I SA/Wa 1869/21

WyrokWSA w Warszawie2022-06-23

Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Jolanta Dargas, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej z 1994 r. może zostać wydana z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa, gdy nieruchomość była w części użytkowana na cele publiczne przez organy administracji rządowej?
Ratio decidendi
Decyzja komunalizacyjna z 1994 r. nie narusza prawa w stopniu rażącym, a tym samym nie podlega stwierdzeniu nieważności. Nieruchomość, która w dniu 27 maja 1990 r. była własnością Skarbu Państwa i służyła w części wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, podlega wyłączeniu z komunalizacji tylko w tej części, w jakiej faktycznie była wykorzystywana na te cele. W pozostałej części może stać się mieniem komunalnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi [...] S.A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z 1994 r. Decyzją tą Dzielnica Gminy [...] nabyła z mocy prawa własność części nieruchomości, a w części odmówiono jej nabycia. Skarżąca twierdziła, że cała nieruchomość była użytkowana na cele publiczne przez organy administracji rządowej, co wyłączało ją z komunalizacji. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że tylko część nieruchomości była wykorzystywana na cele rządowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska sędzia WSA Jolanta Dargas asesor WSA Mateusz Rogala (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia 18 czerwca 2021 r. DAP-WPK-727-1-68/2020/MSte Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku [...] S.A. z siedzibą w W., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia 31 sierpnia 1994 r., nr 45064, znak: G.2.4.7224/1076/94, stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. własności nieruchomości zabudowanej położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] w części wynoszącej 0,751 oraz odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. własności tej nieruchomości w części wynoszącej 0,249. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister podniósł, że decyzja Wojewody Warszawskiego z dnia 31 sierpnia 1994 r. została wydana na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm., powoływanej dalej również jako ustawa komunalizacyjna). Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpiła [...] S.A., podnosząc, że decyzją z dnia 31 sierpnia 1994 r. objęte są działki aktualnie oznaczone nr [...] i nr [...] , które dawniej obejmowały działkę nr [...] z obrębu [...] . Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że działka ewidencyjna nr [...] była w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. użytkowana w części przez [...] oraz [...] . Obie te jednostki prowadziły zadania o charakterze publicznym, należące do właściwości organów administracji rządowej. Takie zadania były faktycznie wykonywane przez [...] na obszarze ww. nieruchomości. Objęta decyzją z dnia 31 sierpnia 1994 r. działka służyła zatem wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, a takie mienie jest wyłączone z komunalizacji z mocy prawa. Wnioskodawca podniósł, że w dniu 24 maja 1948 r. Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 12 ust. 2 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, przekazał w zarząd Prezydium Rady Ministrów na potrzeby [...] nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obecnie [...] ) o numerze hipotecznym [...] . Prezydium Rady Ministrów upoważniło [...] do zgłoszenia w jego imieniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do terenu przy ul. [...] na mocy art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. [...] taki wniosek złożyła i w 1948 r. otrzymała przedmiotową nieruchomość w użytkowanie wieczyste. W jej skład wchodziły budynki od strony ulicy, w których znajdowała się siedziba [...] , a także grunty i budynki magazynowo-warsztatowe na zapleczu tych budynków. Od tego czasu do chwili obecnej sporna nieruchomość jest w posiadaniu i zarządzie [...] S.A. Na działce znajdują się m.in. budynki gospodarcze [...] , wybudowane ze środków własnych Agencji. Działki aktualnie oznaczone nr [...] i nr [...] stanowią współwłasność Skarbu Państwa i m.st. Warszawy, co uniemożliwia [...] skorzystanie z uprawnień, jakie daje art. 12 ust. 1 ustawy o [...] . Ponadto, w ocenie wnioskodawcy, m.st. Warszawa stało się współwłaścicielem dawnej działki nr [...] bez podstawy prawnej. W dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia 18 czerwca 2021 r. organ stwierdził, że przy wydawaniu kontrolowanej decyzji z dnia 31 sierpnia 1994 r. nie zaszła żadna z wymienionych w przepisie art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. przesłanek, skutkujących koniecznością orzeczenia nieważności decyzji. Będąca przedmiotem postępowania działka nr [...] z obrębu [...] w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Nieruchomość została następnie podzielona na działki nr [...], nr [...], nr [...]i nr [...], z kolei działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] i nr [...] . Organ wyjaśnił, że Wojewoda Warszawski decyzją z dnia 6 listopada 1992 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Dzielnicę Gminę [...] własności nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 23 grudnia 1992 r., nr KKU-1895/92/BP. Natomiast po rozpatrzeniu skargi Burmistrza Dzielnicy Gminy [...] na ww. decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego 1994 r., sygn. akt I SA 743/93, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Warszawskiego z dnia 6 listopada 1992 r. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, że w dniu 27 maja 1990 r. jednostka [...] zajmowała na cele gospodarcze 297,45 m2 powierzchni budynku przy ul. [...] w W., natomiast [...] zajmowała 1020 m2 działki nr [...], z przeznaczeniem na garaże i magazyny. Sąd wskazał, że obie te jednostki wykonywały zadania publiczne, określone w stosunku do [...] w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 28 sierpnia 1983 r. o Polskiej Agencji Prasowej. Zadania wykonywane przez te podmioty należały do właściwości organów administracji rządowej. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "mienie, które służyło ww. zadaniom, opowiadające przesłankom wskazanym w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. (...) podlega wyłączeniu spod komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Sąd podziela także stanowisko organu odwoławczego, że nieruchomość położona przy ul. [...] w dniu 27 maja 1990 r. należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Na nieruchomości tej znajdują się dwa budynki z lokalami mieszkalnymi i użytkowymi oraz boksy użytkowe. Z wyciągu z rejestru gruntów wynika, że nieruchomość ta była we władaniu Urzędu Dzielnicowego Warszawa Śródmieście". Sąd powołał się również na uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lutego 1994 r., sygn. akt W 12/92 i wyjaśnił, że "niepodzielne składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o którym jest mowa w art. 5 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy, jeżeli w dniu 27 maja 1990 r. służyły jednocześnie wykonywaniu zadań należących do właściwości organów komunalnych i organów państwowych, określonych w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy, stały się w tym dniu z mocy prawa przedmiotem współwłasności Skarbu Państwa i odpowiednich komunalnych osób prawnych, w częściach ułamkowych, odpowiadających wykonywanym przez nie zadaniom. Wysokość udziałów określa Wojewoda na podstawie art. 18 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Zdaniem NSA, wprawdzie uchwała Trybunału Konstytucyjnego dotyczy mienia ogólnonarodowego (państwowego), które w dniu 27 maja 1990 r. służyło wykonywaniu zadań publicznych, należących do organów administracji rządowej oraz wykonywaniu zadań należących do organów administracji samorządowej, jednak na podstawie tej uchwały przy zastosowaniu wykładni logicznej należy dojść do wniosku, że wyłączeniu spod komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy, podlega mienie ogólnonarodowe (państwowe) tylko w takiej części, w jakiej służyło ono w dniu 27 maja 1990 r. wykonywaniu zadań publicznych, należących do właściwości organów administracji rządowej. Jeżeli zatem tylko część nieruchomości ogólnonarodowej (państwowej) podlegającej komunalizacji z mocy prawa, była w dniu 27 maja 1990 r. zajmowana na cele wykonywania zadań publicznych, należących do właściwości organów administracji rządowej, to należy wyłączyć spod komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy tylko tę część nieruchomości. O ile nieruchomość ta jest niepodzielna, to stała się ona w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotem współwłasności Skarbu Państwa i gminy miejsca jej położenia, w częściach ułamkowych, przy czym część Skarbu Państwa winna odpowiadać zakresowi mienia służącego wykonywaniu zadań publicznych, należących do właściwości organów administracji rządowej. Biorąc pod uwagę treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 1994 r., Wojewoda Mazowiecki wydał decyzję z dnia 31 sierpnia 1994 r., na mocy której Dzielnica Gmina [...] nabyła z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. własność nieruchomości zabudowanej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] w części wynoszącej 0,751. Jednocześnie Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. własności tej nieruchomości w części wynoszącej 0,249. W uzasadnieniu Wojewoda podniósł, że działka ewidencyjna nr [...] była w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej użytkowana w części przez [...] oraz [...] , wykonujące zadania należące do administracji rządowej. Z tego względu na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. mienie to nie podlegało komunalizacji. Odnosząc się do argumentów wnioskodawcy, Minister podkreślił, że w dniu 27 maja 1990 r. jedynie na części działki nr [...] były wykonywane przez [...] zadania z zakresu administracji rządowej. Powyższa kwestia była badana w postępowaniu zakończonym wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 18 lutego 1994 r. Organ powołał się przy tym na związanie oceną prawną wyrażoną w tym wyroku. Organ podkreślił ponadto, że zmiany dotyczące nieruchomości, jakie nastąpiły po dniu 27 maja 1990 r. nie mają znaczenia prawnego dla jej komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., bowiem decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny nieruchomości istniejący w dacie wejścia w życie tej ustawy, tj. 27 maja 1990 r. [...] S.A. wniosła na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 czerwca 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stawiając zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie przez organ, że decyzja z dnia 31 sierpnia 1994 r. nie jest obarczona wadą w postaci wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy decyzja komunalizacyjna Wojewody Warszawskiego nie jest zgodna z podstawą prawną, na podstawie której została wydana. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 31 sierpnia 1994 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że objęta decyzją z dnia 31 sierpnia 1994 r. działka służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organu administracji rządowej, a takie mienie jest wyłączone z komunalizacji z mocy prawa. Na działce o dawnym numerze [...] nie były wykonywane zadania należące do właściwości organów komunalnych i dlatego też stwierdzenie nabycia przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. własności nieruchomości zabudowanej stanowiącej działkę nr [...] w części wynoszącej 0,751 jest wyrazem rażącego naruszenia prawa. Zdaniem skarżącej, stan faktyczny sprawy potwierdza, że działka zlokalizowana w Warszawie przy ul. [...] służyła faktycznie w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej do wykonywania zadań publicznych. Skarżąca powtórzyła następnie argumentację przedstawianą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżona do Sądu w niniejszej sprawie decyzja została wydana w trybie nadzorczym z wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia 31 sierpnia 1994 r. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w postępowaniu nieważnościowym organ nie prowadzi postępowania administracyjnego co do meritum sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Postępowanie to nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a jedynie zbadaniu pod kątem wystąpienia kwalifikowanych wad prawnych decyzji, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie to jest ograniczone do weryfikacji samej decyzji, z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Stąd w ramach postępowania nieważnościowego organ co do zasady nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2445/19, wszystkie przywoływane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Ponadto należy zwrócić uwagę, że jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie każde naruszenia prawa przy wydaniu decyzji stanowić będzie zatem podstawę do stwierdzenia jej nieważności, a jedynie takie naruszenie, które określić można jako rażące. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (zob. wyrok NSA z dnia 22 września 2020 r., sygn. II OSK 2068/18). Dla stwierdzenia nieważności decyzji niezbędna jest zatem ocena naruszenia jej podstawy prawnej jako rażącej w świetle całokształtu okoliczności sprawy. Wada rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy właściwy organ wydaje orzeczenie z oczywistym naruszeniem przepisu, którego treść nie budzi zasadniczych wątpliwości interpretacyjnych i który ma istotne znaczenie w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt II OSK 803/17). W ocenie Sądu, należy zgodzić się z organem, że będąca przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym decyzja Wojewody Warszawskiego z dnia 31 sierpnia 1994 r. nie narusza prawa w stopniu rażącym, a także nie jest obarczona innymi wadami skutkującymi jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Podstawą materialnoprawną decyzji z dnia 31 sierpnia 1994 r. był art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W myśl tego przepisu, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że użyte w tym przepisie sformułowanie "należące do" oznacza przynależność mienia państwowego do określonego podmiotu w sensie prawnym, a nie faktycznym (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 593/09, Lex nr 595433, wyrok WSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1109/10, Lex nr 750573). Powyższe oznacza, że faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi negatywnej przesłanki komunalizacji mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. następowała z mocy prawa z dniem wejścia ustawy w życie. Wydawana w tym przedmiocie przez wojewodę decyzja komunalizacyjna ma jedynie charakter deklaratoryjny i potwierdza przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że będąca przedmiotem postępowania nieruchomość, tj. działka nr [...] w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Skarżąca uważa natomiast, że w stosunku do spornej nieruchomości powinien znaleźć zastosowanie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., zgodnie z którym składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Odnosząc się do tej argumentacji, należy stwierdzić, że organ zasadnie powołał się w tym zakresie na stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 1994 r., sygn. akt I SA 743/93. Jak wynika z treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z kolei w myśl art. 209 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z 31 sierpnia 1994 r., ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji państwowej. Wojewoda Warszawski, wydając decyzję z dnia 31 sierpnia 1994 r., był więc związany oceną prawną wyrażoną przez NSA w wyroku z dnia 18 lutego 1994 r. NSA uchylił decyzje organu I i II instancji wydane w postępowaniu komunalizacyjnym i stwierdził, że w dniu 27 maja 1990 r. "zgodnie z bezspornymi ustaleniami organu odwoławczego, jednostka [...] zajmowała na cele gospodarcze 297,45 m2 powierzchni budynku przy ul. [...] w W., natomiast [...] zajmowała 1020 m2 działki Nr [...] [jak wynika z pozostałej części uzasadnienia, jest to oczywista omyłka pisarska, bowiem postępowanie dotyczyło bezsprzecznie działki nr [...]], położonej przy ul. [...] w W. z przeznaczeniem na garaże i magazyny." NSA podniósł, że zadania wykonywane przez te podmioty należały do właściwości organów administracji rządowej, zaś mienie, które służyło tym zadaniom, podlega wyłączeniu spod komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. NSA zgodził się z organem, że nieruchomość położona przy ul. [...] w dniu 27 maja 1990 r. należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. W konkluzji swojego uzasadnienia NSA wyjaśnił, że jeżeli tylko część nieruchomości ogólnonarodowej (państwowej) podlegającej komunalizacji z mocy prawa, była w dniu 27 maja 1990 r. zajmowana na cele wykonywania zadań publicznych, należących do właściwości organów administracji rządowej, to należy wyłączyć spod komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy tylko tę część nieruchomości. O ile nieruchomość ta jest niepodzielna, to stała się ona w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotem współwłasności Skarbu Państwa i gminy miejsca jej położenia, w częściach ułamkowych, przy czym część Skarbu Państwa winna odpowiadać zakresowi mienia służącego wykonywaniu zadań publicznych, należących do właściwości organów administracji rządowej. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził zatem, że po pierwsze, że w dniu 27 maja 1990 r. działka nr [...] należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, a zatem co do zasady podlegała komunalizacji. Po drugie, że wyłączeniu z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. podlegać będzie jedynie ta część nieruchomości, która faktycznie była zajmowana w celu wykonywania zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Po trzecie zaś, NSA zaakceptował w pełni ustalenia faktyczne organu w zakresie udziału w całości spornej nieruchomości jej części zajmowanej przez [...] . W wyroku wskazano bowiem, że nieruchomość nr [...] ma powierzchnię 8274 m2, zaś [...] zajmuje 1020 m2 tej działki (s. 4 uzasadnienia wyroku z dnia 18 lutego 1994 r.). Należy zauważyć, że znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty potwierdzają okoliczność, że wykonywanie zadań publicznych, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, odbywało się jedynie na części spornej działki nr [...] . Ze sprawozdania z badania stanu prawnego oraz stanu władania nieruchomością położoną przy ul. [...] w W. z dnia 15 października 1993 r., sporządzonego przez Agencję Geodezyjno-Prawną Grunt (k. 176-179 akt administracyjnych), wynika, że "działka użytkowana od 1948 r. przez [...] włączona została przy zakładaniu ewidencji gruntów do większego obszaru zanumerowanego jako działka o nr ewid. [...] zawierająca powierzchnię 8274 m2." Również w piśmie Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia 21 listopada 1969 r., załączonym przez skarżącą do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, stwierdzono, że [...] użytkowała teren przy ul. [...] o powierzchni 1020 m2 (k. 146 akt administracyjnych). Z kolei w piśmie z dnia 26 lipca 1993 r. skarżąca zwróciła się do Kierownika Urzędu Rejonowego w Warszawie o oddanie jej w zarząd nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] o powierzchni 1020 m2, podnosząc, że użytkuje tę nieruchomość od 1946 r. (k. 141 akt administracyjnych). Brak jest natomiast w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby, że wykonywanie zadań publicznych w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, było wykonywane przez skarżącą na całości działki nr [...] o powierzchni 8274 m2. Należy ponadto podkreślić, co słusznie zauważył organ, że dokonane po dniu 27 maja 1990 r. podziały i przekształcenia nieruchomości (w tym również powstanie w wyniku podziału działki oznaczonej nr [...] , której w istocie zdaje się dotyczyć żądanie skarżącej), nie ma wpływu na ocenę prawidłowości decyzji komunalizacyjnej, która jak wspomniano ma charakter deklaratoryjny i dotyczy stanu prawnego i faktycznego na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, tj. 27 maja 1990 r. W świetle powyższego, Wojewoda Warszawski w decyzji z dnia 31 sierpnia 1994 r. nie naruszył prawa (tym bardziej w sposób rażący), stwierdzając nabycie z mocy prawa przez Dzielnicę Gminę [...] w dniu 27 maja 1990 r. własności nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] w części wynoszącej 0,751, a na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., odmawiając stwierdzenia nabycia przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa własności tej nieruchomości w części wynoszącej 0,249. W konsekwencji wobec niestwierdzenia wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a także niewystąpienia innych przesłanek stwierdzenia jej nieważności, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Minister prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia 31 sierpnia 1994 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).

Powołane przepisy

art. 156 § 1art. 157 § 1art. 158 § 1 ustawyart. 18 ust. 1art. 5 ust. 1 ustawyart. 12 ust. 2art. 7art. 12 ust. 1 ustawyart. 156 § 1 pkt 1art. 1 ust. 2 ustawyart. 5 ust. 1 pkt 1 ustawyart. 11 ust. 1 pkt 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło