I SA/Wa 1790/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-17

Skład orzekający: Marta Kołtun - Kulik, Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cesja prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie, dokonana na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z dnia 8 lipca 2005 r., jest ważna i może stanowić podstawę do potwierdzenia tego prawa na gruncie obecnych przepisów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie ma charakter publicznoprawny i jest ściśle związane z osobą repatrianta lub jego spadkobierców. W związku z tym, cesja tego prawa na rzecz osoby niebędącej spadkobiercą, dokonana na podstawie przepisów wcześniejszych ustaw, nie jest dopuszczalna i nie może stanowić podstawy do potwierdzenia prawa do rekompensaty na gruncie obecnych przepisów. Prawo to przysługuje wyłącznie spadkobiercom byłego właściciela nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący G. H. domagał się potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP przez swoich dziadków, opierając swoje roszczenie na cesji prawa dokonanej przez jego ojca, J. H., który był spadkobiercą. Organy administracji odmówiły przyznania rekompensaty, uznając, że cesja dokonana na rzecz osoby niebędącej spadkobiercą jest nieważna, a prawo do rekompensaty przysługuje wyłącznie spadkobiercom. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji i ustawy zabużańskiej, twierdząc, że nabył prawo do rekompensaty pod rządami wcześniejszych przepisów, które na to zezwalały.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.) Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi G. H. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania G. J., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i A. małżonków H. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z dnia 6 lipca 2004 r., Starosta [...] przekazał Wojewodzie [...] wniosek z dnia 10 kwietnia 1989 r., złożony przez A. H. w sprawie przyznania ekwiwalentu za nieruchomość pozostawioną przez J. i A. małżonków H. w miejscowości [...], pow. [...], woj. [...], obecnie [...]. Pozostawienie ww. mienia zostało ustalone wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] marca 1991 r., sygn. akt. [...]. Z akt sprawy wynika także, że wnioskami z dnia 18 stycznia 1990 r. oraz z dnia 31 lipca 1991 r., G. H. wystąpił o zaliczenie wartości majątku nieruchomego pozostawionego przez A. H. poza obecnymi granicami RP, na poczet sprzedaży lokalu mieszkalnego na terenie [...]. Z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r., sygn. akt [...] wynika, że spadek po zmarłym J. H. nabyli żona A. H. oraz syn J. H. po 1/2 części każdy z nich. Z ww. postanowienia wynika także, iż spadek po zmarłej w dniu [...] maja 1989 r. A. H. nabył w całości syn J. H.. Pismem z dnia 27 maja 1991 r. J. H. dokonał cesji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Polski na rzecz syna G. H.. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił G. H. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez J. i A. małżonków H.. G. H. wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. W uzasadnieniu wskazał, że prawo do rekompensaty za "mienie zabużańskie" na podstawie art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz.U. z 2014 poz. 1090), powoływanej dalej jako "ustawa zabużańska", przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów wskazanych oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy zabużańskiej, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić; 2) posiada obywatelstwo polskie. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej. Minister podniósł, że w sprawie niniejszej spadek po zmarłym J. H. nabyli A. H. i J. H. (każdy po 1/2 części) zaś spadek po zmarłej A. H. nabył w całości J. H. Spadkobiercą po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości jest jedynie ich syn J. H. Organ odwoławczy stwierdził, że prawo do rekompensaty jest prawem przysługującym wspólnie wszystkim współwłaścicielom lub spadkobiercom stosownie do wielkości ich udziałów we współwłasności czy spadku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 162/13). Z regulacji ustawowej jednoznacznie wynika, że publicznoprawne (administracyjne) prawo do rekompensaty z chwilą śmierci repatrianta z mocy ustawy staje się prawem jego spadkobierców i to oni, i tylko oni, mogą ubiegać się o jego potwierdzenie w drodze decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 162/13). Następnie powołał się na przepis art. 4 ustawy zabużańskiej, zgodnie z którym prawo do rekompensaty potwierdzone na podstawie tej ustawy albo odrębnych przepisów jest niezbywalne. Niezbywalność polega na tym, iż podmiot uprawniony nie ma kompetencji do przeniesienia przysługującego mu prawa podmiotowego w drodze czynności prawnej na inne podmioty. Zatem, na gruncie obecnych uregulowań nie istnieje możliwość dokonania cesji prawa na rzecz osoby niebędącej spadkobiercą. Minister podniósł, że G. H. upatruje swoje uprawnienia do uzyskania rekompensaty na podstawie wniosku złożonego w 1990 r., stosownie do obowiązującego ówcześnie art. 88 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr. 30, poz. 127). Przepis ten przewidywał możliwość zaliczenia wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej domów, budynków lub lokali, a także ceny sprzedaży nieruchomości rolnych stanowiących własność Państwa. Przy czym, stosownie do ust. 3 tego przepisu, zaliczenie wartości mienia nieruchomego następowało na rzecz właściciela tego mienia lub wskazanej przez niego jednej osoby uprawnionej do dziedziczenia ustawowego. Co do istoty sprawy taka sama regulacja znalazła się w art. 212 ust. 4, obowiązującej od dnia 1 stycznia 1998 r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która obowiązywała do dnia 30 stycznia 2004 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r., o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 39), zastąpiona przez obecnie obowiązującą ustawę zabużańską. Organ zaznaczył, że w doktrynie przyjęto, iż gdy chodzi o "prawo do zaliczenia", mamy do czynienia ze stosunkiem administracyjnoprawnym, którego treścią jest przyznanie repatriantowi (lub osobom wskazanym w art. 88 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości) uprawnienia majątkowego, stanowiącego ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą. Problem przenoszenia tego rodzaju uprawnień pozostaje poza sferą regulacji prawa cywilnego i może być rozstrzygany jedynie na podstawie przepisów prawa publicznego. Skoro zatem prawo do rekompensaty jest niewątpliwie prawem publicznym, i do tego prawem ściśle związanym z osobą repatrianta, to oznacza to, że ubiegać się o nie może wyłącznie osoba, której według prawa administracyjnego takie uprawnienie może być przyznane w drodze decyzji na podstawie obowiązującej ustawy. Organ wyjaśnił, że ustawodawca w art. 27 ustawy zabużańskiej, w sposób jednoznaczny stwierdził, że postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów, co oznacza, iż mają zastosowanie wyłącznie obecnie obowiązujące regulacje prawne. W związku z tym zrównywanie w tej sprawie przesłanek, jakie G. H. musiał spełnić w 1991 r., z przesłankami, przewidzianymi przez aktualnie obowiązujące regulacje prawne, w ocenie Ministra nie jest trafne i pozostaje bez związku z przedmiotową sprawą. Organy orzekające o publicznoprawnym uprawnieniu do rekompensaty obowiązane są stosować przesłanki obowiązujące w dacie orzekania. Mogłyby stosować uprzednio obowiązujące przepisy tylko w przypadku wyraźnego ustawowego wskazania, którego obecna ustawa nie zawiera. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ wskazał, że bezsporne jest, iż współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości nie żyją, a w takim przypadku prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, a wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej. Tylko spadkobiercom byłego właściciela nieruchomości przysługuje prawo do rekompensaty i tylko oni mogą decydować o przekazaniu swojego prawa na innego lub innych spadkobierców. Odnosząc się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Minister stwierdził, iż G. H. nie znajduje się w kręgu spadkobierców po współwłaścicielach nieruchomości pozostawionej, zatem w oparciu o powyższe ustalenia Wojewoda zasadnie odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, G. H., reprezentowany przez radcę prawnego B. K.. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie: a) art. 21 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) poprzez przyjęcie interpretacji przepisów ustawy zabużańskiej, która oznacza pozbawienie skarżącego nabytego przez niego prawa do rekompensaty, które nabyte zostało pod rządami wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 29 kwetnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, podczas gdy prawo nabyte w sposób prawidłowy pod rządami tej ustawy przysługuje skarżącemu także pod rządami obecnie obowiązującej ustawy; b) naruszenie art. 4 ustawy zabużańskiej poprzez uznanie, że - nieważna jest obecnie cesja prawa do rekompensaty dokonana pod rządami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, - przeniesienie prawa do rekompensaty, które miało miejsce pod rządami ustawy z dnia 29 kwetnia1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie może być podstawą potwierdzenia prawa do rekompensaty pod rządami aktualnej ustawy, - zbycie prawa do rekompensaty dokonane pod rządami ustawy z dnia 29 kwetnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jest zbyciem tego prawa w rozumieniu przepisu art. 4 zabużańskiej, - J. H. dokonał czynności prawnej zbycia prawa do rekompensaty na rzecz swojego syna pod rządami ustawy zabużańskiej podczas gdy skarżący nabył prawo do rekompensaty w drodze cesji na podstawie przepisów obowiązujących w dacie dokonania tej czynności prawnej, a następnie uzyskał częściową rekompensatę w postaci zaliczenia części jej wartości na rzecz ceny sprzedaży lokalu, a zatem pod rządami aktualnej ustawy nie została dokonana zakazana w art. 4 ustawy czynność prawna zbycia prawa do rekompensaty, która to czynność byłaby nieważna z mocy prawa; c) art. 5 pkt 1 w zw. z art. 2 ustawy zabużańskiej - poprzez przyjęcie, że skarżący nie jest podmiotem uprawnionym do żądania potwierdzenia prawa do rekompensaty, podczas gdy skarżący posiadał to prawo już w dniu wejścia w życie ustawy i nie było w tym czasie dokonane zbycie tego prawa, a wszelkie warunki uprawniające skarżącego do potwierdzenia prawa do rekompensaty są potwierdzone dokumentami, które znajdują się w posiadaniu organu I instancji; d) art. 26 w zw. z art. 27 w zw. z art. 4 ustawy zabużańskiej - poprzez przyjęcie, że obowiązek prowadzenia niezakończonych postępowań na podstawie ustawy nowej oznacza nieważność czynności zbycia prawa do rekompensaty dokonanej na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy i niemożliwość uznania skarżącego za posiadającego prawo do rekompensaty, podczas gdy zbycie prawa nastąpiło ustawy, która na to zezwalała, pozostaje ważne i powinno stanowić podstawę wydania decyzji pozytywnej. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnie z oceną prawną przedstawioną w sprawie przez skarżącego i udzielenie organowi wskazań co do dalszego postępowania, powiadomienie właściwych organów zwierzchnich o zaistniałych w sprawie uchybieniach oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargi Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny, co do faktu, że skarżący G. H. upatruje swoje uprawnienia do uzyskania rekompensaty na podstawie wniosków złożonych w dniu 18 stycznia 1990 r. oraz 31 lipca 1991 r. W dacie składania wniosków miał zastosowanie ówcześnie obowiązujący art. 88 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 z późn. zm), który po ujednoliceniu tekstu ustawy - (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127) otrzymał oznaczenie art. 81. Przepis ten (art. 88 i późniejszy art. 81) przewidywał w ust. 1 możliwość zaliczenia wartości mienia nieruchomego pozostawionego na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej domów, budynków lub lokali, a także ceny sprzedaży nieruchomości rolnych stanowiących własność Państwa. Stosownie do ust. 3 przepisu zaliczenie wartości mienia nieruchomego następowało na rzecz właściciela tego mienia lub wskazanej przez niego jednej osoby uprawnionej do dziedziczenia ustawowego. Ust. 4 zaś stanowił, że w razie śmierci własciciela mienia nieruchomego pozostawionego poza granicą powyższe uprawnienia przysługują łącznie wszystkim spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. Jak słusznie zauważył Minister Skarbu Państwa taka sama regulacja (co do istoty) znalazła się w art. 212 ust. 4 obowiązującej od dnia 1 stycznia 1998 r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która obowiązywała do dnia 30 stycznia 2004 r., kiedy weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39). Ta ostatnia zaś została zastąpiona przez obecnie obowiązującą ustawę z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1090). Niesporne jest także to, że spadek po zmarłym współwłaścicielu pozostawionego mienia – J. H. nabyli żona A. H. oraz syn J. H. po 1/2 części każdy z nich, co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r., sygn. akt [...]. Z postanowienia tego wynika także, iż spadek po zmarłej w dniu 14 maja 1989 r. A. H. nabył w całości syn J. H.. Pismem z dnia 27 maja 1991 r. J. H. dokonał tzw. cesji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Polski (jak wskazał) na rzecz syna G. H. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, iż ten poprzez ww. cesję prawa do rekompensaty, dokonaną przez J. H., nabył prawo majątkowe chronione konstytucyjnie, którego - poprzez wprowadzenie późniejszych ustaw i nakazanie w przepisie art. 27 ustawy zabużańskiej stosowania nowych regulacji do spraw już wszczętych - nie może zostać pozbawiony. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, co podnosił także organ odwoławczy, na uchwałę Składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 1989 r., sygn. akt III CZP 32/89, w uzasadnieniu której wskazano odnośnie ww. art. 88 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., że "krąg osób, wskazany w tym przepisie, którym przysługuje uprawnienie do zaliczenia wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży nieruchomości państwowej, jest kręgiem zamkniętym, wyłączającym cesję wymienionego uprawnienia na inne osoby". Sąd Najwyższy dodatkowo stwierdził, że: "Wymienione przepisy, stanowiące szczególne unormowanie w zakresie przenoszenia uprawnienia z art. 88 ust. 1 ustawy, wyłączają zatem możliwość stosowania do tego uprawnienia przepisów o przelewie wierzytelności – art. 509 i nast. k.c. Przepisy te nie mogą przeto stanowić podstawy przeniesienia uprawnienia, o którym mowa, na osobę trzecią. Nie ma też innych przepisów, które taką podstawę mogłyby stanowić. Rozwiązanie takie należy uznać za zgodne z charakterem uprawnienia z art. 88 ust. 1 ustawy". Z kolei w doktrynie, która uzupełnia wyżej wskazaną uchwałę Sądu Najwyższego, przyjęto, że gdy chodzi o "prawo do zaliczenia", mamy do czynienia ze stosunkiem administracyjnoprawnym, którego treścią jest "przyznanie repatriantowi (lub osobom wskazanym w art. 88 ust. 3 i 4 ustawy a potem w art. 81 ust. 3 i 4) uprawnienia majątkowego, stanowiącego ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą" (...). "Problem przenoszenia tego rodzaju uprawnień pozostaje poza sferą regulacji prawa cywilnego i może być rozstrzygany jedynie na podstawie przepisów prawa publicznego" (J. Mojak, Glosa do uchwały składu 7 sędziów z dnia 22 czerwca 1989, "Państwo i Prawo" z 1991, z. 1, s. 118). Powyższe poglądy przytoczył także organ odwoławczy w kontrolowanej przez Sąd decyzji. W konsekwencji, skoro prawo do rekompensaty jest bezdyskusyjnie prawem publicznym i ściśle związanym z osobą repatrianta, oznacza to, iż ubiegać się o nie może wyłącznie osoba, której według prawa administracyjnego takie uprawnienie może być przyznane w drodze decyzji na podstawie obowiązującej ustawy. W ocenie Sądu osobą taką nie jest G. H.. G. H. nie stał się bowiem spadkobiercą żadnego ze współwłaścicieli pozostawionego mienia, albowiem spadek po J. H. nabyła żona A. H. i syn J. H., zaś prawa do spadku po zmarłej A. H. w całości nabył syn J. H. W momencie śmierci repatrianta – A. H. zastosowanie znajdowała regulacja, która zawarta była w art. 88 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i następnie kolejno w: art. 212 ust. 5 ustawy gospodarce nieruchomościami, w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r., a obecnie jest zawarta w art. 3 ust. 2 ustawy zabużańskiej, którą należy stosować, albowiem zgodnie z dyspozycją art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, "Postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów". Zgodnie z ostatnim z wymienionych tu przepisów (art. 3 ust. 2): "W przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców (...)" (zd. 1). Z regulacji tej jednoznacznie wynika, że publicznoprawne (administracyjne) prawo do rekompensaty z chwilą śmierci repatrianta z mocy ustawy staje się prawem jego spadkobierców i to oni, i tylko oni, mogą ubiegać się o jego potwierdzenia w drodze decyzji (w tym przypadku J. H.), bądź wskazać jako "uprawnionego" do tego wystąpienia jednego z nich. Czyli, wskazanie osoby uprawnionej (osób uprawnionych) w oparciu o przepis art. 3 ust.1 i 2 ustawy zabużańskiej odnosi się do sytuacji, gdy zarówno osoby wskazujące osobę uprawnioną, jak i osoba uprawniona są albo współwłaścicielami pozostawionego majątku, albo spadkobiercami po tej samej osobie (byłym właścicielu, jego wcześniejszym spadkobiercy) – zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1745/11. Tym samym Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło