I SA/Wa 1885/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej Kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez B. S., A. B. i H. K. odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności zabudowanej nieruchomości, przeznaczonej pod budowę [...] przebiegający przez województwo [...] – od węzła [...] do węzła [...] – od km [...] do km [...] położonej w obrębie [...], gmina B. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że ze znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru zaskarżonej decyzji Wojewody [...] wynika, że została ona awizowana dwukrotnie w przypadku B. S. i H. K. w dniach [...] marca 2010 r. zaś w przypadku A. B. w dniach [...] marca 2010 r. Organ wyjaśnił, że mimo niepodjęcia w terminie przesyłki podjął on próbę jej doręczenia na podstawie art. 44 § 1 pkt 2 Kpa składając decyzję w organach gminy właściwych ze względu na adres zamieszkania stron. Strony podjęły decyzję, niemniej jednak organ uznał, że powtórne jej skierowanie do stron nie wywiera skutku prawnego w postaci doręczenia w rozumieniu przepisów Kpa. Wobec powyższego organ przyjął, że decyzja z dnia [...] lutego 2010 r. została doręczona A. B. w dniu [...] marca 2010 r. , zaś H. K. i B. S. w dniu [...] marca 2010 r., tak więc termin do wniesienia odwołania upływał odpowiednio w dniu [...] kwietnia i [...] marca 2010 r. Organ wyjaśnił, że ze stempli pocztowych znajdujących się na kopertach, w których przesłano odwołania wynika, że zostały one nadane w placówce pocztowej w dniu 28 maja 2010 r. tj. z uchybieniem terminu, przy czym żadne z odwołań nie zawierało wniosku o jego przywrócenie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. złożyła A. B. podnosząc, że termin do wniesienia odwołania nie został uchybiony. Wskazała, że rozprawa administracyjna odbyła się [...] stycznia 2010 r., a decyzja Wojewody [...] została wydana przed terminem ustawowym tj. w dniu [...] lutego 2010 r. Ponadto wniosła o ponowną wycenę działki nr [...] gm. B. obręb [...], uwzględnienie nieujętych w operacie szacunkowym nasadzeń oraz kosztów odszkodowania, kosztów poszukiwania nowej nieruchomości i jej nabycia (opłaty sądowe, notarialne i dokumentacja geodezyjna). W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Badając zaskarżone w sprawie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w ramach wskazanego kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Orzeczenie, będące przedmiotem skargi, zostało wydane w oparciu o art. 134 Kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przytoczona regulacja prawna została zastosowana przez Ministra Infrastruktury po zapoznaniu się przez ten organ z odwołaniem wniesionym przez strony na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Organ II instancji uznał, iż odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu i z tego też powodu ww. artykuł w sprawie zastosował. Sąd z taką oceną sprawy - w okolicznościach faktycznych w niej występujących - w pełni się zgadza i nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu takich nieprawidłowości, które winny skutkować jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie art. 134 Kpa obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy wniesiony środek zaskarżenia (odwołanie, zażalenie) jest dopuszczalny oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do zachowania przewidzianego w ww. art. 134 (a więc wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności środka zaskarżenia lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia). W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności (tj. rażącym naruszeniem prawa, art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Jednocześnie podkreślić trzeba, iż wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, bo stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, winno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami po pierwsze - co do prawidłowości doręczenia stronie orzeczenia wydanego w I instancji, od którego środek zaskarżenia został wniesiony oraz, po drugie - ustaleniami co do daty wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy z art. 129 § 2 Kpa został przez stronę zachowany. W niniejszej sprawie skarżąca wraz z pozostałymi stronami wniosła odwołanie od decyzji z [...] lutego 2010 r. Zgodnie z ww. art. 129 § 2 Kpa, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W sprawie nie budzi wątpliwości data wniesienia przez skarżącą odwołania w dniu 28 maja 2010 r. Spór sprowadza się natomiast do ustalenia daty doręczenia stronie zaskarżonej decyzji, choć samego doręczenia w trybie art. 44 § 1 Kpa skarga nie kwestionuje. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że decyzja Wojewody [...] skierowana do skarżącej i będąca przedmiotem odwołania, została awizowana dwukrotnie i zwrócona do organu z adnotacją "nie podjęto w terminie". Doręczenie to nastąpiło zatem w trybie przewidzianym w art. 44 § 1 pkt 1 Kpa i należało je uznać za skuteczne z dniem [...] marca 2010 r. Mimo nieodebranie przesyłki Wojewoda [...] podjął próbę jej doręczenia stronom na podstawie art. 44 § 1 pkt 2 Kpa i pismem z dnia 10 maja 2010 r. zawiadomił powtórnie A. B. o złożeniu decyzji w Urzędzie [...] W. i możliwości jej odebrania w terminie 7 dni licząc od dnia 11 maja 2010 r. Zdaniem organu decyzja został przez strona odebrana. W ocenie Sądu, skierowanie po raz drugi przez organ przesyłki do skarżącej zawierającej decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. miało wymiar jedynie informacyjny i nie mogło wywołać żadnego skutku prawnego. Przesyłka wysłana po raz pierwszy do skarżącej została bowiem skutecznie jej doręczona, a doręczenie to nastąpiło w trybie przewidzianym w art. 44 Kpa (bo zachowano wymogi wynikające z przepisów tego artykułu). W tym miejscu Sąd zauważa, iż w wyroku z 14 lutego 2008 r. (sygn. akt II OSK 10/07, Lex nr 453425), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w takiej sytuacji, tj. wówczas kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie orzeczenia organu I instancji stronie nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania. Przytoczony pogląd, skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Doręczenie unormowane w art. 44 Kpa zakłada możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. Aby jednak doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne, muszą być bezwzględnie spełnione przesłanki określone w tym przepisie. Przede wszystkim nie może budzić wątpliwości, że adres skierowania przesyłki jest prawidłowy (bo omawiany artykuł znajduje zastosowanie tylko w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 Kpa) oraz, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. O fakcie tym musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki, musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 Kpa. Zgodnie z § 3 tego artykułu, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. W ocenie Sądu, wymogi wynikające z ww. art. 44 przy doręczaniu decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. wysłanej do skarżącej w dniu [...] marca 2010 r. (data nadania) - zostały zachowane. Sąd uznał, iż organ odwoławczy przeprowadził właściwą ocenę sprawy i prawidłowo przyjął, że termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji biegł od dnia doręczenia tego orzeczenia w trybie zastępczym. Stosownie do § 4 art. 44 Kpa doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu (14 dni), o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Skoro przesyłka została po raz pierwszy awizowana w dniu [...] marca 2010 r., to okres ten upływał z dniem [...] marca 2010 r. Od tego też dnia biegł termin 14 dni na wniesienie odwołania w sprawie i upływał z dniem [...] kwietnia 2010 r. (zgodnie z art. 57 § 1 i 4 Kpa). Skoro odwołanie zostało wniesione 28 maja 2010 r. (a data ta jest bezsporna, przez nikogo nie kwestionowana), to należało stwierdzić, iż zasadnie organ zastosował art. 134 Kpa. Niezrozumiałe natomiast jest zdaniem Sądu stwierdzenie zawarte w skardze jakoby decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2010 r. została wydana przed terminem ustawowym w związku z przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej w dniu [...] stycznia 2010 r. Żaden bowiem przepis kodeksu postępowania administracyjnego nie przewiduje, by termin w jakim decyzja powinna być wydana był uzależniony od daty przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Organy administracji publicznej obowiązane są bowiem załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 Kpa), przy czym załatwienie sprawy nie wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kpa) zaś rozprawę administracyjną organ przeprowadza, z urzędu lub na wniosek, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa (art. 94 § 1 Kpa). Pozostałe wnioski zawarte w skardze odnoszące się treści decyzji Wojewody [...] w ogóle nie mogły być przedmiotem oceny Sądu, gdyż kontroli w niniejszej sprawie podlegało wyłącznie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.