I SA/Wa 1904/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości [...] postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z 10 grudnia 2015 r., w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości [...], określonego na podstawie § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, po. 2193) w kwocie 200 zł, skarżący Z. K. wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że pozostaje z żoną w dwuosobowym emeryckim gospodarstwie domowym, utrzymywanym z dochodów z tytułu emerytur w łącznej wysokości [...] zł netto (miesięcznie). Skarżący oświadczył, że w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej posiada ½ domu-bliźniaka, położonego na działce o pow. [...]m2, jest właścicielem samochodu osobowego o wartości ok. [...] zł, a także, że posiada oszczędności o wartości [...] zł. Wnioskodawca podał, że miesięcznie na wydatki konieczne (obejmujące: podatek od nieruchomości, ogrzewanie domu, opłaty za wodę, kanalizację, prąd, wywóz śmieci, telefon, ubezpieczenie, leki) wydaje kwotę [...] zł, podkreślając, że nie są to jego jedyne wydatki. W uzasadnieniu wniosku skarżący poinformował, że 30-letni dom, w którym zamieszkuje z żoną, wymaga kapitalnego remontu, podkreślił także, że nie może liczyć na pomoc finansową ze strony członków najbliższej rodziny, gdyż wyłącznym źródłem dochodów jego jedynego pozostającego przy życiu syna jest renta inwalidzka. Skarżący wskazał ponadto, że od 1992 r. leczony jest [...]; stałej opieki lekarskiej wymaga także jego emerytowana żona. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uzależnienie możliwości przyznania prawa pomocy od wykazania przez osobę wnioskującą o przyznanie takiej pomocy, że poniesienie kosztów tego postępowania wiązać się będzie z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy sprawia, że do uwzględnienia wniosku może dojść jedynie w tych przypadkach, w których zostanie przez wnioskodawcę dowiedzione, że dysponuje on wyłącznie środkami na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych, a zdobycie dodatkowych środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Analiza informacji przedstawionych w rozpoznanym wniosku o prawo pomocy prowadzi do oceny, że skarżący nie wykazał, że poniesienie przez niego kosztów sądowych łączyć się będzie z uszczerbkiem, o którym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Nie można bowiem uznać, że osoba prowadząca dwuosobowe gospodarstwo domowe, posiadająca wraz ze współmałżonkiem stałe źródło dochodów zapewniające miesięczne wpływy do budżetu domowego w wysokości znacząco przekraczającej wysokość deklarowanych miesięcznych wydatków oraz umożliwiające zgromadzenie oszczędności, a ponadto posiadająca zasoby finansowe w wysokości [...] zł, nie jest w stanie zabezpieczyć środków na koszty związane ze swoim udziałem w postępowaniu sądowym, którego dotyczy rozpoznawany wniosek. Jeśli wysokość środków pozostających do dyspozycji skarżącego odnieść do wysokości potencjalnych kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie ograniczają się do wpisu od skargi w wysokości 200 zł, zaś w przyszłości każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, to nie budzi wątpliwości, że skarżący koszty te jest w stanie ponieść z bieżących dochodów nienarażając się na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że w przedstawionym wykazie miesięcznych wydatków skarżący nie ujął wszystkich wydatków koniecznych (np. ponoszonych na żywność), gdyż okoliczności przedstawione w wniosku nie pozwalają przyjąć, że poniesienie kosztów sądowych stanowić będzie taki uszczerbek w bieżącym budżecie strony, że ich poniesienie nastąpi kosztem utrzymania koniecznego skarżącego oraz jego żony. Akcentowany w rozpoznawanym wniosku zły stan zdrowia skarżącego oraz jego małżonki również nie stanowi przesłanki zwolnienia go od kosztów sądowych zważywszy, że nie wiąże się z ponoszeniem w gospodarstwie domowym skarżącego ponadstandardowych wydatków. W zakresie wydatków na leczenie strona deklaruje bowiem miesięczne obciążenie finansowe w kwocie [...] zł, co, jak należy przyjąć, nie odbiega znacząco od kosztów ponoszonych w tym celu przez przeciętne dwuosobowe gospodarstwo domowe. Nie można ponadto uznać, że ciężar ekonomiczny kosztów sądowych w sprawie, której dotyczy wniosek o prawo pomocy będzie stanowić takie obciążenie budżetu domowego strony, że doprowadzi do wyczerpania całości posiadanych środków uniemożliwiając przeprowadzenie niezbędnych prac remontowych. Niezależnie od powyższego wskazać należy skarżącemu na przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, w świetle którego przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może prowadzić do przerzucania ciężaru finansowania postępowań sądowych na Skarb Państwa. Wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości, takie jak remonty, mają charakter prywatnoprawny i nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty postępowania. Koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Strona, kierując sprawę na drogę postępowania sądowego, powinna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów tego postępowania i tym samym poczynić w swoim majątku oszczędności (zob. postanowienie NSA z 4 listopada 2015 r., I OZ 1413/15). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.