I SA/Wa 1865/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. w W. S.A. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz M. w W. S.A. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania B. B., decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] uchylił decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] października 2006 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, co następuje. Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w W. Spółka Akcyjna na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomości położone w W. i stanowiące: * działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, położoną przy ul. [...], dla której prowadzona była księga wieczysta [...], * działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, położoną przy ul. [...], dla której prowadzone były księgi wieczyste [...] oraz [...], kolektora zrzutowego ścieków oczyszczonych z oczyszczalni ścieków [...] do rzeki Wisły, której przebieg został ustalony decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji. Następnie zaś - jako następstwo i konsekwencję powyższej decyzji - Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r., zezwolił Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w W. Spółka Akcyjna na niezwłoczne zajęcie w/w nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia przez te nieruchomości kolektora zrzutowego ścieków oczyszczonych z oczyszczalni ścieków [...] do rzeki Wisły oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na interes społeczny oraz konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami - uznając, że spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 122 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Prezydent stwierdził też, iż z wypisu z ewidencji gruntów wynika, że właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] jest J. H.-S., zaś współwłaścicielami działki ewidencyjnej nr [...] są: A. C., J. G., J. H.-S., I. K., W. K., T. K. Sygn. akt I SA/Wa 1865/07 i S. S. Ponadto ujawniony jest spadek po zmarłym J. K. - w osobie kuratora adw. A. G.. Dodał, że przeprowadzono oględziny tych nieruchomości stwierdzając, że część działki nr [...] została ogrodzona i wybetonowana, stanowiąc parking dla sąsiedniej działki nr [...], której właścicielką jest B. B. - nie posiadająca jednak żadnego dokumentu potwierdzającego jej tytuł prawny do działki ewidencyjnej nr [...]. Od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r. B. B. złożyła odwołanie wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W odwołaniu podniosła, że Konstytucja RP chroni własność obywateli, a wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego powinno być poprzedzone rokowaniami - których z nią nie przeprowadzono. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] uchylił decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] października 2006 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Wojewoda stwierdził, że przepis art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż w przypadkach określonych w art. 108 kpa starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może w drodze decyzji udzielić podmiotowi, który będzie realizował cel publiczny, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, jeżeli zwłoka w jej zajęciu uniemożliwiałaby realizację celu publicznego, na który nieruchomość została wywłaszczona. Decyzji tej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 122 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadkach ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o których mowa w art. 124 i art. 124 a w/w ustawy. W związku z tym Wojewoda uznał, że skoro własną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r. uchylił on decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. udzielającą zezwolenia Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w W. Spółka Akcyjna na przeprowadzenie przez w/w nieruchomości omawianej inwestycji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, to należy uznać, iż w aktualnym stanie faktycznym i prawnym sprawy, przestały istnieć podstawy do niezwłocznego zajęcia przedmiotowych działek i wydania decyzji w trybie art. 122 w/w ustawy. Wobec tego uchylił on decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] października 2006 r. i jednocześnie umorzył postępowanie pierwszej instancji. Sygn. akt I SA/Wa 1865/07 Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w W. Spółka Akcyjna wnosząc o jej uchylenie. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania z powodu braku podstaw do wydania decyzji w trybie art. 122 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wyjaśniając, że w skardze nie podniesiono nowych zarzutów, ani nie wskazano na nowe okoliczności sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę wniesioną w niniejszej sprawie należy uwzględnić, bowiem zostały naruszone przepisy prawa procesowego - ze skutkiem mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Mazowieckiego, uchylająca decyzję Prezydenta W., która została wydana na skutek rozpatrzenia odwołania B. B. Przepis art.127§1 kpa daje uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczenia organu I instancji tylko stronie w rozumieniu art. 28 kpa. Stroną - jak to określa art. 28 kpa - jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują Sygn. akt I SA/Wa 1865/07 uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego, uczestniczenie jakiejś osoby w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać, że ma materialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie. To dopiero daje jej legitymację strony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodny pogląd, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym składający wniosek opiera swoje żądanie. Przy tym interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dana osoba wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Przystępując do rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji, organ II instancji we wstępnej fazie postępowania ma obowiązek ustalenia, czy żądanie zgłoszone w tym przedmiocie pochodzi od strony postępowania. Jeśli tak jest - to organ ma obowiązek rozpatrzenia odwołania i wydania stosownej decyzji. Jak ustalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt I SA/WA 1844/07, B. B. nie jest stroną postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez teren nieruchomości (stanowiącej działki nr ewidencyjny [...] i [...]) kolektora zrzutowego ścieków, gdyż nie dysponuje ona żadnym tytułem prawnym do zajętej przez siebie części działki nr [...]. Wobec tego nie jest ona także stroną niniejszego postępowania - będącego kontynuacją w/w postępowania - a dotyczącego udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie działki nr [...] i [...]. Konkludując, należy stwierdzić, że decyzja Wojewody Mazowieckiego uchylająca decyzję Prezydenta W. i umarzająca postępowanie pierwszej instancji -nie jest prawidłowa, gdyż została wydana po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez osobę, nie będącą stroną tego postępowania. Odnosząc się do tego problemu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/1998 uznał, że : " Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art.28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 §1 pkt 3 kpa." Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o Sygn. akt I SA/Wa 1865/07 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku.