I SA/Wa 1828/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi H. W. i M. K. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. R. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu zażalenia H. W. i W. K., utrzymał w mocy postanowienie W. L. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] podejmujące z urzędu zawieszone postępowanie. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] Prezydent Miasta B. zwrócił się do Wojewody [...] o wydanie - w trybie art. 73 ust. 1 i 3 oraz art. 103 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) - decyzji potwierdzającej nabycie przez Miasto B. nieruchomości zajętej pod drogę powiatową ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...]o pow. [...]ha, obręb [...], położonej w [...]. Postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] - utrzymanym w mocy postanowieniem Ministra Budownictwa z dnia [...]października 2007r. nr [...] - Wojewoda [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji potwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Miasto B. własności przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia zawieszającego postępowanie organ wskazał, że w postępowaniu administracyjnym pojawiło się zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, polegające na rozstrzygnięciu kwestii prawa własności do przedmiotowej nieruchomości - na skutek wystąpienia przez Wojewodę [...] do Sądu Rejonowego w B. z wnioskiem o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], przez zasiedzenie z dniem 23 sierpnia 1969 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Wojewoda [...]podjął z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji potwierdzającej nabycie przez Miasto B. przedmiotowej nieruchomości zajętej pod drogę powiatową ul. [...] - bowiem zagadnie wstępne zostało rozstrzygnięte prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawie sygn. akt [...]. Postanowieniem tym Sąd orzekł o nabyciu przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z dniem 1 stycznia 1988 r. Na powyższe postanowienie Wojewody [...]z dnia [...]czerwca 2009 r. H. W. i W. K. wniosły zażalenie pismem z dnia 27 czerwca 2009 r. - podnosząc, że skierowały do Rzecznika Praw Obywatelskich prośbę o wniesienie skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w L. z dnia [...]stycznia 2009 r. stwierdzającego zasiedzenie przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości. Po rozpatrzeniu tego wniosku, Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] podejmujące z urzędu zawieszone postępowanie. Minister podniósł, że przepis art. 97 § 2 kpa ustanawia jedną - ogólną i zbiorczą -przesłankę podjęcia zawieszonego obligatoryjnie postępowania. Jest nią ustąpienie przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania. Zatem dopiero wtedy, gdy ustaną przyczyny zawieszenia postępowania administracyjnego, organ podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. Dodał, że w sytuacji zawieszenia postępowania ze względu na zagadnienie wstępne, przyczyna uzasadniająca zawieszenie ustępuje w chwili, gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd uzyskuje charakter trwały. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że dla oceny istnienia podstaw podjęcia postępowania administracyjnego istotna jest data uprawomocnienia się wyroku (lub innego orzeczenia merytorycznego) - w sprawie stanowiącej zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt. 4 kpa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2005 r., VI SA/Wa 830/04, niepubl.). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy Minister uznał, że występujące w przedmiotowej sprawie zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte postanowieniem Sądu Okręgowego w L. z dnia [...]stycznia 2009r. w sprawie Sygn. akt [...] - orzekającym o nabyciu przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]z dniem 1 stycznia 1988 r. - który to wyrok jest z mocy samego prawa rozstrzygnięciem prawomocnym z uwagi na to, że nie przysługuje od niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia w toku instancji (art. 363 § 1 kpc). Zatem podnoszony przez skarżące w zażaleniu fakt, że skierowały do Rzecznika Praw Obywatelskich prośbę o wniesienie skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w L. o zasiedzeniu nieruchomości - nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż skarga kasacyjna w postępowaniu cywilnym jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia m.in. od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji. Mając na uwadze powyższe Minister stwierdził, iż skierowanie do Rzecznika Praw Obywatelskich prośby o wniesienie w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej, nie stanowi już zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa - od którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji przez Wojewodę [...] w trybie art. 73 ust. 1 i 3 oraz art. 103 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Dodał, że jego stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2007r. sygn. akt VII SA/Wa 2237/06, w którym sąd stwierdził, że wniesienie skargi w trybie art. 4241 kpc, tj. skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie to było podyktowane nadzwyczajnym charakterem tego środka prawnego oraz tym, że przysługuje on od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji. Również w wyroku z dnia 3 października 2008 r. sygn. akt. II OSK 1117/07 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - oddalając skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2007r. stwierdził, że; "zgodnie z art. 365 § 1 kpc orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Skarga kasacyjna jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, służący od prawomocnych orzeczeń, nie wywołuje natomiast charakterystycznego dla zwyczajnych środków odwoławczych skutku suspensywnego w postaci wstrzymania uprawomocnienia się zaskarżonego danym środkiem orzeczenia. W konsekwencji zawieszenie postępowania kłóciłoby się z zasadą mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądowego". Minister Infrastruktury uznał więc, że w związku z prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] stycznia 2009r. sygn. akt [...], w przedmiotowej sprawie ustała przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania administracyjnego wszczętego przed Wojewodą [...], o której mowa w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] - zatem Wojewoda [...] prawidłowo podjął zawieszone postępowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. W. i W. K. wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Ministrowi Infrastruktury lub o zmianę postanowienia poprzez stwierdzenie, że przedmiotowe postępowanie administracyjne powinno w dalszym ciągu pozostawać zawieszone. Stwierdziły, że prawomocność orzeczeń w postępowaniu nieprocesowym kształtuje się inaczej, a wniesienie skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego skutkuje nieuprawomocnieniem się orzeczenia Sądu II instancji do czasu negatywnego rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi -podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W trakcie postępowania sądowego zmarła skarżąca W. K., zaś w jej miejsce wstąpiła córka M. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisu art. 97 kpa. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. podejmujące z urzędu zawieszone postępowanie. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa przewiduje, iż organ administracji publicznej jest obowiązany zawiesić toczące się postępowanie administracyjne, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że pod pojęciem "zagadnienie wstępne" należy rozumieć sytuację, w której wydanie merytorycznego orzeczenia w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie. W niniejszej sprawie takim zagadnieniem wstępnym było rozstrzygnięcie kwestii prawa własności przedmiotowej nieruchomości, gdyż Wojewoda [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w B. z wnioskiem o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie. Wydanie prawomocnego orzeczenia w tej sprawie - od którego nie przysługuje środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia w toku instancji - spowodowało, że zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte i przestało istnieć. Sąd nie podzielił stanowiska skarżących, iż wniesienie skargi kasacyjnej powoduje, że orzeczenie wydane w trybie nieprocesowym (Ns) nie jest prawomocne. Takie stanowisko nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Natomiast Sąd w całości podzielił stanowisko i argumentację organów orzekających w sprawie odnośnie tego, że prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. akt [...] - orzekające o nabyciu przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z dniem 1 stycznia 1988 r. - spowodowało, iż ustała przesłanka do zawieszenia z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie (wobec rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego). W związku z tym zawieszone postępowanie należało podjąć - zgodnie z treścią art. 97 § 2 kpa - co też organ uczynił. Ponadto Sąd pragnie zauważyć, że skarżące nie przedstawiły żadnego dowodu na okoliczność, że ich wniosek do Rzecznika Praw Obywatelskich o wniesienie skargi kasacyjnej od ww. postanowienia Sądu Okręgowego został uwzględniony i taka skarga kasacyjna rzeczywiści została wniesiona. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.