I SA/Wa 1851/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], odmawiającą I. W. przyznania zasiłku celowego w wysokości [...] zł na zakup wersalki oraz w wysokości [...] zł na wyniesienie dotychczas użytkowanej i wniesienie nowo zakupionej wersalki do mieszkania. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 9 marca 2012 r. I. W. wystąpił o udzielenie pomocy finansowej w wysokości [...] zł na zakup wersalki oraz w wysokości [...] zł na wyniesienie dotychczas użytkowanej i wniesienie nowo zakupionej wersalki do mieszkania, a Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. odmówił przyznania zasiłku celowego na ten cel. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Prezydent W. stwierdził, że - jak ustalił na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego - wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym na stałe, a na jego dochód miesięczny składa się zasiłek stały w wysokości [...] zł i zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. Przeprowadzone postępowanie potwierdziło zniszczenie mebla oraz fakt, że jego remont jest nieopłacalny ze względu na to, iż zakup nowej wersalki kosztowałby tyle samo. Pracownik socjalny uzyskał informację z Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej, że istnieje możliwość pozyskania nieodpłatnie nieużywanego tapczanu i przekazanie go zainteresowanemu, jednakże I. W. odmówił przyjęcia mebla, twierdząc, że mebel nie posiada certyfikatu nieużywalności. W tej sytuacji wobec braku środków pieniężnych na zaspokajanie wszystkich potrzeb podopiecznych ośrodka, bowiem w roku bieżącym ośrodek dysponuje jedynie kwotą 76, 63% budżetu z poprzedniego roku, organ odmówił przyznania pomocy finansowej w tej formie. Po rozpoznaniu odwołania I. W. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2012 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że I. W. jest pod stałą opieką Ośrodka Pomocy Społecznej, otrzymuje pomoc finansową w wysokości przewyższającej średnią wysokość zasiłku celowego udzielanego innym potrzebującym, korzysta również nieodpłatnie z obiadów i usług opiekuńczych. Nie można, zatem w niniejszym przypadku zarzucić organowi pierwszej instancji działania przekraczającego zakres uznania. Jeżeli potrzebujących jest wielu a posiadane środki są niewystarczające, jak poinformował Prezydent W., to nie można czynić organowi zarzutu, że wybiera najbardziej optymalne rozwiązanie w danym przypadku. W sytuacji, gdy była możliwość pozyskania nieodpłatnie nieużywanego mebla z Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej i przekazania go wnioskodawcy, to przyznanie pomocy finansowej w tym zakresie mogłoby być uznane za niegospodarność i marnotrawienie środków publicznych. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zakres pomocy udzielonej w oparciu o art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej uzależniony jest nie tylko od potrzeb uprawnionego, ale i od realnych możliwości podmiotów, które pomoc świadczą. Przy podejmowaniu decyzji w tej materii ważyć więc należy z jednej strony słuszny interes obywatela, z drugiej zaś interes społeczny determinowany zakresem posiadanych uprawnień i środków (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie I OSK 766/11 z dnia 4 października 2011 r. LEX nr 1069677). Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2012 r. I. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wnosząc o jej uchylenie, i domagając się przyznania zasiłku celowego w wysokości [...] zł na zakup wersalki oraz w wysokości [...] zł na wyniesienie dotychczas użytkowanej i wniesienie nowo zakupionej wersalki do mieszkania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny ustalony w sprawie przez organ nie budzi wątpliwości. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2012 r. odmawiającą przyznania I. W. zasiłku celowego w wysokości [...] zł na zakup wersalki oraz w wysokości [...] zł na wyniesienie dotychczas użytkowanej i wniesienie nowo zakupionej wersalki do mieszkania. Podstawę materialno-prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), która to ustawy określa rodzaje świadczeń z zakresu pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania. Jedną z form pomocy przewidzianą w art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy jest pomoc finansowa w formie zasiłku celowego. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto jednoznaczne stanowisko, iż rozstrzygnięcie o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to zatem, że sam fakt spełnienia ustawowych kryteriów nie skutkuje automatycznym przyznaniem zasiłku celowego osobie zainteresowanej. Sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których one nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniach wyroków z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 981/12 i z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 109/12 stwierdził, że zadaniem pomocy społecznej jest wyłącznie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a nie całkowite wyręczanie tych osób w ich aktywności zmierzającej do poprawy swojej sytuacji bytowej – a niniejszy skład orzekający to stanowisko podziela w zupełności. Dlatego też wnioskujący o pomoc musi liczyć się z tym, że jego żądanie, nawet jeśli mieści się w zadaniach i celach pomocy społecznej nie zawsze będzie uwzględnione, zwłaszcza że możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie, co jest faktem powszechnie znanym. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, I. W. wnioskiem z dnia 9 marca 2012 r. wystąpił o udzielenie pomocy finansowej w wysokości [...] zł na zakup wersalki oraz w wysokości [...] zł na wyniesienie dotychczas użytkowanej i wniesienie nowo zakupionej wersalki do mieszkania. Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 9 marca 2012 r. ustalono, że I. W. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym na stałe, jego dochód wynosi [...] zł, w tym zasiłek pielęgnacyjny – [...] zł oraz dodatek stały - [...] zł. Przeprowadzone postępowanie administracyjne potwierdziło zniszczenie mebla oraz fakt, że jego remont jest nieopłacalny ze względu na to, iż zakup nowej wersalki kosztowałby tyle samo. Pracownik socjalny uzyskał informację z Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej, że istnieje możliwość pozyskania nieodpłatnie nieużywanego tapczanu i przekazanie go zainteresowanemu. Jednakże I. W. odmówił przyjęcia mebla, twierdząc, że mebel nie posiada certyfikatu nieużywalności. W tej sytuacji wobec braku środków pieniężnych na zaspokajanie wszystkich potrzeb podopiecznych ośrodka, organ odmówił przyznania pomocy finansowej w tej formie. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie - odmawiając przyznania skarżącemu zasiłku celowego w wysokości [...] zł na zakup wersalki oraz w wysokości [...] zł na wyniesienie dotychczas użytkowanej i wniesienie nowo zakupionej wersalki do mieszkania - nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Jak wynika bowiem z uzasadnienia zaskarżonych rozstrzygnięć, o przyznaniu świadczenia decydowały nie tylko potrzeby skarżącego i cel pomocy, ale również możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej i potrzeby innych osób, objętych jego pomocą. Reasumując, w ocenie Sądu zarówno Prezydent W., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozstrzygając niniejszą sprawę nie naruszyły ani przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. pomocy społecznej, ani też przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, i w sposób rzetelny i wnikliwy, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 kpa, wyjaśniły motywy podjętego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.