I SA/Wa 179/17

WyrokWSA w Warszawie2017-05-30

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Bożena Marciniak, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego, jeśli sprawa o tożsamym przedmiocie i stanie faktycznym została już prawomocnie rozstrzygnięta?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy w tej samej sprawie zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie, co stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" uniemożliwiającą ponowne wszczęcie postępowania. Powaga rzeczy osądzonej wyklucza możliwość ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, która została już prawomocnie zakończona.
Stan faktyczny
Skarżący M.S. złożył wniosek o przyznanie i wypłatę zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na to, że sprawa ta była już prawomocnie rozstrzygnięta decyzjami z 2003 r. i utrzymana w mocy przez SKO oraz sądy administracyjne. Skarżący argumentował, że warunki przyznania zasiłku nie uległy zmianie i domagał się jego wypłaty. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu zażalenia M.S. na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r., utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia [...] listopada 2016 r. zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy: Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., nr [...], Prezydent [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 roku uznając, iż prawo do zasiłku stałego za ten okres zostało już rozstrzygnięte ostatecznymi decyzjami administracyjnymi i prawomocnymi wyrokami sądu administracyjnego i z tego względu postępowanie nie może być wszczęte ponownie. Zażalenie na ww. postanowienie złożył M.S. informując, iż nie zmieniły się warunki, na podstawie których przysługuje mu zasiłek stały i jak zawsze żąda jego wypłacenia. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2016 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż zażalenia nie można uwzględnić ze względu na powagę rzeczy osądzonej. Organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] marca 2003 r., nr [...], Prezydent [...] uchylił prawo M.S. do świadczenia w postaci zasiłku stałego wyrównawczego (obecnie zasiłek stały), a decyzją z dnia [...] marca 2003 r., nr [...], Prezydent odmówił prawa do zasiłku stałego wyrównawczego, ze względu na ustalenie prawa do renty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzje są ostateczne i prawomocne, ponieważ zostały utrzymane w mocy ostatecznymi decyzjami wydanymi w toku instancji, a skarga na nie została oddalona prawomocnymi wyrokami sądu administracyjnego. Wobec powyższego, w ocenie organu, nie można ponownie prowadzić postępowania administracyjnego w tej sprawie. Kolegium uznało, że mamy tu do czynienia z tożsamością sprawy, gdyż w prowadzonym postępowaniu występuje ten sam podmiot, ten sam przedmiot i ten sam stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym, w stosunku do postępowania już zakończonego decyzją ostateczną. M.S. występuje o zasiłek stały, w sytuacji gdy ma przyznane świadczenie z ZUS i z tego powodu nie kwalifikuje się do tego świadczenia tak jak w 2003 r. Organ odwoławczy podkreślił również, że prowadzenie postępowania w sprawie zakończonej inną decyzją ostateczną zagrożone jest normą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r wniósł M.S. podnosząc, że nie zmieniły się warunki, na podstawie których przyznano mu zasiłek w 2003 r., toteż żada jak zawsze jego wypłacenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego na okres od lutego 2003 roku. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 61a § 1 kpa. Zgodnie z powołanym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści powołanego przepisu wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się, iż przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2017 r., II OSK 1572/15, dostępny w internetowej bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie organy uznały to, iż w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie i zapadło rozstrzygnięcie o odmowie przyznania M.S. zasiłku stałego wyrównawczego, a nie uległy zmianie okoliczności, które uzasadniałyby ewentualne ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie o tożsamym przedmiocie. Sąd powyższą ocenę organów w całości podziela. Kwestionowane rozstrzygnięcie zapadło w wyniku rozpoznania wniosku M.S. z [...] lipca 2016 r. o przyznanie i wypłatę zasiłku stałego od lutego 2003 roku. Z akt sprawy wynika, iż powyższy wniosek jest ponownym wnioskiem złożonym przez skarżącego w tej samej sprawie. Pierwszy wniosek M.S. o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. został bowiem rozpoznany odmownie decyzją z [...] marca 2003 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2003 r., nr [...]. Decyzja ta stała się następnie przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 15 stycznia 2004 r., sygn. akt I SA 1295/03 oddalił skargę M.S. na ww. decyzję Kolegium. Wyrok ten stał się prawomocny po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2004 r., sygn. akt I OSK 997/04. Podnieść również trzeba, iż w obecnym stanie prawnym dawny zasiłek stały wyrównawczy został zastąpiony zasiłkiem stałym, jest więc tym samym świadczeniem. Wobec powyższego, ustalenia faktyczne poczynione przez organy są wystarczające do uznania, że żądanie wszczęcia przedmiotowego postępowania jest bezzasadne. Kwestia przyznania M.S. prawa do zasiłku stałego była już bowiem rozpoznana ostatecznym rozstrzygnięciem Prezydenta [...] z [...] marca 2003 r. o odmowie przyznania tego zasiłku. Niewątpliwie ostateczność ww. decyzji z [...] marca 2013 r. wywołała ten skutek, że zamknęła organowi możność wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Tym samym, jak trafnie podniósł organ, w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z tożsamością sprawy. Dotyczy ono bowiem tego samego podmiotu, jak i przedmiotu, co ww. decyzja ostateczna Prezydenta [...]. Skoro wniosek z [...] lipca 2016 r. był w istocie tym samym żądaniem, w przedmiocie którego wydana została w dniu [...] marca 2003 r. decyzja utrzymana w mocy przez organ odwoławczy w dniu 7 maja 2003 r., to słusznie organy obu instancji stwierdziły, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. jest niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu do spraw wywołanych skargą na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło