I SA/Wa 190/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Żmich, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę. Decyzją z 19 listopada 2021 r. nr DO-II.7610.338.2021.MT Minister Rozwoju i Technologii (Minister/organ) po rozpatrzeniu odwołania Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 28 września 2021 r., znak: NWIV.752.135.2.2015, odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w Warszawie, prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...], oznaczonego na k.m. 5, obręb [...]. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"(Dz. U. z 2021 r., poz. 146 z póżn. zm.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29), decyzją z dnia 28 września 2021 r., znak: . NWIV.752.135.2.2015, odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w Warszawie, prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...], oznaczonego na k.m. 5, obręb [...]. Z decyzją tą nie zgodziła się spółka Polskie Koleje Państwowe S.A. składając odwołanie, w którym podniosła m.in., że organ I instancji naruszył art. 7 Kpa poprzez niedokonanie wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, a wydane rozstrzygnięcie pozostaje nieprawidłowe i nie zawiera uzasadnienia pozwalającego na przyjęcie, że organ podjął czynności niezbędne do załatwienia sprawy. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rozwoju i Technologii wskazał, że decyzja Wojewody Śląskiego z dnia 28 września 2021 r., została wydana między innymi na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Zgodnie z treścią tego przepisu grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich, którymi w rozumieniu niniejszego przepisu są podmioty legitymujące się prawami rzeczowymi, roszczeniami lub określonymi przez prawo prawnymi formami władania, co do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania zarówno na dzień 5 grudnia 1990 r., jak i na dzień 27 października 2000 r. Minister wskazał, że z treści księgi wieczystej nr [...], prowadzonej m. in. dla działki nr 992/2 wynika, że właścicielem przedmiotowej działki jest Skarb Państwa - Starosta Z. Podstawę wpisu w księdze II stanowi decyzja Naczelnika Gminy W. w sprawie przejęcia nieruchomości na własność Państwa za spłaty pieniężne z dnia 6 października 1978 r., znak: L.DZ.7020/151/78 oraz decyzja Wójta Gminy W. w sprawie przejęcia nieruchomości na własność Państwa za spłaty pieniężne z dnia 25 listopada 1978 r., nr 7020/297/78. A zatem wobec przedmiotowej działki nr 922/2 została spełniona przesłanka własności państwowej. Kolejną przesłanką zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. jest posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" przedmiotowego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. Organ podał, że na potwierdzenie wykazania ww. przesłanki spółka Polskie Koleje Państwowe S.A. wraz wnioskiem o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu z dnia 15 grudnia 2004 r. przedłożyła oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie z dnia 15 grudnia 2004 r., w którym wskazano, iż przedmiotowa działka nr 992/2 zajęta jest pod infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 86, poz. 789). Niemniej jednak samo oświadczenie, przy jednoczesnym braku dostatecznego wykazania w niniejszej sprawie istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. na przedmiotowej działce infrastruktury kolejowej, nie może stanowić samoistnej podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy grunt w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawał we władaniu Polskich Kolei Państwowych. Wobec powyższego organ I instancji pismem z dnia 9 czerwca 2021 r., znak: NWIV.752.135.2.2015, zwrócił się do wnioskodawczyni o przedłożenie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. W odpowiedzi na ww. pismo z dnia 9 czerwca 2021 r. Polskie Koleje Państwowe S.A. w piśmie z dnia 20 września 2021 r., wskazała, że działka nr 992/2 nie jest zabudowana infrastrukturą kolejową. Ponadto wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnego z dokumentów mogącego potwierdzić, iż przedmiotowy grunt znajdował się w posiadaniu PKP w dniu 5 grudnia 1990 r. Minister zaznaczył, że z art.7 Kpa wynika, że w postępowaniu administracyjnym co do zasady na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, tj. ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Nie znaczy to jednak, zdaniem Ministra, że strona zainteresowana korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem powinna zrezygnować z aktywności dowodowej, zwłaszcza w sytuacjach, w których ocena materiału dowodowego nie jest w pełni jednoznaczna. Wprawdzie przepis art. 7 Kpa nakłada na organy administracji obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie może to oznaczać obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności w sytuacji gdy strona, nawet pomimo wezwań organu nie przedstawia żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Minister odwołał się także do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1771/10 (publ. CBOSA), w którym stwierdził, iż realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale też i strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 1984 r., sygn. akt II SA 1205/84, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1113/16, publ. CBOSA). Uważa się, że w sprawach w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 1988 r. sygn. akt II SA 1947/87, publ. CBOSA). Mając na uwadze powyższe Minister stwierdził, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie wykazał w sposób jednoznaczny spełnienia przesłanki posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" przedmiotowego gruntu, oznaczonego jako działka nr 922/2 w dniu 5 grudnia 1990 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie zaskarżając ją w całości Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a. art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: KPA) poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, b. art. 77 § 1 KPA oraz art. 80 KPA w zw. z art. 75 § 1 ab initio KPA poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, tj. Dz.U. z 2018 poz. 1311 ze zm. (dalej jako u.PKP) poprzez odmowę stwierdzenie nabycia na rzecz Spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 28 września 2021 r.,oraz o rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej oraz o zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm prawem przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy, zgodnie z którym grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (czyli z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie praw, o których mowa nie może naruszać praw osób trzecich. Jak wynika z treści księgi wieczystej [...], prowadzonej m. in. dla działki nr 992/2 właścicielem przedmiotowej działki jest Skarb Państwa - Starosta Z. Podstawę wpisu w dziale II tejże księgi stanowi decyzja Naczelnika Gminy W. w sprawie przejęcia nieruchomości na własność Państwa za spłaty pieniężne z dnia 6 października 1978 r., znak: L.DZ.7020/151/78 oraz decyzja Wójta Gminy W. w sprawie przejęcia nieruchomości na własność Państwa za spłaty pieniężne z dnia 25 listopada 1978 r., nr 7020/297/78. Organy zatem prawidłowo uznały, że wobec przedmiotowej działki nr 922/2 została spełniona przesłanka własności państwowej. Jednocześnie skarżąca spółka nie przedstawiła poza oświadczeniem przedstawicieli spółki żadnego dokumentu potwierdzającego, że przedmiotowa działka w dniu 5 grudnia 1990 r. była w wyłącznym posiadaniu Polskich Kolei Państwowych. Z pism spółki wynika ponadto, że na gruncie tym nie znajduje się żadna infrastruktura kolejowa. Tym samym organy prawidłowo uznały, że brak wykazania przez spółkę, ze na dzień 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa działka znajdowała się w wyłącznym posiadaniu PKP SA, uniemożliwia wydanie przez organ decyzji uwłaszczającej PKP S.A. taką działką w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Zauważyć przy tym należy, że Wojewoda podjął dodatkowe działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na datę 5 grudnia 1990 r. i wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadanie przez skarżącą na dzień 5 grudnia 1990 r. przedmiotowej działki. Spółka takich dokumentów nie przedłożyła i wyraźnie przy tym oświadczyła , że na przedmiotowej działce nie znajduje się infrastruktura kolejowa. W świetle powyższego organ prawidłowo uznał, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie została spełniona przesłanka posiadania wynikająca z art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Mając powyższe na uwadze uznać należy, że negatywna decyzja Wojewody z 28 września 2021 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 grudnia 2000 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego ww. działki nie naruszała prawa, a w konsekwencji nie naruszała prawa także decyzja Ministra utrzymująca ją w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Zasadnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że nieprzedłożenie dowodów potwierdzających posiadanie przez skarżącą w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowej nieruchomości, przesądziło o braku kumulatywnego spełnienia wskazanych w art. 34 ustawy przesłanek uwłaszczenia. Organy rozpatrzyły przy tym całokształt materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) i dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko (art. 8 i art. art. 107 § 3 K.p.a.). W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.