I SA/Wa 19/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-06

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego z powodu braku współpracy strony z pracownikiem socjalnym, polegającego na uniemożliwieniu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku celowego z powodu braku współpracy strony z pracownikiem socjalnym, polegającego na uniemożliwieniu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jest zgodna z prawem, jeśli organ administracji prawidłowo zastosował art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego uniemożliwia organowi dokonanie oceny sytuacji materialno-bytowej wnioskodawcy, co stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca J.S. złożyła wnioski o przyznanie zasiłku celowego na różne potrzeby. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Podstawą odmowy był brak współpracy skarżącej z pracownikami socjalnymi, polegający na uniemożliwieniu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa i kłamliwe stwierdzenia organów. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Marek Wroczyński Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] października 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z [...] lipca 2011 r., nr [...] odmawiającą przyznania J.S. zasiłku celowego na łączną kwotę [...] zł w miesiącu czerwcu 2011 r., w tym na: artykuły piśmienne i kserowanie – [...] zł, utrzymanie telefonu komórkowego – [...] zł, świece – [...] zł, kostium kąpielowy i karnet na basen – [...] zł, kalosze – [...] zł, torbę na zakupy – [...] zł, ciśnieniomierz – [...] zł, obuwie skórzane – [...] zł, gaz w butlach – [...] zł, odzież – [...] zł (kurtka, spodnie, bielizna), wodę – [...] zł, leki i leczenie – [...] zł, kołdrę z wełny merynosa i pościel – [...] zł, pralnię – [...] zł, leczenie zębów w kwocie [...] zł i leczenie zęba w kwocie [...] zł. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie następujących ustaleń faktycznych i ocenę prawną sprawy. Burmistrz S., po rozpoznaniu wniosków skarżącej z 31 maja oraz z 16 i 27 czerwca 2011 r., decyzją z [...] lipca 2011 r., nr [...] odmówił przyznania J.S. zasiłku celowego na łączną kwotę [...] zł na wyżej wskazane potrzeby. Po rozpoznaniu odwołania J.S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] października 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 11 ust. 2 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Wskazał, że J.S. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Legitymuje się [...] stopniem niepełnosprawności, co wynika z orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], nr [...]. Orzeczenie wydano do dnia 30 maja 2012 r. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest zasiłek stały w kwocie 324,00 zł i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł. Ponadto organ wyjaśnił, że w każdym miesiącu strona ubiega się o kilkunastotysięczne zasiłki na powtarzające się potrzeby. I tak, w czerwcu J.S. złożyła 16 wniosków z prośbą o udzielenie pomocy materialnej na łączną kwotę [...] zł. Kolegium podkreśliło, że podstawą wydania decyzji odmownej w przedmiocie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego jest brak współpracy strony z ośrodkiem pomocy społecznej i niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Organ stwierdził, że ostatni wywiad środowiskowy przeprowadzono w mieszkaniu strony w kwietniu 2010 r. Pismem z 7 czerwca 2011 r. kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. poinformował J.S. o terminie i miejscu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Zaproponowano dzień 27 czerwca 2011 r. Z uwagi na fakt, że skarżąca ww. zawiadomienie odebrała 28 czerwca 2011 r. pismem z 30 czerwca 2011 r. poinformowano wnioskodawczynię o nowym terminie przeprowadzenia aktualizacji wywiadu, wyznaczonym na dzień 25 lipca 2011 r. Jednocześnie poinformowano skarżącą, że brak możliwości przeprowadzenia wywiadu będzie skutkował odmową przyznania świadczeń z tytułu braku współpracy z pracownikiem socjalnym w zakresie rozwiązywania lub złagodzenia trudnej sytuacji życiowej. J.S. telefonicznie poinformowała Ośrodek, że termin wywiadu wyznaczony na 25 lipca 2011 r. jest nieaktualny i oczekuje pracowników opieki w dniu następnym o godz. 9.00. Jednakże w dniu 26 lipca 2011 r. pracownicy socjalni nie zostali wpuszczeni do mieszkania zainteresowanej, czym uniemożliwiono im dokonanie analizy i oceny bieżącej sytuacji życiowej strony. Zdaniem Kolegium, takie zachowanie osoby domagającej się świadczeń z pomocy społecznej wypełnia przesłankę, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, warunkującej odmowę przyznania świadczenia. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] października 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J.S. W uzasadnieniu skargi wskazała na swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną oraz zarzuciła, że decyzja wydana została w oparciu o kłamliwe stwierdzenia kierownika MOPS oraz z naruszeniem przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wyjaśniła, że od [...] lipca 2006 r. nie otrzymała żadnej pomocy społecznej. Od tego czasu jest systematycznie szykanowana, szkalowana oraz terroryzowana celem podpisywania niewypełnionych kwestionariuszy wywiadu środowiskowego. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowoadministracyjnej pełnomocnik z urzędu J.S. –przedłożył pismo procesowe, będące uzupełnieniem skargi, w którym zarzucił obu zaskarżonym decyzjom: 1) przekroczenie granic uznania administracyjnego i dowolne zastosowanie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wbrew dyrektywom art. 2 i 3 tej ustawy; 2) naruszenie art. 75 § 1 i 107 § 3 Kpa poprzez niedokonanie z urzędu niezbędnych ustaleń faktycznych, które pozwoliłyby ocenić, czy rzeczywiście zaistniał brak współpracy z pracownikiem pomocy społecznej, czy też sytuacja była niezawiniona przez wnioskodawczynię; 3) naruszenie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Podstawę materialno-prawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej: ,,ustawą o pomocy społecznej" lub ,,ustawą". Dokonując oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia zwrócić należy uwagę na ustawową definicję pomocy społecznej, określoną w art. 2 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z definicji tej jednoznacznie wynika, że pomoc społeczna ma na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej, udzielane zaś świadczenia mają być adekwatne do sytuacji podmiotów korzystających z pomocy, od których z kolei wymaga się współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Art. 39 ust. 1 i 2 ustawy stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przepis art. 4 ustawy o pomocy społecznej nakłada na osoby korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Obowiązek ten stanowi następstwo zasady subsydiarności wyrażonej w art. 2 ust. 1 tej ustawy. Konstrukcja tej zasady wskazuje, że organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych. Brak aktywności ze strony wnioskodawcy uprawnia organ do odmowy udzielenia świadczenia. Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej takim brakiem aktywności jest brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, co może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Nie budzi wątpliwości, że jedną z postaci odmowy współdziałania z pracownikiem socjalnym jest odmowa lub uniemożliwianie pracownikom socjalnym przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. Uniemożliwienie organowi prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez ustalenie rzeczywistej sytuacji materialno - bytowej wnioskodawcy jest jedną z postaci braku współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. W niniejszej sprawie ocenie podlegała zasadnicza kwestia, czy organy orzekające miały podstawy uznać, że zachodzi brak współpracy J.S. z pracownikami socjalnymi w związku z ubieganiem się przez skarżącą po raz kolejny o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, a w ślad za tym, czy zasadnie odmówiły jej świadczenia na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Analiza zebranych w sprawie dowodów wskazuje, że organy prawidłowo zastosowały powyższy przepis i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Postępowanie w sprawach świadczeń z pomocy społecznej uregulowane zostało w art. 100-109 ustawy o pomocy społecznej, szczególne zaś miejsce w tej procedurze zajmuje przepis art. 106 ust. 4 tej ustawy, ustanawiający wymóg przeprowadzenia, przed wydaniem decyzji, rodzinnego wywiadu środowiskowego. Jak wynika z art. 107 ustawy i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 25 stycznia 2011r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 27, poz. 138 ze zm.), rodzinny wywiad środowiskowy stanowi swoiste postępowanie dowodowe, prowadzone z udziałem strony, w którym osoba może zgłosić pracownikowi potrzeby i oczekiwania, a nadto, zgodnie z zasadą czynnego udziału ma ona prawo zaznajomić się z całym materiałem dowodowym zebranym na podstawie wywiadu środowiskowego. Wywiad środowiskowy jest zatem szczególnym środkiem dowodowym mającym zastosowanie w postępowaniu w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Składa się nań szereg czynności organu, jak przesłuchanie strony i jej rodziny wykorzystanie dokumentów wskazanych w § 8, a także przeprowadzenie własnych obserwacji w celu zweryfikowania informacji uzyskanych z innych źródeł dowodowych, a w szczególności z oświadczenia o stanie majątkowym, złożonego przez stronę. Wniosek ten znajduje potwierdzenie na gruncie wykładni systemowej, a przede wszystkim w treści § 2 ust. 3 rozporządzenia, nakazującego przeprowadzenie wywiadu w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu. W tym zakresie osoba ubiegająca się o pomoc społeczną, a także jej rodzina w ramach obowiązku współdziałania z pracownikiem socjalnym, zobowiązana jest mu okazać wszelkie zajmowane przez siebie pomieszczenia. Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika więc, że rodzinny wywiad środowiskowy, lub jego aktualizacja w myśl art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, jest nieodzownym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej, lub odmawiającej przyznania, świadczenia z pomocy społecznej. Niemożność jego przeprowadzenia uniemożliwia bowiem organowi pomocowemu dokonania aktualnej i rzeczywistej oceny sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej osoby ubiegającej się o świadczenie. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, i choćby z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi. Działania strony, utrudniające pracownikom socjalnym przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w pełni uzasadniają zatem odmowę przyznania świadczenia, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Nie jest natomiast obowiązkiem organów ustalanie przyczyn takiego postępowania wnioskodawcy. Jak wynika z akt sprawy po złożeniu przez skarżącą wniosku o przyznanie zasiłku celowego w łącznej kwocie [...] zł, pracownicy organu dwukrotnie próbowali przeprowadzić wywiad w miejscu zamieszkania skarżącej, przy czym po raz drugi dostosowując się do dnia i godziny wskazanej przez skarżącą. Termin wywiadu środowiskowo organ wyznaczył na 25 lipca 2011 r. Skarżąca sms-em powiadomiła organ pomocy społecznej, że wyznacza nowy termin na 26 lipca 2011 r., na godz. 9.00. Jednakże i w tym dniu i o zaproponowanej godzinie przeprowadzenie wywiadu okazało się niemożliwe - z uwagi na nie wpuszczenie przez skarżącą pracowników do domu, odmowę złożenia oświadczenia o dochodach na stosowym druku wraz z pouczeniem o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, jak również odmowę udzielenia rzeczowych odpowiedzi na pytania stawiane przez pracowników socjalnych. Jak wynika z treści notatki urzędowej z 26 lipca 2011 r., sporządzonej przez pracownika socjalnego B.S., zachowanie skarżącej podczas próby przeprowadzenia wywiadu, było - najdelikatniej rzecz ujmując - wyjątkowo niewłaściwe (agresja słowna, zarzuty wobec pracowników, że pytania do niej kierowane są "debilne"). Odpowiadając na pytania odnośnie swej sytuacji osobistej, skarżąca stwierdziła, że ma dziesięcioro dzieci, codziennie lata do pracy helikopterem i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pracownicą socjalną. W ocenie Sądu taki sposób udzielania informacji i prowadzenia rozmowy z pracownikiem socjalnym świadczy o całkowitym lekceważeniu przez skarżącą podejmowanej przez pracownika czynności i braku współdziałania w przedstawieniu swojej aktualnej sytuacji osobistej, majątkowej i życiowej. Postawa taka uniemożliwia organowi faktyczną ocenę sytuacji życiowej skarżącej, warunków mieszkaniowych i zmian w substancji mieszkaniowej, oceny wyposażenia mieszkania w sytuacji, gdy pracownicy socjalni nie zostali wpuszczeni do domu. Skarżąca nie wyraziła zgody na wypełnienie rubryki druku wywiadu w pkt.II "Potrzeby i oczekiwania osoby/ rodziny zgłoszone podczas przeprowadzania wywiadu", twierdząc, że wszystkie wnioski złożyła w urzędzie, a druk formularza jest nie wypełniony. Odnośnie zarzutu niewypełnienia formularza druku, to jak wynika z notatki urzędowej z 26 lipca 2011 r. dane na pierwszej stronie dotyczące osoby skarżącej (pkt I) były wypełnione. Tylko rubrykę II wypełnia i podpisuje wnioskodawca, lecz skarżąca jak wyżej wskazano odmówiła jej wypełnienia. Pozostałe rubryki ( pkt III, IV i V) wypełnia pracownik socjalny na podstawie oceny m.in. żądań zgłoszonych w pkt II przez wnioskodawcę. Wobec tego oczekiwania skarżącej, że przed wypełnieniem rubryki z pkt.II cały druk winien być wypełniony pozostają w sprzeczności z przepisami rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 25 stycznia 2011r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, a także zasad logiki, gdyż aby organ mógł określić zakres pomocy musi najpierw znać zakres żądania, następnie ocenić sytuację wnioskodawcy, a dopiero wówczas zaplanować rodzaj pomocy i jej zakres. Jak wynika z akt sprawy, również wcześniej (od kwietnia 2010 r.) nie udało się przeprowadzić ze skarżącą wywiadu środowiskowego dla potrzeb wcześniejszych wniosków przez nią składanych: pomimo prawidłowego powiadomienia o terminie wywiadu nie była obecna w domu, wskazywała inne terminy i godziny wywiadów, a następnie nie wpuszczała pracowników socjalnych do domu (pismo kierownika MOPS w S. z 27 lipca 2011 r.). Ostatni wywiad przeprowadzony był w dniu 16 kwietnia 2010 r. przez wybranego przez skarżącą pracownika socjalnego (drugi pracownik nie został wpuszczony do domu). Zważyć należy, że pomimo iż skarżąca od wielu lat jest podopieczną Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., to jednakże również w stosunku do niej, jak do każdego innego podopiecznego organ ma obowiązek stosować zasady wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Stanowisko skarżącej, że jej sytuacja finansowa jest organowi znana, nie zwalnia organu od podejmowania czynności nałożonych ustawą, w tym przeprowadzenia wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji. Zgodnie bowiem z art. 107 ust. 4 ustawy w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację wywiadu sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. Organ więc wypełniał swoje obowiązki ustawowe. Skarżąca posiada pełną zdolność do czynności prawnych i ponosi odpowiedzialność w sferze prawnej za swoje działania. Jest ona stroną licznych postępowań administracyjnych w sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej (np. w 2010 r. ośrodek zarejestrował 408 pism dot. skarżącej) i stroną licznych postępowań przed sądami administracyjnymi, które osobiście inicjuje. Nie jest osobą ubezwłasnowolnioną. Jej aktywność, wielość składanych wniosków świadczy o tym, że dba ona o swoje interesy. Nie ma więc żadnych podstaw, aby skarżąca była traktowana przez organy pomocy społecznej i organy administracyjne w sposób szczególny, np. ze względu na nieporadność, bardzo zły stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie konkretnych działań czy czynności, jak np. napisanie pisma, zgłoszenie wniosku. Nie sposób więc przyjąć, że skarżąca nie rozumienie konsekwencji braku współdziałania z organami pomocy społecznej, tym bardziej, że była o tych skutkach uprzedzana przez organ. Nie może więc oczekiwać, że organy właśnie w stosunku do niej będą pomijać regulacje ustawowe i spełniać wszelkie jej żądania, bez współdziałania z jej strony i bez podejmowania przez skarżącą działań mogących poprawić jej sytuację materialną (skarżąca jest właścicielką nieruchomości). Skarżąca nie współpracowała z pracownikami socjalnymi w zakresie przeprowadzenia aktualizacji wywiadu (uniemożliwienie organowi przeprowadzenia wywiadu środowiskowego 25 i 26 lipca 2011 r., tj. w dniu wskazanym przez samą stronę), a także nie podejmuje konkretnych działań w celu poprawy swojej sytuacji życiowej, poprzestając na zgłaszaniu wygórowanych żądań finansowych, oczekując natychmiastowego ich spełnienia. Z pism skarżącej wynika jej roszczeniowa postawa wobec organów pomocy społecznej, a jednocześnie brak chęci rozwiązania własnej trudnej sytuacji życiowej. Brak współpracy z organem pomocy społecznej w celu zmiany swojego położenia nie może być aprobowany, gdyż pozostaje w sprzeczności z założeniami aksjologicznymi leżącymi u podstaw ustawy o pomocy społecznej. Taka postawa skarżącej nie może pozostawać bez wpływu na ocenę – w granicach uznania administracyjnego – wniosków o udzielenie pomocy i stanowić może podstawę wydania decyzji odmownej z art. 11 ust. 2 ustawy w sytuacji, gdy beneficjent nie podejmuje współpracy z pracownikiem w celu przedstawienia aktualnej swojej sytuacji osobistej, życiowej, finansowej, a także nie współpracuje w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej, uniemożliwiając chociażby przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. wyroki NSA I OSK 554/09 lex588795, I OSK 571/11 lex 965925), I OSK 204 lex 990214). Konieczna aktualizacja wywiadu środowiskowego wśród beneficjentów pomocy społecznej umożliwia racjonalne gospodarowanie środkami w sytuacji gdy jak powszechnie wiadomo ograniczonych środków i liczby podopiecznych. Mając powyższe na uwadze za bezpodstawne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące nieustalenia podstaw odmowy współpracy skarżącej z organami pomocy społecznej. Niewłaściwe zachowanie skarżącej, uniemożliwienie przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego (co wynika z powołanej wyżej notatki służbowej) z całą pewnością nie świadczą o chęci współpracy wnioskodawczyni z organami celem poprawy swojej sytuacji życiowej. Wskazać bowiem należy, że strona nie może poprzestawać na przyjęciu biernej postawy sprowadzającej się tylko do oczekiwania na przyznanie przez organ świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Wbrew twierdzeniom skargi, skarżąca od wielu lat objęta jest stałą opieką ośrodka pomocy społecznej. Nie jest to pomoc symboliczna, lecz realna. Jak wynika z akt sprawy, w 2004 r. otrzymała świadczenia finansowe w łącznej kwocie [...] zł., w 2005 r. – [...] zł, w 2006 r. –[...] zł, w 2006 r. –[...]zł, w 2009 r.- [...] zł, w 2008 r. –[...] zł, w 2009 r. [...] zł, w 2010 r.- [...] zł. Zważyć należy, że miesięczna pomoc udzielana skarżącej bardzo często przekraczała wysokość średniej miesięcznej emerytury. Skarżąca także w 2011 r. otrzymywała comiesięczny zasiłek stały i pielęgnacyjny oraz zasiłki celowe na różne potrzeby, w tym na zakup artykułów żywnościowych. Organ opłaca skarżącej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zatem jako nieprawdziwy trzeba uznać zarzut, że konieczne potrzeby skarżącej są przez organ lekceważone, a skarżąca pozostawiona jest bez pomocy od 2006 r. Co do zarzutów wobec pracowników MOPS w S. w kwestii szykanowania, szkalowania oraz terroryzowania skarżącej należy wyjaśnić, że nie wynikają one z akt sprawy, a poza tym nie mieszczą się one w kognicji sądu administracyjnego. Zakres udzielanej pomocy skarżącej od wielu lat wskazuje, że organ pomocy społecznej z całą powagą odnosi się do sytuacji skarżącej, o czym świadczy także fakt zorganizowania dla skarżącej spotkania w dniu 1 lipca 2011 r. w którym uczestniczył Burmistrz Miasta S. oraz Przewodniczący Komisji Bezpieczeństwa, Zdrowia i Spraw Społecznych Rady Miasta S. celem rozwiązania jej problemów. Skarżąca jednakże nie skorzystała z zaproszenia. Podsumowując Sąd stwierdził, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w piśmie pełnomocnika skarżącej i prawidłowo zastosowały przepis art. 11 ust.2 ustawy a wydając zaskarżoną decyzję nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło