I SA/Wa 1823/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-08
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Dorota Apostolidis, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Polski Związek Działkowców, który uzyskał faktyczne władztwo do nieruchomości na podstawie protokołu przekazania, ale nie wykazał posiadania tytułu prawnego do tej nieruchomości w dacie wydania orzeczenia o wywłaszczeniu, posiada legitymację procesową (interes prawny) do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Polski Związek Działkowców nie posiada przymiotu strony w postępowaniu, ponieważ nie wykazał posiadania tytułu prawnego do nieruchomości w dacie wydania orzeczenia o wywłaszczeniu. Faktyczne władztwo do nieruchomości nie kreuje stosunku prawnorzeczowego uzasadniającego interes prawny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W związku z tym, zaskarżona decyzja odmawiająca wznowienia postępowania została uznana za zgodną z prawem.Stan faktyczny
Polski Związek Działkowców (PZD) złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją stwierdzającą nieważność decyzji wywłaszczeniowej. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że PZD nie posiada przymiotu strony, ponieważ wykazał jedynie faktyczne władztwo do nieruchomości na podstawie protokołu z 1992 r., a nie tytuł prawny z daty wywłaszczenia (1968 r.). PZD wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących strony postępowania i interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Związku [...] Zarządu [...] w R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2010 r., nr [...].
Przedmiotową decyzją Minister Infrastruktury odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1995 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1969 r., nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w R. z dnia [...] października 1968 r., nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości opisanych w pkt 3, 4 i 5.
Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
T. S. – Prezes [...] Związku [...] Zarządu w R., działający w imieniu Związku, wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1995 r., nr [...], wskazując jako podstawę wznowienia przepis art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] maja 1998 r., nr [...] wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Następnie decyzją z [...] lutego 1999 r., nr [...] organ odmówił uchylenia decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1995 r., nr [...], a następnie decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...] utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygniecie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1938/07 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2001 r., z dnia [...] lutego 1999 r., oraz postanowienie z dnia [...] maja 1998 r., zobowiązując organ do wyjaśnienia czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a.
Prowadząc zatem po raz kolejny postępowanie administracyjne Minister Infrastruktury wskazał, że z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił [...] Zarząd [...] Związku [...] w R., reprezentowany przez Prezesa [...] Zarządu [...] Związku [...] w R. T. S. Podstawą dla wystąpienia z wnioskiem o wznowienie było pismo z dnia 9 lutego 1998 r. w którym Wytwórnia [...] "[...]" S.A. udzieliła T. S. pełnomocnictwa do reprezentowania interesów W. - "[...]" S.A. i "obrony wniosku o wznowienie postępowania". Istotnym jest, że już po wyroku sądu z dnia 11 lutego 2008 r., Wytwórnia [...] "[...]" S.A. w R. pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r., poinformowała organ naczelny, że odwołała powyższe pełnomocnictwo. W toku postępowania administracyjnego spółka wyjaśniła, że T. S. złożył wniosek wyłącznie w imieniu [...] Związku [...] Zarządu w R., którego był Prezesem, a W. "[...]" S.A. udzieliła T. S. pełnomocnictwa do reprezentowania jej w postępowaniu wywołanym złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, a nie do złożenia takiego wniosku. Minister Infrastruktury uznał, że w tej sytuacji wniosek o wznowienie postępowania nie został złożony przez Wytwórnię [...] "[...]" S.A. będącą stroną w sprawie, reprezentowaną przez T. S. lecz przez [...] Zarząd [...] Związku [...] w R. Badając całokształt okoliczności w sprawie, organ pierwszej instancji zauważył, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż [...] Związek [...] Zarząd w R. wykazał się w przedmiotowej sprawie jedynie interesem faktycznym, a nie prawnym. Nie przedłożył bowiem dokumentu, który potwierdzałby tytuł prawny do nieruchomości objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. Ponadto nie był on stroną w postępowaniu zakończonym orzeczeniem wywłaszczeniowo – odszkodowawczym z dnia [...] października 1968 r. Tym samym nie mając przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, niedopuszczalne jest wznowienie postępowania z jego wniosku.
W związku z powyższym Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania z wniosku [...] Zarządu [...] Związku [...] w R. zakończonego decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1995 r., nr [...].
Od decyzji tej [...] Związek [...] skierował do Ministra Infrastruktury wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że konieczne jest zbadanie jego szczegółowego interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Strona podkreśliła, że [...] Związek [...] jest organizacją społeczną reprezentującą i broniącą praw i interesów działkowców w nim zrzeszonych i uprawiających działki w [..]. Ogrodach [...]. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., o Rodzinnych Ogrodach Działkowych (Dz. U. nr 169, poz. 1419) [...] Związek [...] ustanawia na rzecz osób fizycznych prawo użytkowania. Ponadto obiekty oraz nasadzenia działkowców znajdujące się na działkach stanowią ich własność (art. 15 ust. 2 ustawy o Rodzinnych Ogrodach Działkowych). W ocenie odwołującego się sprawa niniejsza dotyczy interesu prawnego samych działkowców, a [...] Związek [...] jako ustawowy reprezentant tych osób jest legitymowany do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.
W toku postępowania odwoławczego Minister Infrastruktury w pierwszej kolejności zauważył, że z wnioskiem o wznowie postępowania administracyjnego może wystąpić jedynie strona w rozumieniu art. 28 k.p.a. Należy zatem rozważyć czy [...] Zarząd Związku [...] w R. działający w imieniu swoich członków – działkowców posiada interes prawny, to znaczy czy ma legitymację do wystąpienia z ww. wnioskiem. Organ drugiej instancji przeanalizował ustalenia zamieszczone w decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., w której uznano, że [...] Związek [...] Zarząd w R. nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości objętej wnioskiem, jak również nie był stroną postępowania wywłaszczeniowo – odszkodowawczego z dnia [...] października 1968 r. Minister Infrastruktury wskazał, że [...] Związek [..] Zarząd w R. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w piśmie z dnia 1 marca 2010 r. potwierdził, że na podstawie protokołu z dnia [...] marca 1992 r., [...] przekazał [...] Związkowi [...] ogrody działkowe położone w Z. przy ujęciu wody pitnej dla miasta R. o powierzchni [...] m2, R. o powierzchni [...] m2, ogród działkowy "[...]" położony w R. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, oraz ogród działkowy "[...]" położony w R. dzielnica P. o powierzchni [...] m2 (por. § 1 protokołu). Tym samym [...] Związek [...] uzyskał jedynie faktyczne władztwo do tego terenu, natomiast użytkowanie nie zostało ustanowione na rzecz [...] Związku [...] w formie przewidzianej przepisami prawa. W ocenie organu drugiej instancji nie ma również znaczenia fakt, że obecnie teren [...] Ogrodu [...] "[...]" został zagospodarowany w sposób trwały działkami. Zatem funkcjonowanie zorganizowanego ogrodu działkowego wskazuje na interes faktyczny [...] Związku [..] nie zaś na interes prawny. W konsekwencji w ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania z wniosku podmiotu, który nie ma przymiotu strony w postępowaniu - zgodnie z art. 28 k.p.a. W związku z powyższym Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...].
Na powyższą decyzję [...] Związek [...] Zarząd [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji strona zrzuciła naruszenie przepisów art. 28 k.p.a. w związku z art. 145 i 147 k.p.a., oraz naruszenie przepisów art. 7 i 8 k.p.a. w związku z art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że zaskarżone decyzje naruszają obowiązujące przepisy prawa, a w szczególności procedury administracyjnej. Ponadto jego zdaniem bezsprzecznie ma on interes prawny do tego, aby występować w charakterze strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. co wynika z treści art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., o Rodzinnych Ogrodach Działkowych. Skarżący zauważył, że [...] Związek [...] reprezentuje interesy osób użytkujących działki w ramach [...] Ogrodu [...] w R. Nabycie tych działek nastąpiło od Skarbu Państwa w dobrej wierze, a następnie oddane zostało w Zarząd [...], które założyło na tych terenach ogrody działkowe. W związku z powyższym – zdaniem skarżącego - przedmiotowa sprawa dotyczy bezspornie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w odniesieniu do samych działkowców użytkujących działki na terenie [...] Ogrodu [...], a [...] Związek [...] jako ustawowy reprezentant tych osób jest zobowiązany do podejmowania działań zmierzających do ochrony ich interesów. Skarżący zauważył, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organ naruszył przepisy art. 7 k.p.a. jak również przepis art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nie ustosunkował się do zarzutów i wniosków zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do czego obliguje go przepis art. 8 i 11 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Oceniając materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy sąd uznał, że należy podzielić stanowisko organów, iż [...] Związek [...] nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu, którego dotyczył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. W konsekwencji tego poglądu zaskarżona decyzja uznana została za zgodną z prawem, a skarga podlegała oddaleniu.
Bezspornym jest, nie kwestionuje tego sam skarżący, że [...] Związek [...] nie występował w charakterze strony postępowania dotyczącego przedmiotowej nieruchomości zakończonego zarówno decyzją wywłaszczeniową z dnia [...] października 1968 r., jak i decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1995 r. stwierdzającą jej nieważność. Wynika to z treści samych decyzji, które nie zostały mu doręczone. Skoro więc nie przysługiwał mu status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. ustalenia wymaga, czy [...] Związek [...] wykazał, iż przysługuje mu interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego.
W ocenie sądu zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji zasadnie przyjęły, że [...] Związek [...] nie wykazał, iż legitymuje się interesem prawnym do złożenia takiego wniosku. W szczególności wnioskodawca nie wykazał, że w dacie wydania orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości - to jest w dniu [...] października 1968 r., przysługiwało mu jakiekolwiek prawo rzeczowe do wywłaszczonej nieruchomości.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że [..,] Związek [...] stał się dysponentem przedmiotowej nieruchomości na podstawie protokołu z dnia [...] marca 1992 r. zawartego pomiędzy [...], a [...] Związkiem [...] w R.
W § 2 tego protokołu wyraźnie stwierdzono, że [...] Związek [...] uzyskał od [...] w R. jedynie faktyczne władztwo do nieruchomości - cyt. "[...] przekazuje [...] Związkowi [...] w R. ogrody wykazane w § 1 jako ogrody o charakterze stałym, założone zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania Miasta R". Oczywistym jest, że faktyczne zarządzanie nieruchomością, nie kreuje stosunku prawnorzeczowego po stronie [...] Związku [...], który uzasadniałby powstanie interesu prawnego.
Skarżący podnosi w skardze, że nieruchomość wywłaszczona została mu przekazana w wykonaniu obowiązku ustawowego wynikającego z treści art. 32 ustawy z dnia 6 maja 1981 r., o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. nr 85, poz. 390 ze zm.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się jednak, że powołany przepis mógł stanowić podstawę do nabycia przez [...] Związek [...] tylko tych praw majątkowych, które posiadał jego poprzednik. Jeżeli więc dotychczasowa jednostka organizacyjna pracowniczych ogrodów działkowych nie legitymowała się, jak w sprawie niniejszej, tytułem prawnym do gruntu, na którym urządzony był ogród, to [...] Związek [...] z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. tytułu tego na gruncie powołanej ustawy automatycznie nie uzyskał. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/WA 245/05 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1050/05, Lex nr 275537, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 239/07).
Jak wcześniej akcentowano [...] nie dysponowała tytułem prawym do przekazywanego gruntu, zatem również [...] Związek [...] nie uzyskał tytułu prawnego do nieruchomości na gruncie ustawy z 6 maja 1981 r.
Sąd pragnie również zauważyć, że dokonując weryfikacji zaskarżonych decyzji nie dopatrzył się naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów postępowania administracyjnego w szczególności przepisu art. 7, 8 i 11 k.p.a. Minister Infrastruktury prowadził postępowanie przy uwzględnieniu zasad wynikających z treści powołanych przepisów, jak również stanowisko swoje uzasadnił zachowując wymogi wynikające z treści art. 107 § 3 k.p.a.
W świetle przedstawionych okoliczności sprawy uznać należało, że zarówno decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], jak i utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] nie naruszają prawa materialnego oraz innych przepisów postępowania w sposób, który uzasadniałby ich uchylenie.
Z przedstawionych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło