. Organ przyjął, że część nieruchomości stanowi drogę i chodnik. Jak to wynika chociażby ze zdjęć znajdujących się w aktach nieruchomość jest ogrodzona, ma bramę i furtkę. Stanowi zatem samodzielny element przestrzenny. Istotnie wzdłuż tej ogrodzonej nieruchomości budynkowej znajduje się chodnik jednakże w ocenie sądu organ nie przedstawił dowodu, że chodnik ten (jako element składowy drogi) stanowi dz. nr ew. [...]. A tylko w takiej sytuacji w stosunku do tej działki nie byłoby możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, mają na względzie dokonaną wykładnię prawa rozpozna ponownie wniosek dekretowy.
W sposób wyczerpujący ustali stan faktyczny w sprawie w tym: ustali czy w dacie wejścia w życie dekretu nieruchomość była zabudowana budynkiem a jeżeli tak to czy jest to budynek wielorodzinny czy jednorodzinny, ustali czy rzeczywiście chodnik znajduje się na dawnej nieruchomości przeddekretowej czy też nie a ustalenia te powinny znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji geodezyjnej, oceni jakie znaczenia dla możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego ma wyłączenie spod użytkowania budynku.
Zadba aby uzasadnienie decyzji spełniało wymogi art. 107 § 3 kpa.
Wobec nie ustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego, przedwczesne jest odnoszenie się przez Sąd do zarzutów prawa materialnego.
Sąd nie uwzględnił wniosku strony o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstrukcyjności art. 214 a ust. ugn mając na uwadze fakt, że art., 214 a był przedmiotem oceny konstytucyjności w sprawie KP 3/15 z 19 lipca 2016 r i z drugiej strony kontrowersje co do legalności powołania członków Trybunału Konstytucyjnego.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ppsa i 135 ppsa Sąd uchylił obie decyzje.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 ppsa w zw. z § 14 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j. D.U. 2023, poz. 1964) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. D.U. 2018, poz. 265) i
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło