I SA/Wa 1860/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Anna Falkiewicz-Kluj Protokolant referent – stażysta Beata Karczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 605/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 7.000 ( siedem tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...][...] pismem z [...] lipca 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m. [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 605/15. W pkt 1 wskazanego orzeczenia Sąd zobowiązał Prezydenta m. [...] do rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lipca 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...][...][...], ozn. hip. "[...][...]" rej. hip. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Na skutek złożenia kolejnej skargi na niewykonanie wyroku, postanowieniem z 26 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1322/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie, z uwagi na cofnięcie skargi. W obecnie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze skarżąca wniosła o wymierzenie Prezydentowi m.[....] grzywny w maksymalnej wysokości, przewidzianej w przepisie art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia strona podniosła, że organ nie wykonał wyroku, mimo iż termin wyznaczony przez Sąd upłynął 3 lata temu. W wyniku złożonej uprzednio skargi na niewykonanie wyroku, która została następnie cofnięta, Prezydent zadeklarował, że wniosek zostanie rozpoznany do [...] grudnia 2016 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o oddalenie skargi w całości. Podniósł, że w toku postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji, w tym pismem z [...] kwietnia 2019 r. wystąpiono do Centralnego Archiwum [...] o przesłanie dokumentacji, dotyczącej przedmiotowej nieruchomości oraz poinformowano stronę, że decyzja zostanie wydana do [...] września 2019 r. Ponadto, z uwagi na wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 kpa. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania, w terminie określonym w art. 35 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 605/15 zobowiązał Prezydenta m.[...] do rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lipca 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [....] przy ulicy [...][...][..], ozn. hip. "[...][...]" rej. hip. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z uwagi na cofnięcie skargi, postanowieniem z [...] października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1322/16 umorzył postępowanie ze skargi na niewykonanie powyższego wyroku, stwierdzającego bezczynność. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z 26 listopada 2016 r. wpłynęły do organu [....] lutego 2016 r., co wynika z akt sądowych sprawy sygn. akt I SAB/Wa 605/15 (k. 41), jednak dotąd Prezydent sprawy nie rozstrzygnął. Skoro zaś organ ten, w terminie wyznaczonym tym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na jej załatwienie, jak też to, że organ w istocie podjął po zwrocie akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem na bezczynność jedynie nieliczne działania i to dopiero w 2019 r., Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 7.000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozpoznając jednocześnie sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia nie tylko okres prowadzonego postępowania, lecz też to, że Prezydent nie wydał rozstrzygnięcia, podejmując w sprawie jedynie nieliczne czynności nakierowane na jej rozpoznanie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia jego bezczynności i niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Oczywiście ustawodawca nałożył obowiązek zgromadzenia pełnego materiału dowodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, lecz podęcie przez organ zaledwie kilku czynności przez tak długi okres od wydania wyroku zobowiązującego Prezydenta do rozpoznania wniosku, stanowi o kwalifikowanym naruszeniu i ignorowaniu obowiązków przez Prezydenta - a to uzasadnia uznanie działania organu za rażąco naruszające to prawo. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.