I SA/Wa 1828/22
WyrokWSA w Warszawie2023-01-09
Skład orzekający: Joanna Skiba, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Monika Sawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy córce przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na opiekę nad ojcem, jeśli ojciec pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona (matka skarżącej) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W takiej sytuacji, nawet jeśli córka sprawuje faktyczną opiekę i rezygnuje z pracy, nie może otrzymać świadczenia, ponieważ istnieje negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd administracyjny jest związany uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie.Stan faktyczny
Skarżąca A. J. wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem, który legitymuje się orzeczeniem o trwałej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując m.in. na fakt, że ojciec skarżącej pozostaje w związku małżeńskim z W. W., która nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie jest w stanie sprawować opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, , Protokolant referent Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 5 maja 2022 r. nr SKO/I/I/602/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 5 maja 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania A. J. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 28 marca 2022 r., nr 66/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że A. J. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad ojcem M. W.. Ojciec legitymuje się orzeczeniem o trwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji wydanym [...] lutego 2003 r. przez Komisję Lekarską [...].
Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z 28 marca 2022 r. odmówił A. J. przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ I instancji wskazał, że nie można ustalić, iż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, nie później niż do ukończenia 25 roku życia, a co za tym idzie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskowanego świadczenia. Ponadto organ wskazał, że M. W. pozostaje w związku małżeńskim z W. W. i prowadzi z nią wspólnie gospodarstwo domowe. Żona nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Z powodu własnych chorób nie może opiekować się mężem.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. J..
Rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że warunki nabywania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasady jego ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 615, dalej jako "u.ś.r"). Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. -Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stosownie do treści art. 17 ust. 1b u.ś.r świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Kolegium wskazało, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tego art. 17 ust. 1b u.ś.r nie może być stosowany w dotychczasowym brzmieniu po wejściu w życie omawianego orzeczenia. Dlatego wydanie w sprawie orzeczeń na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP tego przepisu w określonym w nim zakresie, nie znajduje uzasadnienia (wyrok NSA z 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1512/16).
Kolegium podniosło, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad ojcem. Nie pracuje, nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty i innych świadczeń wymienionych w art. 5 ust. 1 u.ś.r. Wnioskodawczyni spełnia również przesłanki określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, tj. obowiązku alimentacyjnego wobec osoby, którą się opiekuje.
Kolegium wskazało, że M. W. pozostaje w związku małżeńskim, a żona W. W. (lat 70) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarza rodzinnego z którego wynika, że W. W. z powodu ogólnego stanu zdrowia nie jest zdolna do sprawowania opieki nad mężem. Kolegium zaznaczyło, że zobowiązana do alimentacji w pierwszej kolejności jest żona osoby niepełnosprawnej. To osoba zobowiązana w pierwszej kolejności do zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej spełnia przesłanki określone w przepisach u.ś.r. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje innej osobie zobowiązanej w dalszej kolejności wówczas, gdy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Kolegium zaznaczyło, że nie może zastępować komisji lekarskich i samodzielnie ustalać, czy osoba może lub nie może sprawować opieki na osobą niepełnosprawną. Wskazało, że skarżąca nie uzasadniła, iż matka z przyczyn obiektywnych nie może zajmować się mężem, w szczególności nie przedstawiła żadnej dokumentacji lekarskiej matki potwierdzających jej schorzenia.
Kolegium wskazując na orzecznictwo wyjaśniło, że przesłanka negatywna ujęta w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r odnosząca się do krewnych osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności, którzy ubiegaliby się o świadczenie pielęgnacyjne (lub już je otrzymują) w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim ma w przekonaniu ustawodawcy uzasadnienie, bowiem zobowiązanym do opieki nad osobą tego wymagającą powinien być w pierwszej kolejności jej małżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. Uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych "otwiera się" dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, a więc kiedy nie jest możliwe wypełnianie przez niego we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego (wyrok NSA z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1545/13).
Zdaniem Kolegium w przypadku opieki nad niepełnosprawnym ojcem nie chodzi tylko o brak możliwości sprawowania opieki przez osoby zobowiązane w pierwszej kolejności w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r, ale także o brak możliwości dostarczenia przez te osoby środków pieniężnych potrzebnych do zapewnienia odpowiedniej opieki przez inne osoby.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że nie kwestionuje, iż skarżąca opiekuje się i pomaga rodzicom w ich bieżącym funkcjonowaniu, jednak przepisy prawa nie pozwalają na uwzględnienie odwołania i wydania innego orzeczenia.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 5 maja 2022 r. złożyła A. J.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 128 krio oraz art. 23 krio i art. 27 krio w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz 1a u.ś.r, przez ich błędną interpretację i niezasadne uznanie, że córce, na której spoczywa obowiązek alimentacyjny, rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad ojcem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego,
- art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz 1a u.ś.r i niezasadne uznanie, że córka niepełnosprawnego M. W. nie jest uprawniona do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad nim, ponieważ jego żona żyje i to na niej spoczywa obowiązek alimentacyjny w stosunku do męża,
- art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęciu, że okoliczność, iż osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego,
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię, tj.:
- art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa, w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i bezpodstawne przyjęcie, że żona niepełnosprawnego M. W. jest w stanie opiekować się nim, gdyż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy okoliczność ta nie została w ogóle zbadana i nie zostały w tym zakresie podjęte żadne działania zmierzające do ustalenia jej rzeczywistej sytuacji zdrowotnej, a ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji medycznej wynika, że W. W. nie jest w stanie opiekować się mężem.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuty rozwinęła w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :
Skarga nie jest zasadna.
Słusznie Kolegium uznało, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, że przymiot konstytucyjności utraciło przewidziane w art. 17 ust. 1b u.ś.r kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekunów osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 powyższego przepisu. Wobec tego wadliwe było stanowisko organu I instancji, że art. 17 ust. 1b u.ś.r miał także w niniejszej sprawie zastosowanie.
Jednakże nie zmienia to oceny, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Treść przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r organ przytoczył.
Natomiast art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r wprowadza przesłankę negatywną, której zaistnienie powoduje wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Organy nie kwestionowały faktu, że skarżąca opiekuje się ojcem.
Natomiast kwestią sporną jest, czy pozostawanie przez ojca skarżącej w związku małżeńskim, w którym jego małżonka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności automatycznie przekreśla możliwości ubiegania się przez skarżącą o przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.
Na tle analizowanych przepisów w orzecznictwie sądów administracyjnych przedstawiane były dwa rodzaje poglądów prawnych. Pierwszy polegał na stosowaniu wykładni rozszerzającej w odniesieniu do przyczyn, które uzasadniały przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego krewnym osoby niepełnosprawnej pozostającej w związku małżeńskim, gdy jej małżonek nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ale tylko wówczas, gdy nie był on w stanie tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych (np. z uwagi na wiek, czy stan zdrowia). Drugi pogląd opierał się na założeniu, że skoro decyzja w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego jest decyzją związaną, to przy jednoznacznym brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r jedynym warunkiem umożliwiającym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad osobą, która pozostaje w związku małżeńskim, jest posiadanie przez małżonka tej osoby, orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (obie linie orzecznicze obszernie przytoczone i omówione w uzasadnieniu uchwały NSA z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, publik. CBOSA).
Obecnie kwestię tę rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22 opowiadając się za drugim z prezentowanych poglądów. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r.).
W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że nadane przepisowi brzmienie nie budzi wątpliwości wywołanych względami językowymi. Z punktu widzenia języka, kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r nie jest wyrażeniem nieostrym czy wieloznacznym. Nie wymaga także czynienia ustaleń pojęciowych z odwołaniem się do zasad języka powszechnego, nie jest bowiem określeniem należącym do tego języka. Stopnie niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany i lekki) rozróżnione zostały w art. 3 i 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 573 ze zm.). Pod względem językowym przepis nie budzi zatem wątpliwości, ustawodawca posłużył się określeniem należącym do języka prawnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych związanie kwestii dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego z kryterium orzeczonego stopnia znacznej niepełnosprawności nie prowadzi do dezintegracji regulacji i nie narusza jej spójności. Przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r jako zasadę wprowadza regułę, że wymienionym w nim osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, świadczenie nie przysługuje, jeżeli są osobami o znacznym stopniu niepełnosprawności. W orzecznictwie zasadnie przyjmuje się, że analogiczny warunek dotyczy każdej z osób wymienionych w art. 17 ust. 1 u.ś.r., każda osoba występująca o świadczenie pielęgnacyjne, musi być w stanie podjąć się tej roli, a zatem nie może być osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kryterium znacznego stopnia niepełnosprawności pojawia się w art. 17 ust. 1a pkt 1-3 i w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r, jako przesłanka pozwalająca na uzyskanie świadczenia przez osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, jeżeli takim orzeczeniem legitymują się osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności. Konsekwencja zastosowanych kryteriów nie daje podstaw do podważenia wewnętrznej systemowej spójności regulacji ustawowej.
Podkreślono także, że w kwestii kolejności dostępu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca nie odsyła do przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a ustawa zawiera własną regulację, która nie jest aktualnie w pełni koherentna z modelem przyjętym w przepisach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, co bynajmniej nie świadczy o braku spójności systemowej, koherencja taka nie jest wszak konieczna - brak jest odesłania do stosowania przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w szerszym zakresie, a przedmiot regulacji obu aktów prawnych jest różny. Wskazując na osoby zobowiązane do alimentacji względem osoby wymagającej opieki ustawa w szczególności nie wymaga, aby ich obowiązek alimentacyjny pod postacią obowiązku dostarczania środków utrzymania się zrealizował, dotyczy to w szczególności podejmowania się opieki dorosłych osób niepełnosprawnych mających własne środki wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania i opieki. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest w żadnym zakresie uzależnione od sytuacji materialnej osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki, kwestie te nie są badane w postępowaniu, nie ma zatem podstaw, aby na wykładnię przepisów regulujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego miały oddziaływać przesłanki z art. 132 kodeksu regulujące kolejność realizowania się obowiązku alimentacyjnego. W kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ustawa o świadczeniach rodzinnych ma charakter autonomiczny i brak jest podstaw do przyjmowania, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r powinien być interpretowany z uwzględnieniem art. 132 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz wskazanych w nim przesłanek odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym.
Skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu uchwały przyjął także, że regulacja art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r i warunek legitymowania się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jako okoliczność uzasadniająca przyznanie świadczenia osobom zobowiązanym do alimentacji w dalszej kolejności nie jest rozwiązaniem, które wymaga zakwestionowania ze względu na normy Konstytucji.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego zasady dostępu do niego zostały określone z uwzględnieniem pierwszeństwa małżonka osoby wymagającej opieki, jako zobowiązanego do alimentacji w pierwszej kolejności. Limitowanie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium zobiektywizowane nie może również zostać uznane za rażące naruszenie zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Kryterium to zapewnia dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, nie ma ono także charakteru dyskryminującego i nie jest niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte w konsekwencji o uznanie organu.
Regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był przy tym uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko wyrażone w powołanej uchwale składu siedmiu sędziów NSA.
Wskazać należy, że ogólna moc wiążąca uchwał konkretnych i abstrakcyjnych nie pozwala na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjęcia wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl bowiem art. 269 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.
Zgodnie z powyższym przyjąć należy za ww. uchwałą NSA, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W kontrolowanej sprawie, z niekwestionowanego stanu faktycznego wynika, że skarżąca jest córką M. W., który legitymuje się orzeczeniem o trwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji. Ojciec skarżącej, pozostaje w związku małżeńskim z W. W., która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powyższe oznacza, że w stosunku do skarżącej zaistniała negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazana w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r.
Z przyczyn powyżej omówionych niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a i ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r oraz powołanych przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Również niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Kolegium prawidłowo ustaliło stan faktyczny w sprawie konieczny do wydania rozstrzygnięcia i właściwie oceniło zgromadzone dowody, a uzasadnienie decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 kpa.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło