I SA/Wa 1784/10
WyrokWSA w Warszawie2011-05-20
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Emilia Lewandowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Fundacja posiada legitymację skargową do zaskarżenia uchwały Rady Miasta w sprawie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości, jeśli jej interes prawny opiera się na umowie najmu tej nieruchomości, a nie na prawie własności?Ratio decidendi
Fundacja nie posiada legitymacji skargowej do zaskarżenia uchwały Rady Miasta w sprawie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości, ponieważ jej interes prawny opiera się jedynie na umowie najmu, która ma charakter zobowiązaniowy i nie daje podstaw do kwestionowania nabycia nieruchomości przez gminę w drodze prawa pierwokupu. Sąd administracyjny jest zobowiązany do zbadania legitymacji procesowej skarżącego, a brak tej legitymacji uniemożliwia merytoryczne badanie zarzutów skargi.Stan faktyczny
Fundacja wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta wyrażającą zgodę na nabycie nieruchomości, twierdząc, że narusza ona jej interes prawny wynikający z umowy najmu tej nieruchomości. Fundacja wywodziła swój interes prawny z faktu zawarcia umowy najmu części nieruchomości, która była przedmiotem przedwstępnej umowy sprzedaży. Gmina, korzystając z prawa pierwokupu, dokonała nabycia nieruchomości, pozbawiając Fundację prawa do jej użytkowania. Rada Miasta wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi, kwestionując interes prawny Fundacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2011 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na decyzję Rady Miasta W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości oddala skargę.
Fundacja [...] w W. wniosła na podstawie art. 94 ust. 1 i 2 oraz art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 42 poz. 1591 ze zm.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miasta W. Nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w sprawie wyrażenia zgody na nabycie przez W. nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] zarzucając jej naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 149 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wnosząc o stwierdzenie, iż uchwała ta jest niezgodna z prawem.
W uzasadnieniu skargi podniesiono szereg zarzutów dotyczących niezgodności z prawem uchwały Rady Miasta W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie zmian w budżecie W. na 2009 r. co w konsekwencji w ocenie strony skarżącej uniemożliwiało podjęcie zaskarżonej uchwały.
Strona skarżąca podniosła, iż swój interes prawny do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę wywodzi z faktu, iż w dniu [...] kwietnia 2009 r. została zawarta umowa pomiędzy skarżącą Fundacją a [...] Szkołą [...], mocą której szkoła oddała Fundacji odpłatnie do korzystania na czas nieokreślony część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Nieruchomość ta była przedmiotem przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 2008 r. pomiędzy Szkołą [...] w W., a [...] Szkołą [...] (wyłonionym w drodze przetargu nabywcą przedmiotowej nieruchomości). W dniu [...] marca 2010 r. Prezydent W. korzystając z prawa pierwokupu, działając w wykonaniu zaskarżonej uchwały dokonał nabycia przedmiotowej nieruchomości, czym pozbawił Fundację prawa do jej użytkowania.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta W. wniosła o jej odrzucenie lub oddalenie podnosząc, iż zawarcie w dniu [...] kwietnia 2009 r. umowy najmu nie przesądza o interesie prawnym skarżącej Fundacji a zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie i w granicach prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną, albowiem skarżąca fundacja nie posiada legitymacji skargowej w niniejszej sprawie
Podstawą prawną zaskarżonej uchwały jest art. 18 ust. 1 i art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 załącznika do uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości W. oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż 3 lata.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a do wyłącznej kompetencji Rady Gminy należy podejmowanie uchwał określających zasady nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Nie ulega zatem wątpliwości w świetle powołanej regulacji, że Radzie Miasta W. przysługiwała kompetencja do tego, aby podjąć uchwałę w przedmiocie wyrażenia zgody na nabycie przez W. nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Zgodnie z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Sąd w składzie niniejszym opowiada się za przyjęciem, dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż wyżej określone, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, użytym w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ przez sprawy z zakresu administracji publicznej należy rozumieć wszelkie akty, czynności, działania i sprawy załatwiane przez organy administracji które nie mają charakteru cywilnoprawnego. Legitymację skargową do zaskarżenia uchwały organu gminy z zakresu administracji publicznej określa art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z tezą nr 1 wyroku NSA z dnia 9 czerwca 1995 r. IV SA 346/93, (ONSA 1996, nr 3, poz. 125) naruszenie interesu prawnego o jakim mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym – to takie naruszenie subiektywnie pojmowanego przez skarżącego jego interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących. Interes prawny osoby wnoszącej skargę powszechną do sądu administracyjnego może wynikać zarówno z jej uprawnień indywidualnych, jak też z jej uprawnień jako członka wspólnoty mieszkańców.
W niniejszym stanie faktycznym skarżąca wywodzi naruszenie swego interesu prawnego z naruszenia przysługującego jej prawa najmu części nieruchomości objętej zaskarżoną uchwałą. Należy jednak zwrócić uwagę, że w omawianej regulacji ustawodawca posłużył się innym niż wynikające z zasad ogólnych, kryterium legitymacji skargowej, a mianowicie - skarżący musi wykazać naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wywołanego zaskarżoną uchwałą. Jest to istotne zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej wyrażonej w art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 51 § 2 cyt. ustawy). Ograniczenie, wynikające z ustawy samorządowej, polegające na wykazywaniu przez skarżącego naruszenia jego interesu prawnego powoduje, że skarga z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma w pełni charakteru actio popularis. Sąd zobowiązany jest do zbadania legitymacji procesowej skarżącego poprzez ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza jego prawem chroniony, interes lub uprawnienie. Osoba skarżąca musi zatem wykazać naruszenie interesu prawnego polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuację (nie zaś sytuację faktyczną).Taki związek zaś musiałby istnieć w chwili wprowadzenia w życie danego aktu i powodować następstwa w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżących konkretnych– mających oparcie w przepisach prawa materialnego – uprawnień (patrz: wyrok NSA z dnia 4 września 2001 r. sygn. akt NSA 1410/01, LEX nr 322175).
Innymi słowy skarżący musi wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, naruszeniem tego interesu lub uprawnienia spowodowanego zaskarżoną uchwałą.
Do wniesienia skargi nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały ani stan zagrożenia interesu prawnego. Dopiero naruszenie interesu prawnego otwiera drogę do merytorycznej oceny zarzutów zawartych w skardze.
W ocenie sądu orzekającego w niniejszym składzie, który w pełni podziela pogląd wyrażony w wyżej cytowanym orzeczeniu NSA, taki związek w analizowanym stanie faktycznym nie zachodzi. W szczególności Fundacja nie dysponuje tytułem prawnym w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości poza tym, który wynika z umowy cywilnoprawnej tj. z umowy najmu, mającej charakter zobowiązaniowy. Fakt zawarcia umowy cywilnoprawnej nie pozbawia właściciela możliwości dysponowania przedmiotem najmu. Skarżąca Fundacja nie dysponuje takim tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, który pozwalałby na kierowanie roszczeń w zakresie nabycia tej nieruchomości przez W. w wyniku skorzystania z prawa pierwokupu. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest również to, że skarżąca zawarła umowę najmu z dnia [...] kwietnia 2009 r. z podmiotem, który w dacie jej zawierania nie dysponował tytułem prawnym do wymienionej w niej nieruchomości, a jedynie warunkową umową sprzedaży z dnia [...] marca 2009 r., która to umowa nie przenosi własności.
W związku z powyższym uznać należy, brak legitymacji skarżącej Fundacji w niniejszej sprawie. Skoro zaś skarżąca nie posiada legitymacji skargowej, Sąd administracyjny nie mógł badać zarzutów skargi pod względem merytorycznym.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło