I SA/Wa 190/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta L. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury nr [...], z dnia [...] września 2005 r. nie stwierdzającą nieważności decyzji Wojewody [...], nr [...], z dnia [...] października 1992 r., zmienionej decyzją z dnia [...] kwietnia 1993 r., a dotyczącej uwłaszczenia Zakładów Przemysłu [...] w L. działkami nr [...] i nr [...] położonymi w L. przy ul. [...] [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2005 r. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) oraz art. 236 § 1 Kodeksu cywilnego, decyzją nr [...], z dnia [...] października 1992 r., zmienioną decyzją z dnia [...] kwietnia 1993 r., stwierdził nabycie z dniem [...] grudnia 1990 r. przez Zakłady Przemysłu [...] w L. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w L. przy ul. [...] [...], oznaczonego jako działki nr [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [...] m2 oraz odpłatne nabycie własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie. W związku z wystąpieniem Prezydenta Miasta L., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2001 r. poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, a następnie decyzją nr [...], z dnia [...] marca 2002 r., utrzymaną w mocy przez decyzję nr [...], z dnia [...] lipca 2002 r., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność ww. decyzji uwłaszczeniowej wskazując, że organ wojewódzki był niewłaściwy do jej wydania. Po rozpoznaniu skargi Ministra Skarbu Państwa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 127/05 uchylił obie powyższe decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Sąd wskazał w wyroku, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, jako wyjątek od zasady stabilności decyzji administracyjnej, o której mowa w przepisie art. 16 § 1 Kpa, może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wynikających z art. 156 § 1 Kpa i uznał, że w okolicznościach sprawy nie zachodzi przesłanka niewłaściwości organu do wydania decyzji uwłaszczeniowej, gdyż właściwość musi istnieć w dniu wydania decyzji, a w tym czasie właścicielem nieruchomości był Skarb Państwa, natomiast nie istniała jeszcze decyzja komunalizacyjna, a Gmina Miasto L. przed wydaniem decyzji komunalizacyjnej nie dysponowała ww. mieniem i nie była uprawniona do wypowiadania się na zewnątrz w stosunku do tego mienia. Sąd, przychylając się też do stanowiska Ministra Skarbu Państwa, że nie ma obecnie możliwości wszczęcia postępowania uwłaszczeniowego przed organami gminy, uznał, iż w sytuacji, gdy uwłaszczone przedsiębiorstwo zostało zlikwidowane, nie ma możliwości konwalidacji postępowania uwłaszczeniowego. Rozpatrując sprawę o stwierdzenie nieważności ww. decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] października 1992 r., zmienionej decyzją z dnia [...] kwietnia 1993 r. i mając na uwadze wiążące stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Minister Infrastruktury decyzją nr [...], z dnia [...] września 2005 r. nie stwierdził nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...]. Rozpatrując sprawę ponownie - na wniosek Prezydenta Miasta L., Minister Transportu i Budownictwa stwierdził, iż w świetle akt sprawy uwłaszczeniowej powyższe działki zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej stanowiły własność Skarbu Państwa (zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...] września 1991 r. i z dnia [...] września 1991 r.) i pozostawały w zarządzie jednostki uwłaszczonej, które to prawo wynika z decyzji nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L - Śródmieście wspólnego dla wszystkich Dzielnic m. L. z dnia [...] października 1986 r., nr [...]. Działki były wykazane na mapie sytuacyjnej do celów prawnych w skali 1:1000 z 1985 r. Oznacza to, iż spełnione były przesłanki uwłaszczenia, o których mowa w art. 2 ust. 1-2 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r. Stan prawny uległ zmianie na skutek decyzji Wojewody [...], nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. stwierdzające, nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę Miasto L. własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] [...], oznaczonej jako działka nr [...] (powstałej z połączenia działek nr [...] i nr [...]). Mając to na uwadze, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji uwłaszczeniowej, z uwagi na niewłaściwość organu do wydania tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. prawomocnym wyroku z dnia 14 marca 2005 r., mając na uwadze istniejące okoliczności uznał, że nie było podstaw do przyjęcia tezy o niewłaściwości organu do wydania decyzji uwłaszczeniowej. Uwzględniając wiążące organ administracji stanowisko Sądu, a także to, iż spełnione były przesłanki uwłaszczenia, nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z powodu niewłaściwości organu, a z akt nie wynika, iż mogły istnieć inne okoliczności wymienione w art. 156 § 1 Kpa. Zaznaczono, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazano na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 526/03 i na istniejącą rozbieżność orzecznictwa sądowego. Stwierdzono, że w sprawie niniejszej organ jest związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2005 r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w imieniu Gminy L. wniósł Prezydent Miasta L., wnosząc o uchylenie tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. W skardze zarzucono, że Minister Transportu i Budownictwa nie uwzględnił zastrzeżeń dotyczących braku prawa zarządu dla uwłaszczonych Zakładów Przemysłu [...] w L.. Ponadto organ nietrafnie stwierdził, iż w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej grunty będące przedmiotem sprawy stanowiły własność Skarbu Państwa, a ich stan prawny uległ zmianie na skutek decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Odmienne stanowisko dotyczące uprawnień właścicielskich gmin oraz znaczenia decyzji komunalizacyjnej zajął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03. W przypadku nabycia nieruchomości przez gminy na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej, jeżeli przesłanki tych przepisów były spełnione w dniu 27 maja 1990 r., nie ma podstaw do kwestionowania statusu właściciela gminy, nawet mimo braku odpowiedniej decyzji wojewody. Wojewoda [...] nie był organem właściwym do wydania decyzji z dnia [...] października 1992 r. dotyczącej uwłaszczenia, organem właściwym był ówczesny Zarząd Miasta L., który taką decyzję podjął w dniu [...] października 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymało tę decyzję w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 526/03 oddalił skargę Ministra Skarbu Państwa na wymienione decyzje. Z przedstawionych powodów konieczne jest usunięcie rozbieżności w orzecznictwie i stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej wydanej przez Wojewodę z rażącym naruszeniem przepisów o właściwości, która to decyzja narusza prawo własności samorządu. Minister Transportu i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku organ nadzoru podkreślił, że jest ono wynikiem bezwzględnego związania prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 14 marca 2005 r., którego trafności organ administracji nie może oceniać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozważenie zasadności podniesionych w skardze zarzutów poprzedzone być musi stwierdzeniem, że zarówno organ nadzoru, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku tego Sądu z dnia 14 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 127/05, co wynika z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) i na co słusznie wskazano w postępowaniu nadzorczym zakończonym zaskarżoną decyzją. Przypomnieć trzeba, że w wyroku tym sąd wyraził ocenę prawną (w oparciu o zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego w L. z dnia [...] września 1991 r.), że w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] października 1992 r. i zmieniającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 1993 r. właścicielem nieruchomości był Skarb Państwa, wobec czego organem właściwym do ich wydania był Wojewoda - zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79 poz. 464 ze zm.). Sąd stwierdził ponadto, że decyzja komunalizacyjna została wydana w dniu [...] sierpnia 2001 r., dopiero z tą datą, gdy decyzja ta stała się ostateczna gmina mogła dysponować mieniem komunalnym, jest więc oczywistym, że w roku 1992 i 1993 Zarząd Gminy L. nie mógł wydać decyzji uwłaszczeniowej na rzecz Zakładów Przemysłu [...] w L. Przeprowadzając postępowanie nadzorcze dotyczące decyzji uwłaszczeniowych Wojewody [...] z dnia [...] października 1992 r. z dnia [...] kwietnia 1993 r. zarówno Minister Infrastruktury, jak i Minister Transportu i Budownictwa zastosowali się do powyższej oceny prawnej. Z tego względu Sąd orzekający w sprawie niniejszej, który jak wcześniej zaznaczono, jest również związany poprzednią oceną prawną sądu, uznać musiał zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. za zgodne z prawem. Kwesta właściwości organu, przesądzona w wyroku z dnia 14 marca 2005 r. nie mogła byś poddana w postępowaniu nadzorczym ponownej ocenie, czego domagał się skarżący i o co wnosił w skardze. Również chybiony jest zarzut braku prawa zarządu, które wynikało z decyzji powołanej przez organ. W świetle zebranego materiału dokumentacyjnego i wiążącej w sprawie oceny prawnej nie budzi wątpliwości uznanie, że brak jest przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 Kpa, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności decyzji objętych postępowaniem nadzorczym. Jak słusznie podniosła strona skarżąca w obrocie prawnym istnieją dwa orzeczenia dotyczące uwłaszczenia Zakładów Przemysłu [...] w L. działkami nr [...] i nr [...] położonymi w L., przy ul. [...] [...], co narusza porządek prawny. Zauważyć jednak trzeba, że uwłaszczenie przez Zarząd Miasta L. decyzją z dnia [...] października 2002 r., utrzymaną w mocy w dniu [...] lutego 2003 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nastąpiło po wstrzymaniu postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2002 r. wykonania decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] marca 2002 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1992 r., zmienionej decyzją z dnia [...] lutego 1993 r., a wydanych w przedmiocie uwłaszczenia Zakładów Przemysłu [...] w L. wskazaną wcześniej nieruchomością. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 127/05 uchylił obydwie opisane wyżej decyzje nadzorcze, wyrok ten stał się prawomocny 28 maja 2005 r. Kolejne decyzje - z dnia [...] października 2002 r. i [...] lutego 2003 r. dotyczące uwłaszczenia przedmiotową nieruchomością Zakładów Przemysłu [...] w L., a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 526/03 oddalający skargę Ministra Skarbu Państwa, podjęte więc zostały wówczas, gdy nadal pozostawała w obrocie decyzja uwłaszczeniowa Wojewody. Taka sytuacja wskazuje na wystąpienie okoliczności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, jednakże Sąd rozpatrując skargę wniesioną w sprawie niniejszej nie ma możliwości usunięcia tego stanu rzeczy. Z przedstawionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.